IV PO 2/14

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2014-11-13
SAOSPracyubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościwspólność majątkowaodpowiedzialność małżonkadługzadośćuczynieniezasady współżycia społecznegodeliktwierzycieldłużnik

Sąd Okręgowy oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, uznając, że zobowiązanie miało charakter deliktowy i nie można przypisać małżonce odpowiedzialności za jego powstanie, a majątek wspólny w dużej mierze pochodził od jej rodziny.

Gminna Spółdzielnia (...) wniosła o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika J. G., argumentując bezskuteczność egzekucji wobec niego i istnienie majątku wspólnego. Pełnomocnik małżonki wnosił o oddalenie wniosku, podnosząc, że dług powstał z obowiązku naprawienia szkody, a nie z czynności prawnej, a majątek wspólny, w tym dom, został w dużej mierze sfinansowany przez rodzinę małżonki. Sąd oddalił wniosek, wskazując na deliktowy charakter zobowiązania i brak podstaw do obciążenia małżonki.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpatrywał wniosek Gminnej Spółdzielni (...) o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, B. G., wobec bezskuteczności egzekucji wobec J. G. Wierzyciel powoływał się na istnienie majątku wspólnego małżonków. Pełnomocnik małżonki wnosił o oddalenie wniosku, argumentując, że dług w wysokości ponad 321 tys. zł powstał z obowiązku naprawienia szkody, a nie z czynności prawnej, co wyłącza odpowiedzialność małżonki na gruncie przepisów o wspólności majątkowej. Podkreślono również, że majątek wspólny, w tym dom, został w dużej mierze sfinansowany przez rodziców B. G. Sąd, analizując przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zobowiązania, uznał, że zobowiązanie miało charakter deliktowy. W ocenie Sądu, małżonce dłużnika nie można przypisać odpowiedzialności za powstanie tego zobowiązania, a majątek wspólny w dużej mierze pochodził od jej rodziny. W związku z tym, Sąd oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko B. G., uznając, że byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. O kosztach postępowania orzeczono na zasadach ogólnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zobowiązanie miało charakter deliktowy, a małżonce dłużnika nie można przypisać odpowiedzialności za jego powstanie. Dodatkowo, majątek wspólny w dużej mierze pochodził od rodziny małżonki, co w połączeniu z charakterem zobowiązania czyniło nadanie klauzuli wykonalności sprzecznym z zasadami współżycia społecznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

B. G.

Strony

NazwaTypRola
Gminna Spółdzielnia (...) w C.spółkawierzyciel
B. G.osoba_fizycznamałżonka dłużnika
J. G.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 787

Kodeks postępowania cywilnego

Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika.

k.r.i.o. art. 41

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka.

Pomocnicze

Dz. U. z 2004r. Nr 162, poz. 1691 art. 5 ust. 6

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Stosuje się przepisy obowiązujące w dacie powstania zobowiązania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Dz. U. z 2013r., poz. 461 art. § 11 ust. 1 pkt. 13

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązanie miało charakter deliktowy, a nie wynikało z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka. Małżonka dłużnika nie miała wpływu na powstanie zobowiązania i nie odniosła z niego żadnej korzyści. Majątek wspólny, w tym dom, został w dużej mierze sfinansowany przez rodziców małżonki. Nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Odrzucone argumenty

Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, wobec bezskuteczności egzekucji wobec dłużnika i istnienia majątku wspólnego.

Godne uwagi sformułowania

zobowiązanie powstało z deliktu sprzeczne z zasadami współżycia społecznego majątek wspólny w większej części pochodził od B. G. i jej rodzice

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności małżonka za zobowiązania deliktowe w kontekście wspólności majątkowej oraz zasady współżycia społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zobowiązanie jest deliktowe, a majątek wspólny ma szczególne pochodzenie. Zmiany w przepisach mogą wpływać na zastosowanie w przyszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować zasady współżycia społecznego i analizować pochodzenie majątku wspólnego, aby chronić jednego z małżonków przed długami drugiego, szczególnie gdy dług ma charakter deliktowy.

Czy majątek wspólny zawsze odpowiada za długi jednego z małżonków? Sąd Okręgowy odpowiada: niekoniecznie!

Dane finansowe

WPS: 321 256 PLN

odszkodowanie: 321 256 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 8100 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Po 2/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na posiedzeniu jawnym w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant ; st.sekr.sąd. Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014r. w Siedlcach sprawy z wniosku Gminnej Spółdzielni (...) w C. z udziałem B. G. i J. G. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika postanawia: I. wniosek oddalić, II. zasądzić od wierzyciela Gminnej Spółdzielni (...) w C. na rzecz B. G. kwotę 60 (sześćdziesiąt) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu klauzulowym. Sygn. akt I Po 2/14 UZASADNIENIE W dniu 28 sierpnia 2014r. do Sądu Okręgowego w Siedlcach wpłynął wniosek wierzyciela Gminnej Spółdzielni (...) w C. o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu wydanemu przez Sąd Okręgowy (...) w dniu 20 grudnia 2012r. w sprawie o sygn. akt (...) przeciwko dłużnikowi J. G. także przeciwko małżonce dłużnika B. G. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postępowanie egzekucyjne wobec J. G. było bezskuteczne i zostało umorzone postanowieniem z 6 czerwca 2014r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) ; dłużnik posiada majątek będący wspólnością ustawową małżeńską z B. G. ; dłużnik pozostaje w związku małżeńskim z B. G. ; w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy art. 787 kpc i art. 41 krio w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (k.2-3). W trakcie postępowania pełnomocnik wierzyciela zmodyfikował wniosek o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu przeciwko małżonce dłużnika wnosząc o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w (...) z (...) oraz wyrokowi Sądu Apelacyjnego w (...) . w zakresie punktu 2 (k. 32v, 48v). Pełnomocnik małżonki dłużnika B. G. wnosił o oddalenie wniosku podnosząc, iż wyłączną podstawą powstania wierzytelności było uznanie przez sądy pracy, że jako prezes Spółdzielni dłużnik nie sprawował właściwego nadzoru nad rzetelnym prowadzeniem ksiąg rachunkowych; uwzględniając wysokość zobowiązania, nadanie klauzuli przeciwko małżonce dłużnika może doprowadzić do pozbawienia całego majątku dłużnika i jego żony; dług J. G. w wysokości 321.256 zł z odsetkami nie powstał w wyniku zobowiązania się dłużnika do zapłaty takiej kwoty, ale z obowiązku naprawienia szkody; dłużnik nie dążył świadomie do wyrządzenia wierzycielowi szkody; dłużnik nie osiągnął żadnej korzyści; zaspokojenie z majątku wspólnego wierzytelności wynikającej z obowiązku naprawienia szkody byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego; jedynym majątkiem wspólnym małżonków jest nieruchomość zabudowana w C. ; nieruchomość tę małżonkowie otrzymali w darowiźnie od rodziców B. G. jako niezabudowaną; budowa domu została w większości sfinansowana przez rodziców B. G. ; wspomniany dom stanowi jedyne miejsce, w którym dłużnik wraz z żoną mogą zamieszkiwać; B. grzegorzewska nie miała wpływu na powstanie zobowiązania i nie odniosła żadnej korzyści w związku z postępowaniem dłużnika; dom został wybudowany w latach 1986-1988, zaś zasądzona wyrokiem kwota odszkodowania dotyczy okresu od 1 stycznia 2002r. do 31 grudnia 2003r. (k. 24-30). Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia (...) . Sąd Okręgowy w (...) w sprawie o sygn. akt IV (...) : I. zasądził od pozwanego J. G. na rzecz powoda Gminnej Spółdzielni (...) w C. kwotę 321.256 zł wraz z odsetkami od dnia 1 listopada 2003r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania, II. zasądził od pozwanego J. G. na rzecz powoda Gminnej Spółdzielni (...) w C. kwotę 8100 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancje, III. nie obciążył pozwanego J. G. kosztami procesu w postaci opłaty stosunkowej od pozwu oraz kosztami sporządzenia opinii przez biegłą, które przejął na rachunek Skarbu Państwa. Sąd Apelacyjny (...) w sprawie sygn. akt III A Pa (...) wyrokiem z dnia 16 maja 2013r. na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego (...) z dnia 20 grudnia 2012r., sygn. akt IV (...) oddalił apelację; II. zasądził od J. G. na rzecz Gminne Spółdzielni (...) w C. 4050 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Postanowieniem z 4 lipca 2013r. Sąd Apelacyjny (...) w sprawie o sygn. akt III A Pa 5/13: I nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu wyrokowi Sądu Okręgowego (...) z dnia 20 grudnia 2012r. sygn. akt IV P 2/12 do punktu I i II; II. nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego (...) z dnia 16 maja 2013r. sygn. akt III APa 5/13 do punku II. Kwota objęta tytułem wykonawczym nie została wyegzekwowana (k. 11 postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) z 6 czerwca 2014r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec bezskutecznej egzekucji). J. G. i B. G. pozostają w związku małżeńskim od 1977r. Do chwili obecnej łączy ich małżeńska ustawowa wspólność majątkowa. W skład majątku wspólnego małżonków wchodzi nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym położona w C. oraz nieruchomość niezabudowana o pow. 1,02 położona w T. , gm. C. . Na budowę domu małżonkowie G. zaciągnęli kredyt. Około 2/3 kosztów związanych z budową domu pokryli rodzice B. G. (były to koszty robotników budowlanych i materiałów budowlanych). Kredyt spłacany był głównie z wynagrodzenia B. G. , która pracowała w banku – kredytodawcy. Nadto zarabiała ona więcej niż mąż. Rodzice J. G. nie pomagali w budowie domu, mieli małe dochody. Po powstaniu szkody w majątku wierzyciela dom dłużnika miał wymieniony dach – usunięto eternit. Na tę czynność małżonkowie G. zaciągnęli kredyt. W ocenie Sądu wniosek wierzyciela Gminnej Spółdzielni (...) w C. nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przejściem do rozważań odnośnie zasadności wniosku należy wskazać, że ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 19 lipca 2004 r.), która weszła w życie z dniem 20 stycznia 2005r., nadano nowe brzmienie znaczącej części przepisów Tytułu I działu III rozdziału I Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego , regulującego małżeńskie stosunki majątkowe i odpowiedzialność małżonków za zobowiązania, a także przepisom Kodeksu postępowania cywilnego dotyczącym egzekucji z majątku wspólnego małżonków. Ustawa nowelizująca z 2004r. ograniczyła wypadki, w których wierzyciel jednego z małżonków pozostających w ustroju wspólności ustawowej może uzyskać zaspokojenie z majątku wspólnego. Według nowego art. 41 krio wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka. W braku takiej zgody, albo jeżeli zobowiązanie nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści, o których mowa w art. 33 pkt 9 krio . Procesowa realizacja w/w rozwiązań znajduje się w art. 787 kpc w jego nowym brzmieniu. Zgodnie z tym artykułem tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Natomiast art. 787 1 kpc mówi o nadaniu klauzuli wykonalności, w sytuacji kiedy chodzi o przedsiębiorstwo wchodzące w skład majątku wspólnego małżonków. Taka sytuacja tutaj nie zachodzi. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej brak jest podstaw do nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Z art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004r. Nr 162, poz. 1691) i orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że stosuje się przepisy, jakie obowiązywały w dacie, kiedy powstało zobowiązanie. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że to zobowiązanie powstało z deliktu. Małżonce dłużnika nie można przypisać jakiejkolwiek odpowiedzialności za powstanie zobowiązania. W sytuacji, gdy to zobowiązanie jest zobowiązaniem deliktowym, a do powstania majątku wspólnego przyczyniła się w większej części B. G. i jej rodzice, Sąd nie widzi podstaw, aby nadać klauzulę wykonalności. Argumenty pełnomocnika małżonki dłużnika są logiczne i trafne. W ocenie Sądu zastosowanie przepisów, które w chwili obecnej już nie obowiązują byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W tym stanie rzeczy, uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd wniosek wierzyciela Gminnej Spółdzielni (...) w C. oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc w zw. z oraz § 11 ust. 1 pkt. 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 461).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI