I CO 38/10

Sąd Najwyższy2010-09-03
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaprawo wyborczeSąd Najwyższywybory prezydenckieuczestnictwo w postępowaniudopuszczalność skargi

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia ważności wyboru Prezydenta RP, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku możliwości jej wniesienia przez wyborcę.

Skarżący, wyborca, złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego stwierdzającą ważność wyboru Prezydenta RP. Powołał się na pozbawienie go możności obrony praw. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w Izbie Cywilnej z uwagi na wyłączenie sędziów, uznał skargę za niedopuszczalną. Wyjaśniono, że ustawa precyzyjnie określa krąg uczestników postępowania dotyczącego ważności wyborów, a wyborca nie jest jednym z nich, co uniemożliwia mu żądanie wznowienia postępowania.

Sąd Najwyższy w składzie Izby Cywilnej rozpoznał skargę J. K. o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SW (...), stwierdzającą ważność wyboru B. K. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący, mający status wyborcy, powołał się na podstawy z art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c., w tym na pozbawienie go możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga o wznowienie postępowania dotyczy uchwały podjętej przez Izbę Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. Zgodnie z przepisami k.p.c. (art. 413, art. 48 § 1), sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą, jest wyłączony od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie. Z tego powodu sprawa została przekazana do rozpoznania Izbie Cywilnej. Merytorycznie Sąd Najwyższy odniósł się do przepisów ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślono, że ustawa precyzyjnie określa krąg uczestników postępowania dotyczącego ważności wyboru, którymi są Prokurator Generalny i przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej. Wyborca nie jest uczestnikiem tego postępowania. Zgodnie z art. 524 § 2 k.p.c., zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. Jednakże, skoro skarżący w ogóle nie mógł być uczestnikiem postępowania dotyczącego ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, to w konsekwencji nie mógł również domagać się jego wznowienia. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy uznał skargę o wznowienie postępowania za niedopuszczalną i na podstawie art. 410 § 1 w zw. z art. 12 § 2 k.p.c. orzekł o jej odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyborca nie może żądać wznowienia postępowania dotyczącego ważności wyboru Prezydenta RP, jeśli nie był jego uczestnikiem.

Uzasadnienie

Ustawa o wyborze Prezydenta RP precyzyjnie określa krąg uczestników postępowania w przedmiocie ważności wyboru. Wyborca nie jest jednym z tych uczestników. Zgodnie z art. 524 § 2 k.p.c., możliwość żądania wznowienia postępowania przez osobę niebędącą uczestnikiem dotyczy sytuacji, gdy prawomocne postanowienie narusza jej prawa, jednakże w tym przypadku brak możliwości bycia uczestnikiem wyklucza możliwość żądania wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaskarżący (wyborca)
B. K.osoba_fizycznawybrany Prezydent RP

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 413

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 48 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej art. 76 § ust. 1 i 2

k.p.c. art. 524 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 12 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 401 § pkt 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej art. 72

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej art. 73

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej art. 75 § ust. 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania z uwagi na brak możliwości bycia jej uczestnikiem przez wyborcę. Wyłączenie sędziów orzekających w pierwotnej sprawie.

Odrzucone argumenty

Pozbawienie skarżącego możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) jako podstawa wznowienia.

Godne uwagi sformułowania

skarżący (mający status wyborcy) pozbawienia go możności obrony swoich praw ustawodawca w sposób ścisły i precyzyjny określił krąg uczestników postępowania skarżący w ogóle nie mógł być uczestnikiem postępowania (...) to w rezultacie nie może też domagać się jego wznowienia

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący, sprawozdawca

Henryk Pietrzkowski

członek

Lech Walentynowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu uczestników postępowania w przedmiocie ważności wyborów prezydenckich oraz dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania przez osoby niebędące uczestnikami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania wyborczego i skargi o wznowienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważności wyborów prezydenckich i procedury ich kwestionowania, co jest tematem o pewnym zainteresowaniu publicznym, choć rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów proceduralnych.

Czy wyborca może podważyć ważność wyborów prezydenckich? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CO 38/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 3 września 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Henryk Pietrzkowski 
SSN Lech Walentynowicz 
 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 
w Izbie Cywilnej w dniu 3 września 2010 r. 
skargi J. K. 
o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sadu Najwyższego 
z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SW (…), 
stwierdzającą ważność wyboru B. K. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 
dokonanego w dniu 4 lipca 2010 r., 
 
odrzuca skargę. 
 
Uzasadnienie 
 
W skardze o wznowienie postępowania skarżący (mający status wyborcy) powołał 
się na podstawy określone w art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c., wskazując między innymi – jak to 
wynika z treści skargi – że postępowanie dotknięte było nieważnością z powodu 
pozbawienia go możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Przede wszystkim na wstępie należy wyjaśnić, że skarga o wznowienie 
postępowania dotyczy postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego, 
podjętą przez cały skład Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. W 

 
 
2 
myśl zaś art. 413 k.p.c., sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie 
poprzednim dotyczy skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o 
wznowienie. Również z art. 48 § 1 k.p.c. wynika, że sędzia, który brał udział w wydaniu 
orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Z 
utrwalonej wykładni przytoczonych przepisów wynika, że wyłączenie obejmuje wszystkie 
czynności 
wchodzące 
w 
zakres 
badania 
dopuszczalności 
wznowienia 
oraz 
rozpoznawania skargi. 
Wobec zaistniałej przyczyny wyłączenia sędziów wskazanej Izby sprawa niniejsza, 
na podstawie przepisu § 32 regulaminu Sądu Najwyższego, została przekazana do 
rozpoznania Izbie Cywilnej. 
Odnosząc się natomiast do merytorycznego aspektu sprawy, należy podkreślić, że 
z przepisów ustawy z 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej 
Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467) dotyczących ważności wyboru 
Prezydenta 
Rzeczypospolitej 
wynika, 
iż 
przeciwko 
wyborowi 
Prezydenta 
Rzeczypospolitej może być wniesiony do Sądu Najwyższego – nie później niż w ciągu 
trzech dni od dnia podania wyników wyborów do wiadomości publicznej przez 
Państwową Komisję Wyborczą – protest z powodu naruszenia przepisów ustawy albo z 
powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub 
przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów, przy czym protest ten może wnieść 
wyborca, który w dniu wyborów był umieszczony w spisie wyborców w jednym z 
obwodów głosowania. Prawo wniesienia protestu przysługuje również podmiotom 
zgłaszającym kandydatów oraz komisjom wyborczym (art. 72 i 73). Sąd Najwyższy 
rozpatruje protest w postępowaniu nieprocesowym, stosując odpowiednio przepisy 
Kodeksu postępowania cywilnego (art. 75 ust. 1). Uczestnikami postępowania 
wywołanego protestem są z mocy ustawy: wnoszący protest, właściwa komisja 
wyborcza i Prokurator Generalny oraz przedstawiciel Państwowej Komisji Wyborczej 
(art. 75 ust. 2). 
Z przepisów art. 76 ustawy z 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej wynika natomiast, że na podstawie sprawozdania z wyborów 
przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz po rozpoznaniu protestów 
Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych rozstrzyga o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej (ust. 1 tegoż 
artykułu). Rozstrzygnięcie w powyższym przedmiocie Sąd Najwyższy podejmuje w 
formie uchwały nie później niż w 30 dniu po podaniu wyników wyborów do wiadomości 

 
 
3 
publicznej przez Państwową Komisję Wyborczą na posiedzeniu z udziałem Prokuratora 
Generalnego i przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej (ust. 2 tegoż artykułu). 
Treść przytoczonej regulacji świadczy, że ustawodawca w sposób ścisły i 
precyzyjny określił krąg uczestników postępowania prowadzonego na podstawie art. 76 
wymienionej ustawy. Uczestnikami tymi są wyłącznie Prokurator Generalny i 
przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej. Oznacza to, że ewentualne 
uczestnictwo skarżącego w tym postępowaniu było niedopuszczalne. Zgodnie natomiast 
z art. 524 § 2 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym zainteresowany, który nie był 
uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym 
co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to 
narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania 
z powodu pozbawienia możności działania. Chodziłoby zatem o podstawę wznowienia 
przewidzianą w art. 401 pkt 2 k.p.c. Skoro jednak skarżący w ogóle nie mógł być 
uczestnikiem 
postępowania 
dotyczącego 
ważności 
wyboru 
Prezydenta 
Rzeczypospolitej, to w rezultacie nie może też domagać się jego wznowienia. 
W tym stanie rzeczy skarga o wznowienie postępowania jako niedopuszczalna 
podlegała z mocy art. 410 § 1 w zw. z art. 12 § 2 k.p.c. odrzuceniu. Dlatego też 
orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI