I CO 26/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, ponieważ możliwe jest ustalenie sądu na podstawie przepisów o właściwości miejscowej.
Sąd Okręgowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, powołując się na art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił, wskazując, że zgodnie z art. 41 k.p.c. właściwość miejscową można ustalić na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania małżonków, miejsca zamieszkania pozwanego lub powoda. Ponieważ powódka wskazała miejsce zamieszkania w W., nie zachodziły przesłanki do wyznaczenia sądu przez Sąd Najwyższy.
Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek Sądu Okręgowego w W. o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, zainicjowanej przez M. H.-S. przeciwko M. S. Podstawą wniosku był art. 45 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), który umożliwia Sądowi Najwyższemu oznaczenie sądu, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie okoliczności sprawy. Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 41 k.p.c., powództwo o rozwód wytacza się przede wszystkim przed sąd okręgu, w którym małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, pod warunkiem, że jedno z nich nadal tam przebywa. W przypadku braku takiej podstawy, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a w ostateczności – powoda. Dopiero gdy żadna ze stron nie przebywa na terytorium Polski z zamiarem stałego pobytu, Sąd Najwyższy może interweniować na podstawie art. 45 k.p.c. W analizowanej sprawie powódka wskazała, że jej pobyt poza granicami kraju ma charakter czasowy i jest związany z działalnością zawodową. Co więcej, powódka podała, że ma miejsce zamieszkania w W.. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że istnieją podstawy do ustalenia sądu właściwego miejscowo na podstawie art. 41 k.p.c., co wyklucza zastosowanie art. 45 k.p.c. W konsekwencji Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy nie powinien wyznaczać sądu właściwego, jeśli możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy może wyznaczyć sąd właściwy na podstawie art. 45 k.p.c. tylko wtedy, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej. Zgodnie z art. 41 k.p.c., właściwość miejscową w sprawach o rozwód ustala się na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania małżonków, miejsca zamieszkania pozwanego lub powoda. W analizowanej sprawie powódka podała miejsce zamieszkania w W., co pozwala na ustalenie sądu właściwego bez potrzeby interwencji Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa oznaczenia sądu właściwego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. H.-S. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy dokonuje oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej.
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Przy czym z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.
Pomocnicze
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Dotyczy miejsca zamieszkania w kontekście stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość ustalenia właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. wyklucza zastosowanie art. 45 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda pobyt stron poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej ma charakter czasowy
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej w sprawach o rozwód, stosowanie art. 41 i 45 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy strony przebywają za granicą, ale jedna z nich ma miejsce zamieszkania w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie wyjaśnia procedurę ustalania właściwości sądu w sprawach rozwodowych, co jest istotne dla prawników, ale nie zawiera przełomowych wniosków ani nietypowych faktów.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CO 26/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa M. H.-S. przeciwko M. S. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 marca 2018 r., na skutek przedstawienia akt o sygn. VI C […] przez Sąd Okręgowy w W. celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa M. H.-S. przeciwko M. S. o rozwód wskazując, że zachodzą podstawy do wyznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 45 k.p.c. wynika, że Sąd Najwyższy dokonuje oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej. Zgodnie z art. 41 k.p.c., powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Przy czym z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. W konsekwencji dopiero w razie stwierdzenia, że żadna ze stron nie przebywa z zamiarem stałego pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (art. 25 k.c.) uzasadnione będzie oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie określonym przez art. 45 k.p.c., sądu, przed którym należy wytoczyć powództwo. W pozwie powódka wskazuje, że pobyt stron poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej ma charakter czasowy i jest związany z prowadzoną przez nich działalnością zawodową (k. 7 i 9 akt). Jednocześnie z załączonych do pozwu umów zawartych w formie aktów notarialnych z dnia 21 lipca 2017 r. (k. 21 i 23) oraz porozumienia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dziećmi po rozwodzie (k. 31) nadto z treści pozwu, że powódka ma miejsce zamieszkania w W.. Ze względu na wskazane wyżej okoliczności nie zachodzą przesłanki do wyznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy na podstawie art. 45 k.p.c., gdyż możliwe jest ustalenie sądu właściwego miejscowo na podstawie art. 41 k.p.c. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aw jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI