I CO 23/21

Sąd Najwyższy2021-04-26
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegowłaściwość sąduSąd Najwyższyk.p.c.

Podsumowanie

Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Rejonowemu w R. z powodu braku podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi na wniosek Prezesa Sądu.

Do Sądu Najwyższego wpłynęły akta sprawy z wnioskiem o przekazanie jej innemu sądowi, uzasadnionym koniecznością wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w R. Sąd Najwyższy zwrócił akta, stwierdzając, że kompetencja do przekazania sprawy przysługuje sądowi, a nie organom sądu, i wymaga ona szczegółowego uzasadnienia oraz wskazania konkretnych przesłanek, których w tym przypadku zabrakło.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Prezesa Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44¹ k.p.c., argumentując koniecznością wyłączenia wszystkich sędziów tego sądu. Sąd Najwyższy zwrócił jednak akta sprawy, podkreślając, że kompetencja do przekazania sprawy przysługuje sądowi, a nie jego organom, i musi być ona wyrażona w orzeczeniu. Wskazano, że art. 44¹ k.p.c. jest przepisem szczególnym i powinien być interpretowany ściśle. Samo ogólne stwierdzenie o konieczności wyłączenia wszystkich sędziów nie jest wystarczające do uzasadnienia przekazania sprawy innemu sądowi, zwłaszcza gdy nie wskazano konkretnych okoliczności budzących wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy zaznaczył, że instytucja ta nie może zastępować ani kontrolować stosowania przepisów o wyłączeniu sędziego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kompetencja do wystąpienia o przekazanie sprawy przysługuje sądowi, a nie jego organom, i wymaga ona szczegółowego uzasadnienia oraz wskazania konkretnych przesłanek, które nie zostały spełnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 44¹ k.p.c. stanowi wyjątek od zasady właściwości sądu i musi być interpretowany ściśle. Wniosek o przekazanie sprawy musi być złożony przez sąd w przewidzianej prawem formie, a jego uzasadnienie musi zawierać konkretne przesłanki, które uzasadniają przekazanie. Samo ogólne stwierdzenie o konieczności wyłączenia wszystkich sędziów nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zwrot akt sprawy

Strony

NazwaTypRola
R. D.osoba_fizycznapowód
R. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Kompetencja do przekazania sprawy przysługuje sądowi, a nie organom sądu. Wymaga szczegółowego uzasadnienia i wskazania przesłanek.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kompetencja do przekazania sprawy przysługuje sądowi, a nie organom sądu. Wniosek o przekazanie sprawy wymaga szczegółowego uzasadnienia i wskazania konkretnych przesłanek. Art. 44¹ k.p.c. powinien być interpretowany ściśle.

Godne uwagi sformułowania

Kompetencja w tym zakresie nie przysługuje organom sądu, lecz sądowi. Kwestia właściwości sądu ma charakter konstytucyjny. Regulacja ta nie może w żadnym wypadku służyć ani do zastępowania, ani do kontrolowania stosowania instytucji wyłączenia sędziego.

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy innemu sądowi oraz kompetencji organów sądu w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do przekazania sprawy na wniosek organu sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z właściwością sądu i wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy sąd nie może przekazać sprawy innemu sądowi? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I CO 23/21
POSTANOWIENIE
Dnia 26 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
w sprawie z powództwa R. D.
‎
przeciwko R. D.
‎
o nakazanie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2021 r.,
na skutek przedstawienia akt XI C (…) przez Sąd Rejonowy w R.
‎
celem przekazania sprawy innemu sądowi,
zwraca akta sprawy.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo Prezesa Sądu Rejonowego w R. wraz z aktami sprawy o sygn. XI C (…) z wnioskami i oświadczeniami złożonymi przez większość Sędziów Sądu Rejonowego w R., z prośbą o przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44
1
k.p.c. W treści pisma wskazano, iż wszyscy sędziowie tego Sądu powinni podlegać wyłączeniu z tożsamych przyczyn.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 44
1
§ 2 k.p.c. o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy. Wobec tego z wnioskiem o przekazanie sprawy powinien wystąpić Sąd w przewidzianej prawem formie, a nadto wskazanie przesłanek powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści orzeczenia.
Kompetencja w tym zakresie nie przysługuje organom sądu, lecz sądowi. Konieczne jest także uzasadnienie obejmujące wskazanie przesłanek i okoliczności, które uzasadniają przekazanie sprawy na podstawie art. 44
1
§ 2 k.p.c., co spoczywa na sądzie i powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w orzeczeniu.
Kwestia właściwości sądu ma charakter konstytucyjny (zob. art. 45 Konstytucji RP zapewniający i kształtujący prawo do sądu właściwego), zaś instytucja dotycząca właściwości delegowanej, o której stanowi art. 44
1
k.p.c. stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. W konsekwencji art. 44
1
k.p.c. powinien być interpretowany w sposób ścisły. Regulacja ta nie może w żadnym wypadku służyć ani do zastępowania, ani do kontrolowania stosowania instytucji wyłączenia sędziego z mocy prawa (art. 48 k.p.c. -
iudex inhabilis)
oraz na wniosek strony (art. 49 k.p.c. -
iudex suspectus).
Art. 44
1
k.p.c. może znaleźć zastosowanie tylko wówczas, kiedy rzeczywiście wystąpią szczególnego rodzaju okoliczności, które sprzeciwiają się rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy. Jako przykłady przytacza się powołane w przepisie („w szczególności”) okoliczności uzasadniające ocenę, że opinia publiczna poweźmie wątpliwości, a nawet nabierze przekonania, że sprawa nie zostanie rozpatrzona bezstronnie (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 maja 2020 r., sygn. akt I CO 41/20, niepublikowane). Samo ogólne wskazanie, iż wyłączeni w sprawie powinni zostać wszyscy sędziowie sądu, nie jest wystarczające dla uznania, iż w sprawie okoliczności takie istnieją.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
jw

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę