I Co 3116/24

Sąd Rejonowy w NysieNysa2025-01-28
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniarejonowy
postępowanie egzekucyjneczynność komornikaskargaśmierć dłużnikaumorzenie postępowaniakoszty komorniczeopłata stosunkowabrak zdolności sądowejzawieszenie postępowania

Sąd oddalił skargę wierzyciela na czynność komornika polegającą na umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu braku aktywności wierzyciela po śmierci dłużnika.

Wierzyciel złożył skargę na czynność komornika, zarzucając błędne umorzenie postępowania egzekucyjnego po śmierci dłużnika. Wierzyciel argumentował, że postępowanie powinno zostać umorzone na innej podstawie prawnej i że powinien zostać obciążony niższą opłatą stałą zamiast stosunkowej. Sąd uznał, że śmierć dłużnika skutkuje zawieszeniem postępowania, a brak podjęcia przez wierzyciela czynności w ciągu 6 miesięcy od zawieszenia uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., co z kolei prawidłowo skutkuje naliczeniem opłaty stosunkowej.

Wierzyciel, B. (...) Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w G., wniósł skargę na czynność Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi P. P. polegającą na umorzeniu postępowania egzekucyjnego (sygn. akt Km 11226/17) oraz naliczeniu opłaty stosunkowej. Wierzyciel zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i ustawy o kosztach komorniczych, twierdząc, że postępowanie powinno zostać umorzone na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. (utrata zdolności sądowej dłużnika) zamiast art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. (brak czynności wierzyciela), co skutkowałoby naliczeniem niższej opłaty stałej. Sąd, analizując stan faktyczny, ustalił, że dłużnik A. F. zmarł w trakcie postępowania egzekucyjnego, co skutkowało jego zawieszeniem na podstawie art. 819 § 1 k.p.c. Ponieważ wierzyciel nie podjął żadnych czynności w celu dalszego prowadzenia postępowania w ciągu 6 miesięcy od daty zawieszenia, komornik prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd podkreślił, że śmierć strony w postępowaniu egzekucyjnym nie jest traktowana jako utrata zdolności sądowej (jak w postępowaniu rozpoznawczym), lecz jako podstawa do zawieszenia postępowania, a brak aktywności wierzyciela po zawieszeniu prowadzi do umorzenia. W konsekwencji, naliczenie opłaty stosunkowej na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych zostało uznane za prawidłowe. Skarga wierzyciela została oddalona jako bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Śmierć dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego skutkuje zawieszeniem postępowania na podstawie art. 819 § 1 k.p.c. Brak podjęcia przez wierzyciela czynności potrzebnych do dalszego prowadzenia postępowania w ciągu 6 miesięcy od zawieszenia uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że śmierć strony w postępowaniu egzekucyjnym jest traktowana jako podstawa do zawieszenia postępowania, a nie utraty zdolności sądowej. Brak aktywności wierzyciela po zawieszeniu prowadzi do umorzenia z powodu braku czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić skargę

Strona wygrywająca

Komornik sądowy

Strony

NazwaTypRola
B. (...) Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w G.instytucjawierzyciel
A. F.osoba_fizycznadłużnik
P. P.inneKomornik sądowy
D. Ł.inneKomornik Asesor

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu niepodjęcia przez wierzyciela czynności potrzebnych do dalszego prowadzenia postępowania lub niezażądania podjęcia zawieszonego postępowania.

k.p.c. art. 819 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z urzędu w razie śmierci wierzyciela lub dłużnika.

u.k.k. art. 29 § ust. 1

Ustawa o kosztach komorniczych

W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 767 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga na czynności komornika przysługuje do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania egzekucyjnego z urzędu jeżeli wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności sądowej albo gdy egzekucja ze względu na jej przedmiot lub na osobę dłużnika jest niedopuszczalna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego skutkuje zawieszeniem postępowania na podstawie art. 819 § 1 k.p.c. Brak podjęcia przez wierzyciela czynności potrzebnych do dalszego prowadzenia postępowania w ciągu 6 miesięcy od zawieszenia uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. Umorzenie postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. skutkuje naliczeniem opłaty stosunkowej na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych.

Odrzucone argumenty

Śmierć dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego skutkuje utratą zdolności sądowej i umorzeniem postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. Wierzyciel powinien zostać obciążony opłatą stałą w wysokości 150 zł zamiast opłaty stosunkowej.

Godne uwagi sformułowania

Utrata bytu przez osobę fizyczną w czasie toczącego się postępowania egzekucyjnego nie jest bowiem traktowana jako utrata zdolności sądowej, tak jak w postępowaniu rozpoznawczym, lecz jako śmierć strony, której skutki reguluje art. 819 k.p.c.

Skład orzekający

K. B.

referendarz sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego po śmierci dłużnika oraz zasad naliczania opłat komorniczych w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci dłużnika i braku aktywności wierzyciela. Interpretacja przepisów k.p.c. i ustawy o kosztach komorniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest jego umorzenie po śmierci dłużnika, co może być problematyczne dla wierzycieli. Wyjaśnia kluczowe różnice między zawieszeniem a umorzeniem oraz zasady naliczania kosztów.

Co się dzieje z egzekucją po śmierci dłużnika? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Co 3116/24 POSTANOWIENIE N. , 28 stycznia 2025 roku Referendarz sądowy K. B. w Sądzie Rejonowym w Nysie, Wydziale I Cywilnym po rozpoznaniu 28 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi wierzyciela B. (...) Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności w G. na czynność Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi P. P. sygn. akt Km 11226/17 w sprawie egzekucyjnej przeciwko dłużnikowi A. F. o świadczenie pieniężne postanawia oddalić skargę na czynność komornika. UZASADNIENIE 2 grudnia 2024 roku wierzyciel B. (...) Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w G. wniósł skargę na czynności Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi P. P. w postaci wydanego 12 listopada 2024 roku postanowienia. Wierzyciel podniósł zarzut: - naruszenia przepisów art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy doszło do utraty zdolności sądowej w trackie trwania postępowania egzekucyjnego, co warunkowało umorzenie postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. , a nie jak zostało uczynione na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. co w konsekwencji doprowadziło do obciążenia wierzyciela opłatą stosunkową; - naruszenia przepisów art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych poprzez jego zastosowanie polegające na obciążeniu wierzyciela opłatą stosunkową, podczas gdy z uwagi na przesłanki braku zdolności sądowej dłużnika w trakcie postępowania egzekucyjnego wierzyciel powinien zostać obciążony opłata stałą w wysokości 150 zł - naruszenia przepisów art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie. W związku z powyższym wierzyciel wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w części tj. pkt _ poprzez umorzenie postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. i obciążenie wierzyciela na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy o kosztach komorniczych opłatą stałą w wysokości 150 zł, oraz o zasądzenie na rzecz wierzyciela zwrotu kosztów postępowania wywołanego niniejszą skargą. W odpowiedzi na skargę Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi P. Z. Komornika Asesor D. Ł. wniosła o oddalenie skargi. Referendarz sądowy ustalił następujący stan faktyczny: 6 września 2017 roku wierzyciel B. (...) Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w G. wniósł o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi A. F. na podstawie tytułu wykonawczego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z 10 lutego 2014 roku, wydanego przez Sąd Rejonowy w Elblągu sygn. akt X Nc 2466/14. W toku postępowania dłużnik A. F. zmarł 16 sierpnia 2019 roku. Postanowieniem z 23 kwietnia 2024 roku Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi P. P. zawiesił na podstawie art. 819 § 1 k.p.c. postępowanie w sprawie Km 11226/17. Postanowieniem z 12 listopada 2024 roku Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi P. P. : 1. podjął postępowanie egzekucyjne; 2. umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. , 3. ustalił koszty postępowania w sprawie na 667,29 zł; 4. kosztami postępowania egzekucyjnego co do kwoty 135,86 zł obciążył dłużnika; 5. kosztami postępowania egzekucyjnego co do kwoty 531,43 zł obciążył dłużnika wierzyciela; 6. pokrył ww koszty do wysokości 106,10 zł z zaliczki uiszczonej przez wierzyciela; 7. wezwał wierzyciela do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 561,19 zł n wskazany rachunek bankowy; 8. przyznał wierzycielowi koszty zastępstwa pełnomocnika zawodowego w postępowaniu egzekucyjnym w kwocie 450 zł i obciążył nimi dłużnika orzekając o obowiązku ich zapłaty na rzecz wierzyciela; 9. orzekł o obowiązku zwrotu przez dłużnika na rzecz wierzyciela kosztów egzekucyjnych obciążających dłużnika a uiszczonych przez wierzyciela. Na podstawia art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych opłata stosunkowa wyniosła 531,43 zł. Dowód: akta Km 11226/17. Referendarz sądowy zważył co następuje: Skarga na czynność komornika podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisami art. 767 § 1 k.p.c. obowiązującymi w niniejszej sprawie na podstawie art. 298 ust. 4 ustawy z 22 marca 2018 roku o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 poz. 771) na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Do rozpoznania skargi na czynności komornika właściwy jest sąd, przy którym działa komornik. Jeżeli do prowadzenia egzekucji został wybrany komornik poza właściwością ogólną, skargę rozpoznaje sąd, który byłby właściwy według ogólnych zasad. W myśl § 4 skargę wnosi się w terminie tygodniowym od dnia dokonania czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona; w innych przypadkach - od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności strony lub osoby, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, a w braku zawiadomienia - od dnia powzięcia wiadomości przez skarżącego o dokonanej czynności. Skargę na zaniechanie przez komornika dokonania czynności wnosi się w terminie tygodniowym od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność miała być dokonana. Zgodnie zaś z § 5 skargę wnosi się do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności lub zaniechał jej dokonania. Komornik w terminie trzech dni od dnia otrzymania skargi sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności, o ile nie zostało ono sporządzone wcześniej, albo przyczyn jej zaniechania i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia. O uwzględnieniu skargi komornik zawiadamia skarżącego oraz zainteresowanych, których uwzględnienie skargi dotyczy. W niniejszej sprawie skarga zostały wniesione w terminie. W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do uwzględnienia skargi na czynność komornika w postaci umorzenia postępowania. Zgodnie z przepisami art. 819 § 1 k.p.c. organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu również w razie śmierci wierzyciela lub dłużnika. Postępowanie podejmuje się z udziałem spadkobierców zmarłego albo - w zakresie w jakim dotyczy ono praw i obowiązków wynikających z działalności gospodarczej - zarządcy sukcesyjnego, jeżeli został ustanowiony zarząd sukcesyjny. Śmierć dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego jest podstawą do zawieszenia postępowania z urzędu. Natomiast w myśl art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. postępowanie umarza się w całości lub części z urzędu jeżeli wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności sądowej albo gdy egzekucja ze względu na jej przedmiot lub na osobę dłużnika jest niedopuszczalna, zaś zgodnie z pkt 4 jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Przepisy punktu 2 art. 824 § 1 k.p.c. dotyczą braku zdolności sądowej o charakterze pierwotnym, a więc istniejącym w chwili wszczęcia postępowania, i następczym, tj. tym, który powstał w jego toku (por. W. Broniewicz, Postępowanie egzekucyjne... , s. 43). Brak zdolności o charakterze pierwotnym może dotyczyć osób fizycznych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami fizycznymi, natomiast brak następczy może dotyczyć tylko i wyłącznie tych jednostek. Utrata bytu przez osobę fizyczną w czasie toczącego się postępowania egzekucyjnego nie jest bowiem traktowana jako utrata zdolności sądowej, tak jak w postępowaniu rozpoznawczym, lecz jako śmierć strony, której skutki reguluje art. 819 k.p.c. Z przepisów art. 819 k.p.c. zaś wynika, że w razie śmierci dłużnika z toku postępowania egzekucyjnego podlega ono zawieszeniu z urzędu a nie umorzeniu ( patrz: Kodeks postępowania cywilnego Komentarz T. II pod redakcją Kazimierza Piaseckiego , Komentarz do art. 824 Helena Ciepła ). W innym zaś rozumieniu przepisów art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. nastąpiłaby sprzeczność pomiędzy treścią przepisów art. 819 , który w razie śmierci strony, która w przypadku osoby fizycznej skutkuje utratą zdolności sądowej, nakazuje zawieszenie postępowania z urzędu i treścią art. 824 , która nakazuje umorzenie postępowania egzekucyjnego z urzędu. W ocenie referendarza sądowego przepisy art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. nie mają zastosowania w przypadku śmierci strony w toku postępowania egzekucyjnego i nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania z urzędu. W przypadku śmierci dłużnika organ egzekucyjny obowiązany jest do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z urzędu na podstawie art. 819 k.p.c. i od tego momentu do wierzyciela należy decyzja o dalszych losach postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel może podjąć czynności mające na celu ustalenie spadkobierców dłużnika, może także zawsze złożyć oświadczenie o cofnięciu wniosku egzekucyjnego. W niniejszej sprawie wierzyciel w ciągu 6 miesięcy od daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego to jest do dnia 23 października 2024 roku, nie podjął w postępowaniu egzekucyjnym żadnych czynności. Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi P. P. prawidłowo dokonał umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. to jest wobec nie dokonania przez wierzyciela czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Powyższe skutkowało także prawidłowym ustaleniem opłaty stosunkowej na podstawie przepisów art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, zgodnie z którymi w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego , wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Jeżeli jednak wierzyciel wykaże, że przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego wiąże się ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika w terminie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo z zawarciem w tym terminie porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem dotyczącego sposobu lub terminu spełnienia świadczenia, opłata ta obciąża dłużnika. Jeżeli spełnienie świadczenia lub zawarcie porozumienia z wierzycielem nastąpiło po upływie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, obciąża go opłata w wysokości 10% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. W związku z powyższym należało oddalić w całości skargę na czynność komornika w postaci postanowienia o umorzeniu egzekucji i ustaleniu kosztów postępowania jako bezzasadną. Mając powyższe na względzie postanowiono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI