I CO 197/16

Sąd Okręgowy
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
rentajednorazowe odszkodowaniekapitalizacja rentyugodamediacjaart. 447 KCzasady współżycia społecznegoochrona poszkodowanego

Podsumowanie

Sąd Okręgowy odmówił zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem, uznając ją za sprzeczną z prawem (art. 447 KC) i zasadami współżycia społecznego, a także za niezrozumiałą.

Wnioskodawca złożył wniosek o zatwierdzenie ugody z uczestniczką E. L., która miała polegać na kapitalizacji renty poprzez wypłatę jednorazowego świadczenia w kwocie 100.000 zł. Uczestniczka miała zrzec się wszelkich roszczeń rentowych związanych z wypadkiem. Sąd Okręgowy odmówił zatwierdzenia ugody, wskazując na jej sprzeczność z art. 447 Kodeksu cywilnego (brak ważnych powodów do zamiany renty na jednorazowe odszkodowanie), zasadami współżycia społecznego (naruszenie interesu uczestniczki i zasady lojalności ubezpieczyciela) oraz jej niezrozumiałość (oświadczenie osoby trzeciej dotyczące przeznaczenia środków).

Sąd Okręgowy rozpatrywał wniosek o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem pomiędzy wnioskodawcą (ubezpieczycielem) a uczestniczką E. L. Ugoda dotyczyła kapitalizacji renty, którą wnioskodawca wypłacał uczestniczce w związku z wypadkiem z 1995 roku. Na mocy ugody, wnioskodawca miał wypłacić 100.000 zł jednorazowo zamiast miesięcznej renty, a uczestniczka miała zrzec się wszelkich roszczeń rentowych i o tożsamo charakterze. Sąd Okręgowy odmówił zatwierdzenia ugody, powołując się na art. 183¹⁴ § 3 KPC. Stwierdził, że ugoda jest sprzeczna z prawem, ponieważ zamiana renty na jednorazowe odszkodowanie wymaga „ważnych powodów” zgodnie z art. 447 KC, a takie nie zostały wykazane. Ponadto, sąd uznał ugodę za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, gdyż naruszała interes uczestniczki i zasadę lojalności ubezpieczyciela, zwłaszcza poprzez zrzeczenie się „wszelkich” innych roszczeń wynikających z wypadku. Ugoda została również uznana za niezrozumiałą z uwagi na oświadczenie osoby trzeciej (K. Ś.) dotyczące przeznaczenia środków. W konsekwencji, sąd odmówił nadania ugodzie klauzuli wykonalności.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odmawia zatwierdzenia ugody, jeśli jest ona sprzeczna z prawem, w tym z art. 447 KC.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przyznanie jednorazowego odszkodowania zamiast renty wymaga zaistnienia ustawowej przesłanki w postaci „ważnych powodów”, a ich brak czyni ugodę sprzeczną z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa zatwierdzenia ugody

Strony

NazwaTypRola
(...) S.Aspółkawnioskodawca
E. L.osoba_fizycznauczestniczka
K. Ś.osoba_fizycznaosoba trzecia

Przepisy (4)

Główne

KPC art. 183¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Procedura zatwierdzania ugody zawartej przed mediatorem.

KPC art. 183¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sposób zatwierdzenia ugody (nadanie klauzuli wykonalności lub postanowienie).

KPC art. 183¹⁴ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki odmowy zatwierdzenia ugody (sprzeczność z prawem, zasadami współżycia społecznego, obejście prawa, niezrozumiałość, sprzeczności).

KC art. 447

Kodeks cywilny

Możliwość przyznania poszkodowanemu zamiast renty odszkodowania jednorazowego z ważnych powodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ugoda sprzeczna z art. 447 KC z uwagi na brak wykazania „ważnych powodów” do zamiany renty na jednorazowe odszkodowanie. Ugoda sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, naruszająca interes uczestniczki i zasadę lojalności ubezpieczyciela. Ugoda zawierała zrzeczenie się „wszelkich” roszczeń, co wykraczało poza przedmiot ugody. Ugoda była niezrozumiała z uwagi na oświadczenie osoby trzeciej dotyczące przeznaczenia środków.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie może ograniczyć się tylko do zbadania, czy ugoda zawarta przed mediatorem rzeczywiście została zawarta i czy nadaje się do egzekucji, ale dodatkowo musi ocenić, czy może być ona zatwierdzona w świetle przesłanek wymienionych w art. 183 14 § 3 KPC uwzględnienie zatem żądania poszkodowanego w tym zakresie zależy od zaistnienia ustawowej przesłanki w postaci ważnych powodów ugoda zawarta między stronami jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, gdyż narusza usprawiedliwiony interes uczestniczki, co oznacza, że narusza ona zasadę lojalności i uczciwości ubezpieczyciela wobec uprawnionego z umowy ubezpieczenia zrzekła się nie tylko roszczeń o renty, co jest zrozumiałe przy zamianie renty na jednorazowe odszkodowanie, ale również „wszelkich” innych roszczeń wynikających z wypadku, co wykracza w sposób nieuzasadniony poza przedmiot ugody

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zatwierdzania ugód mediacyjnych przez sąd, zwłaszcza w kontekście art. 447 KC i zasad współżycia społecznego w sprawach o odszkodowanie i rentę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zatwierdzania ugód mediacyjnych i oceny ich zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd skrupulatnie bada ugody mediacyjne, nie tylko pod kątem formalnym, ale także merytorycznym, chroniąc słabszą stronę przed niekorzystnymi zapisami.

Sąd nie zatwierdził ugody: dlaczego zrzeczenie się wszystkich roszczeń może być nieważne?

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn.akt I Co 197/16 UZASADNIENIE (...) S.A w W. we wniosku z dnia 1 września 2016 r. wniósł o zatwierdzenie ugody zawartej w dniu 8 czerwca 2016r. pomiędzy wnioskodawcą i E. L. przed mediatorem P. N. , na podstawie której wnioskodawca wyraził zgodę na kapitalizację renty przez zapłatę jednorazowego świadczenia w kwocie 100.000 zł, a E. L. oświadczyła, że wypłata tej kwoty zaspokaja wszelkie roszczenia o zapłatę renty i zrzeka się w całości roszczeń rentowych wypłacanych w związku z wypadkiem oraz wszelkich roszczeń mających tożsamy charakter z podstawą przyznania renty. Uczestniczka E. L. nie zajęła stanowiska w sprawie. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Wnioskodawca odpowiada wobec uczestniczki za skutki wypadku z dnia 23 grudnia 1995r. i na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie II C 184/99 wypłaca uczestniczce rentę w kwocie po 400 zł miesięcznie. Wnioskodawca i uczestniczka zawarli w dniu 8 czerwca 2016r. przed mediatorem P. N. ugodę w związku z wnioskiem uczestniczki o zamianę renty na jednorazowe odszkodowanie w oparciu o przepis art. 447 KC. Na mocy tej ugody wnioskodawca oświadczył, że wypłaci na rzecz uczestniczki – zamiast renty – jednorazowe odszkodowanie w kwocie 100.000 zł w terminie 14 dni od dnia zawarcia ugody, zaś uczestniczka oświadczyła, że: - wyraża zgodę na dokonanie kapitalizacji renty przez wypłatę jednorazowego odszkodowania w kwocie 100.000 zł, - zawarcie ugody i wypłata jednorazowego odszkodowania w tej kwocie spowoduje zaspokojenie jej wszelkich: przyszłych, obecnych, jak i przyszłych roszczeń o renty, - zrzeka się w całości roszczeń o renty wypłacane w związku z wypadkiem z dnia 23 grudnia 1995r. oraz wszelkich roszczeń mających tożsamy charakter z podstawą przyznania renty, - ma świadomość wygaśnięcia roszczeń o renty oraz wszelkich roszczeń mających tożsamy charakter z podstawą przyznania renty, - przystąpiła do ugody dobrowolnie, - posiada środki finansowe, tj. dochody z innego źródła, które pozwalają jej na zaspokojenie kosztów bieżącego utrzymania, a jednocześnie ma zapewnioną pomoc w życiu codziennym. Ponadto, w ugodzie tej K. Ś. oświadczył, że jednorazowe odszkodowanie wynikające z umowy, celem zabezpieczenia finansowego na przyszłość, przeznaczy na realizację celu określonego we wniosku o kapitalizację renty, który wpłynął do wnioskodawcy w dniu 24 maja 2016r. Pod ugodą widnieją podpisy przedstawiciela wnioskodawcy oraz uczestniczki. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 14 KPC , jeżeli zawarto ugodę przed mediatorem, sąd na wniosek strony niezwłocznie przeprowadza postępowanie co do zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem (§ 1). Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie klauzuli wykonalności, a w przeciwnym przypadku sąd zatwierdza ugodę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Sąd odmawia nadania klauzuli wykonalności albo zatwierdzenia ugody w całości lub części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a także gdy jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności (§ 3). Przedmiotem ugody zawartej między stronami jest świadczenie pieniężne, zatem ugoda taka podlega wykonaniu w drodze egzekucji. W tej sytuacji, zatwierdzenie ugody następuje przez nadanie ugodzie przez sąd klauzuli wykonalności. Postępowanie klauzulowe ma tu szerszy zakres niż w razie nadawania klauzuli wykonalności orzeczeniu sądowemu. Sąd nie może ograniczyć się tylko do zbadania, czy ugoda zawarta przed mediatorem rzeczywiście została zawarta i czy nadaje się do egzekucji, ale dodatkowo musi ocenić, czy może być ona zatwierdzona w świetle przesłanek wymienionych w art. 183 14 § 3 KPC . Postępowanie klauzulowe jest zatem połączone z merytoryczną oceną ugody. Skoro nie ma wątpliwości, że ugoda przed mediatorem została rzeczywiście zawarta między stronami i nadaje się na do egzekucji, to należało ocenić, czy może być ona zatwierdzona w świetle przesłanek, o których mowa w art. 183 14 § 3 KPC . W pierwszej kolejności zatem, Sąd musiał zbadać, czy ugoda jest zgodna z prawem, a to wymagało oceny, czy zachodzą podstawy do przyznania uczestniczce jednorazowego odszkodowania zamiast renty w świetle art. 447 KC. Zgodnie z tym przepisem, można przyznać poszkodowanemu na jego żądanie zamiast renty lub jej części odszkodowanie jednorazowe „z ważnych powodów”. Uwzględnienie zatem żądania poszkodowanego w tym zakresie zależy od zaistnienia ustawowej przesłanki w postaci ważnych powodów (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2009r., I ACa 848/09, Lex nr 628221). Analizując treść ugody zawartej między stronami, nie sposób ocenić, jakie powody wystąpiły po stronie uczestniczki, które miałyby uzasadnić przyznanie jej jednorazowego odszkodowania zamiast renty, a tym samym nie można ocenić, czy są to „ważne powody” w rozumieniu art. 447 KC. Okoliczności powyższe prowadzą do wniosku, że ugoda zawarta między stronami jest sprzeczna z prawem, a mianowicie sprzeczna jest z art. 447 KC. Poza tym, ugoda zawarta między stronami jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, gdyż narusza usprawiedliwiony interes uczestniczki, co oznacza, że narusza ona zasadę lojalności i uczciwości ubezpieczyciela wobec uprawnionego z umowy ubezpieczenia. O powyższej sprzeczności świadczy następująca okoliczność: uczestniczka zrzekła się nie tylko roszczeń o renty, co jest zrozumiałe przy zamianie renty na jednorazowe odszkodowanie, ale również „wszelkich” innych roszczeń wynikających z wypadku, co wykracza w sposób nieuzasadniony poza przedmiot ugody. Niezależnie od powyższego, ugoda jest niezrozumiała, zważywszy że oświadczenie o przyznaniu jednorazowego odszkodowania na realizację celu określonego we wniosku o kapitalizację renty, złożyła nie uczestniczka, czyli strona ugody, a osoba trzecia – K. Ś. . Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 183 14 § 3 KPC odmówił nadania ugodzie klauzuli wykonalności. Z/ Doręczyć odpis postanowienia z uzasadnieniem pełnomocnikowi wnioskodawcy.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę