I CO 36/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zwrócił wniosek powodów o wyłączenie sędziów z powodu braku wymaganego przez prawo przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu pisma.
Powodowie złożyli wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego oraz sędziego Sądu Najwyższego, argumentując to obawami o brak bezstronności i naciski. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że pismo procesowe sporządzone osobiście przez powodów, którzy nie należą do kręgu osób zwolnionych z przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega zwrotowi na podstawie art. 130 § 5 k.p.c.
Powodowie S. W. i K. W. złożyli wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] oraz sędziego Sądu Najwyższego SSN T. W. od rozpoznania sprawy, domagając się jednocześnie przekazania sprawy innemu sądowi rejonowemu. Uzasadniali to obawami o brak bezstronności sędziów, naciskami oraz potencjalnym uznaniem bezprawnego przejęcia mienia Skarbu Państwa. Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego motywowali wcześniejszym oddaleniem podobnego wniosku w innej sprawie, uznanym przez nich za dotknięty nieważnością. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, powołał się na art. 49 k.p.c. regulujący zasady wyłączenia sędziego oraz art. 87¹ § 1 k.p.c., który ustanawia przymus zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Ponieważ powodowie sporządzili wniosek osobiście, nie należąc do kręgu osób zwolnionych z tego przymusu (art. 87¹ § 2 k.p.c.), Sąd Najwyższy uznał pismo za obarczone brakiem formalnym i na podstawie art. 130 § 5 k.p.c. zarządził jego zwrot.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek taki podlega zwrotowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 87¹ § 1 k.p.c., który ustanawia przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego tego sądu lub sędziów sądu apelacyjnego. Ponieważ powodowie nie należeli do kręgu osób zwolnionych z tego przymusu (art. 87¹ § 2 k.p.c.), ich pismo procesowe sporządzone osobiście podlegało zwrotowi na podstawie art. 130 § 5 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zwrot wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. W. | osoba_fizyczna | powód |
| K. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w B. | spółka | pozwany |
| [...] "Z." S.A. w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki wyłączenia sędziego, uwzględniając okoliczności mogące wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, także w odbiorze społecznym.
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustanawia przymus zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach o wyłączenie sędziego.
k.p.c. art. 130 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę do zwrotu pisma procesowego sporządzonego z naruszeniem art. 87¹ k.p.c. bez wzywania do usunięcia braków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa sąd właściwy do rozstrzygania o wyłączeniu sędziego.
k.p.c. art. 87¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymienia krąg podmiotów zwolnionych z przymusu adwokacko-radcowskiego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego i sędziów Sądu Apelacyjnego został sporządzony osobiście przez powodów, którzy nie należą do kręgu podmiotów zwolnionych z przymusu adwokacko-radcowskiego. Naruszenie art. 87¹ § 1 k.p.c. skutkuje zwrotem pisma na podstawie art. 130 § 5 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Argumenty powodów dotyczące obaw o brak bezstronności i naciski na sędziów, które mogłyby uzasadniać wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 k.p.c. (choć sąd nie rozstrzygał meritum wniosku o wyłączenie, a jedynie jego formę).
Godne uwagi sformułowania
przymus adwokacko - radcowski obowiązuje w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wyłączenia sędziego tego Sądu jak i wyłączenia sędziów sądu apelacyjnego Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 87¹ k.p.c. podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków na podstawie art. 130 § 5 k.p.c.
Skład orzekający
Iwona Koper
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazanie na obowiązek stosowania przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach o wyłączenie sędziego, oraz konsekwencje jego naruszenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego i przymusem adwokacko-radcowskim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i przymusem adwokacko-radcowskim, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Wniosek o wyłączenie sędziego zwrócony. Sąd Najwyższy przypomina o przymusie adwokackim.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CO 36/16 ZARZĄDZENIE Dnia 15 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa S. W. i K. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "[…]" w B. i […] "Z." S.A. w B. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 września 2016 r., na skutek wniosku powodów o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […] oraz SSN T. W. od rozpoznania sprawy, zwraca wniosek. UZASADNIENIE Powodowie wnioskowali o wyłączenie wskazanych imiennie sędziów Sądu Rejonowego w R., Sądu Rejonowego w L., Sądu Okręgowego w R., wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […] oraz wskazanego sędziego Sądu Najwyższego. Wnosili o przekazanie sprawy sądowi rejonowemu niepodlegającemu Sądowi Apelacyjnemu w […] . W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że przyczyny wyłączenia są jednakowe dla wszystkich sędziów, mają oparcie w art. 49 k.p.c., a ich uwzględnienie wpłynie na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazali, że bezstronne rozstrzygniecie sprawy na korzyść powodów w sposób oczywisty prowadziłoby do uznania bezprawnego (w świetle obowiązującego wówczas prawa) przejęcia mienia Skarbu Państwa (po zlikwidowanym przedsiębiorstwie państwowym). Stwierdzili, że niepodobna dać wiary temu, że nie będą miały miejsca naciski na sędziów, co doprowadziłoby do oddalenia powództwa. Wniosek o wyłączenie SSN T. W. uzasadniali oddaleniem ich wniosku o wyłączenie od rozpoznania innej sprawy z ich powództwa przeciwko tym samym co obecnie pozwanym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2015 r w składzie którego orzekał ten Sędzia, w przekonaniu skarżących dotkniętym nieważnością. Wniosek przedstawiony został Sądowi Najwyższemu do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przepis art. 49 k.p.c., w obecnym brzmieniu nadanym w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., P 8/07 (OTK-A 2008, Nr 5, poz. 84, Dz.U. Nr 119, poz. 772) rozszerzył przyczyny wyłączenia sędziego. Wyłączenie to oparte uprzednio na przesłance osobistego stosunku między sędzią a stroną lub jej przedstawicielem osobistym, mogącego wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, powinno uwzględniać także wykraczające poza ten stosunek okoliczności mogące wzbudzić w odbiorze społecznym takie wątpliwości. Na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony, którego działanie na podstawie art. 52 k.c. nie wiąże się z uruchomieniem toku instancji. Sąd Najwyższy rozstrzyga o wyłączeniu sędziego w sprawie rozpoznawanej przez ten sąd a także jako sąd przełożony nad sądem apelacyjnym (uchwała SN z dnia 6 marca 1998 r., III CZP 70/97, OSNC 1998, nr 9, poz. 132) o wyłączeniu wszystkich sędziów sądu apelacyjnego. Przepis art. 87 1 § 1 k.p.c. ustanawia przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Zastępstwo dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym podejmowanych przed sądem niższej instancji. Zgodnie z tym przymus adwokacko - radcowski obowiązuje w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wyłączenia sędziego tego Sądu jak i wyłączenia sędziów sądu apelacyjnego. Wymieniony przepis nie ma zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także, gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny, radca Prokuratorii Generalnej (art. 87 1 § 2 k.p.c.). Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 87 1 k.p.c. podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków na podstawie art. 130 § 5 k.p.c. Z tych względów wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego oraz o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […] sporządzony osobiście przez powodów, którzy nie należą do kręgu osób wymienionych w art. 87 1 § 2 k.p.c. podlegał zwrotowi. aw db
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI