I PUO 80/24

Sąd Najwyższy2025-01-08
SNPracywynagrodzenie za pracęWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądubezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościsędziasąd rejonowysąd najwyższypostępowanie cywilne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy o wynagrodzenie za pracę innemu sądowi, uznając, że wspólne szkolenia sędziów nie stanowią podstawy do obaw o bezstronność.

Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o wynagrodzenie za pracę innemu sądowi, argumentując, że powód jest sędzią Sądu Rejonowego w S., a oba sądy podlegają temu samemu Sądowi Okręgowemu w Kielcach. Powództwo dotyczyło wynagrodzenia za pracę. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że wspólne szkolenia i integracje sędziów nie stwarzają realnego zagrożenia dla bezstronności orzekania.

Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o wynagrodzenie za pracę innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była okoliczność, że powód jest sędzią Sądu Rejonowego w S., a zarówno ten sąd, jak i sąd występujący (Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim) podlegają właściwości Sądu Okręgowego w Kielcach. Sąd Rejonowy argumentował, że wspólne szkolenia, narady i imprezy integracyjne organizowane przez Sąd Okręgowy w Kielcach mogą stwarzać pozory braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, odmówił przekazania sprawy. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c. jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i powinna być interpretowana ściśle. Okoliczności wskazane przez sąd niższej instancji, takie jak wspólne szkolenia sędziów, nie stanowią realnego zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości ani nie rodzą uzasadnionych obaw o brak bezstronności. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nadużywanie tej instytucji mogłoby osłabić zaufanie do sądów, a podstawy przekazania sprawy nie należy utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności nie uzasadniają przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wspólne szkolenia i integracje sędziów nie stwarzają realnego zagrożenia dla bezstronności orzekania ani nie rodzą uzasadnionych obaw o brak obiektywizmu. Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga ścisłej interpretacji, a jej nadużywanie może osłabić zaufanie do sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowód
Sąd Rejonowy w S.instytucjapozwany

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 44 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu stanowi wyjątek od zasady właściwości miejscowej i powinna być interpretowana ściśle. Okoliczności wskazane we wniosku muszą stwarzać realne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, a nie tylko hipotetyczne obawy o brak bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy nie stwarzają realnego zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Wspólne szkolenia i integracje sędziów nie mogą być utożsamiane z podstawami wyłączenia sędziego. Nadużywanie instytucji przekazywania sprawy może osłabić zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Wspólne szkolenia, narady i imprezy integracyjne sędziów sądów podlegających temu samemu sądowi okręgowemu mogą stwarzać pozory braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna podstaw do stosowania art. 44¹ k.p.c. nie należy utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, interpretacja art. 44¹ k.p.c. oraz zasada bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędziowie sądów niższej instancji biorą udział we wspólnych szkoleniach i integracjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – postrzegania bezstronności sądu. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą, porusza kwestię zaufania publicznego do sądów w kontekście relacji między sędziami.

Czy wspólne szkolenia sędziów podważają bezstronność sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I PUO 80/24
POSTANOWIENIE
Dnia 8 stycznia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z powództwa M. K.
‎
przeciwko Sądowi Rejonowemu w S.
‎
o wynagrodzenie za pracę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 stycznia 2025 r.,
‎
wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
‎
zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim
‎
z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt IV P 245/24,
odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44
1
k.p.c. o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy z powództwa M. K. przeciwko Sądowi Rejonowemu w S. o zapłatę wynagrodzenia za pracę. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że powód jest sędzią Sądu Rejonowego w S., który - podobnie jak Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim - pozostaje we właściwości Sądu Okręgowego w Kielcach. To sprawia, że sędziowie, asesorzy i referendarze obu sądów biorą udział we wspólnych szkoleniach, naradach, wycieczkach czy innych imprezach integracyjnych organizowanych przez Sąd Okręgowy w Kielcach. Powyższa okoliczność może zatem stwarzać sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać pozory (choćby mylne) o braku warunków rozpoznania sprawy w obiektywny sposób.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim przy przedstawieniu wniosku nie uzasadniają zastosowania art. 44
1
k.p.c., zgodnie z którym Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że instytucja uregulowana w art. 44
1
k.p.c. stanowi wyjątek od przewidzianej w Kodeksie postępowania cywilnego zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Wobec tego przepis ten powinien być interpretowany w sposób ścisły.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 września 2023 r., III CO 596/23 (LEX nr 3602900), przyjął, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt V CO 1/20, LEX nr 3162693 czy z dnia 12 stycznia 2024 r., III CO 1049/23, LEX nr 3652320). Nadużywanie instytucji przekazywania sprawy do sądu równorzędnego z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości może bowiem prowadzić do osłabienia zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Ponadto podstaw do stosowania art. 44
1
k.p.c. nie należy utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2020 r., IV CO 19/20, LEX nr 3125078).
W rozpoznawanej sprawie okolicznością wskazaną we wniosku, uzasadniającą przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jest pozostawanie Sądu Rejonowego w S., w którym sędzią jest powód oraz Sądu Rejonowego w Ostrowcu
Świętokrzyskim we właściwości Sądu Okręgowego w Kielcach. W żadnej mierze okoliczność ta nie stwarza rzeczywistego zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, podobnie jak branie przez sędziów Sądów Rejonowych udziału w szkoleniach, wycieczkach czy naradach organizowanych przez Sąd Okręgowy w Kielcach.
Wprost przeciwnie uwzględnienie wniosku z wskazanych powyżej przyczyn mogłoby właśnie zaburzać postrzeganie sądu jako organu bezstronnego i osłabiać zaufanie do sędziów oraz ich zdolności do obiektywnego orzekania. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że o konieczności przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, o którym mowa w art. 44
1
k.p.c. nie może świadczyć ewentualne zaistnienie przesłanek wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w stosunku do grupy, nawet istotnej, sędziów sądu występującego. Podstaw stosowania tego przepisu nie należy utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego (zob. postanowienie
z dnia 20 marca 2024 r., I PUO 6/24, LEX nr 3695230 i powołane tam orzeczenia).
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[SOP]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę