I CO 38/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia ważności wyboru Prezydenta RP, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku możliwości jej wniesienia przez wyborcę.
Skarżący, wyborca, złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego stwierdzającą ważność wyboru Prezydenta RP. Powołał się na pozbawienie go możności obrony praw. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w Izbie Cywilnej z uwagi na wyłączenie sędziów, uznał skargę za niedopuszczalną. Wyjaśniono, że ustawa precyzyjnie określa krąg uczestników postępowania dotyczącego ważności wyborów, a wyborca nie jest jednym z nich, co uniemożliwia mu żądanie wznowienia postępowania.
Sąd Najwyższy w składzie Izby Cywilnej rozpoznał skargę J. K. o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SW (...), stwierdzającą ważność wyboru B. K. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący, mający status wyborcy, powołał się na podstawy z art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c., w tym na pozbawienie go możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga o wznowienie postępowania dotyczy uchwały podjętej przez Izbę Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. Zgodnie z przepisami k.p.c. (art. 413, art. 48 § 1), sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą, jest wyłączony od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie. Z tego powodu sprawa została przekazana do rozpoznania Izbie Cywilnej. Merytorycznie Sąd Najwyższy odniósł się do przepisów ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślono, że ustawa precyzyjnie określa krąg uczestników postępowania dotyczącego ważności wyboru, którymi są Prokurator Generalny i przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej. Wyborca nie jest uczestnikiem tego postępowania. Zgodnie z art. 524 § 2 k.p.c., zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. Jednakże, skoro skarżący w ogóle nie mógł być uczestnikiem postępowania dotyczącego ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, to w konsekwencji nie mógł również domagać się jego wznowienia. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy uznał skargę o wznowienie postępowania za niedopuszczalną i na podstawie art. 410 § 1 w zw. z art. 12 § 2 k.p.c. orzekł o jej odrzuceniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyborca nie może żądać wznowienia postępowania dotyczącego ważności wyboru Prezydenta RP, jeśli nie był jego uczestnikiem.
Uzasadnienie
Ustawa o wyborze Prezydenta RP precyzyjnie określa krąg uczestników postępowania w przedmiocie ważności wyboru. Wyborca nie jest jednym z tych uczestników. Zgodnie z art. 524 § 2 k.p.c., możliwość żądania wznowienia postępowania przez osobę niebędącą uczestnikiem dotyczy sytuacji, gdy prawomocne postanowienie narusza jej prawa, jednakże w tym przypadku brak możliwości bycia uczestnikiem wyklucza możliwość żądania wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | skarżący (wyborca) |
| B. K. | osoba_fizyczna | wybrany Prezydent RP |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 413
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 48 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej art. 76 § ust. 1 i 2
k.p.c. art. 524 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 12 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 401 § pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej art. 72
Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej art. 73
Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej art. 75 § ust. 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania z uwagi na brak możliwości bycia jej uczestnikiem przez wyborcę. Wyłączenie sędziów orzekających w pierwotnej sprawie.
Odrzucone argumenty
Pozbawienie skarżącego możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) jako podstawa wznowienia.
Godne uwagi sformułowania
skarżący (mający status wyborcy) pozbawienia go możności obrony swoich praw ustawodawca w sposób ścisły i precyzyjny określił krąg uczestników postępowania skarżący w ogóle nie mógł być uczestnikiem postępowania (...) to w rezultacie nie może też domagać się jego wznowienia
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący, sprawozdawca
Henryk Pietrzkowski
członek
Lech Walentynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu uczestników postępowania w przedmiocie ważności wyborów prezydenckich oraz dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania przez osoby niebędące uczestnikami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania wyborczego i skargi o wznowienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważności wyborów prezydenckich i procedury ich kwestionowania, co jest tematem o pewnym zainteresowaniu publicznym, choć rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów proceduralnych.
“Czy wyborca może podważyć ważność wyborów prezydenckich? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CO 38/10 POSTANOWIENIE Dnia 3 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Henryk Pietrzkowski SSN Lech Walentynowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 września 2010 r. skargi J. K. o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sadu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SW (…), stwierdzającą ważność wyboru B. K. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanego w dniu 4 lipca 2010 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie W skardze o wznowienie postępowania skarżący (mający status wyborcy) powołał się na podstawy określone w art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c., wskazując między innymi – jak to wynika z treści skargi – że postępowanie dotknięte było nieważnością z powodu pozbawienia go możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przede wszystkim na wstępie należy wyjaśnić, że skarga o wznowienie postępowania dotyczy postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego, podjętą przez cały skład Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. W 2 myśl zaś art. 413 k.p.c., sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie. Również z art. 48 § 1 k.p.c. wynika, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Z utrwalonej wykładni przytoczonych przepisów wynika, że wyłączenie obejmuje wszystkie czynności wchodzące w zakres badania dopuszczalności wznowienia oraz rozpoznawania skargi. Wobec zaistniałej przyczyny wyłączenia sędziów wskazanej Izby sprawa niniejsza, na podstawie przepisu § 32 regulaminu Sądu Najwyższego, została przekazana do rozpoznania Izbie Cywilnej. Odnosząc się natomiast do merytorycznego aspektu sprawy, należy podkreślić, że z przepisów ustawy z 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467) dotyczących ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej wynika, iż przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może być wniesiony do Sądu Najwyższego – nie później niż w ciągu trzech dni od dnia podania wyników wyborów do wiadomości publicznej przez Państwową Komisję Wyborczą – protest z powodu naruszenia przepisów ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów, przy czym protest ten może wnieść wyborca, który w dniu wyborów był umieszczony w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Prawo wniesienia protestu przysługuje również podmiotom zgłaszającym kandydatów oraz komisjom wyborczym (art. 72 i 73). Sąd Najwyższy rozpatruje protest w postępowaniu nieprocesowym, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 75 ust. 1). Uczestnikami postępowania wywołanego protestem są z mocy ustawy: wnoszący protest, właściwa komisja wyborcza i Prokurator Generalny oraz przedstawiciel Państwowej Komisji Wyborczej (art. 75 ust. 2). Z przepisów art. 76 ustawy z 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wynika natomiast, że na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz po rozpoznaniu protestów Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozstrzyga o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej (ust. 1 tegoż artykułu). Rozstrzygnięcie w powyższym przedmiocie Sąd Najwyższy podejmuje w formie uchwały nie później niż w 30 dniu po podaniu wyników wyborów do wiadomości 3 publicznej przez Państwową Komisję Wyborczą na posiedzeniu z udziałem Prokuratora Generalnego i przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej (ust. 2 tegoż artykułu). Treść przytoczonej regulacji świadczy, że ustawodawca w sposób ścisły i precyzyjny określił krąg uczestników postępowania prowadzonego na podstawie art. 76 wymienionej ustawy. Uczestnikami tymi są wyłącznie Prokurator Generalny i przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej. Oznacza to, że ewentualne uczestnictwo skarżącego w tym postępowaniu było niedopuszczalne. Zgodnie natomiast z art. 524 § 2 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności działania. Chodziłoby zatem o podstawę wznowienia przewidzianą w art. 401 pkt 2 k.p.c. Skoro jednak skarżący w ogóle nie mógł być uczestnikiem postępowania dotyczącego ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, to w rezultacie nie może też domagać się jego wznowienia. W tym stanie rzeczy skarga o wznowienie postępowania jako niedopuszczalna podlegała z mocy art. 410 § 1 w zw. z art. 12 § 2 k.p.c. odrzuceniu. Dlatego też orzeczono, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI