I CO 1271/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie ze skargi wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w N. na czynność Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie, dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego i obciążenia wierzyciela opłatą stosunkową, referendarz sądowy postanowił oddalić skargę oraz wniosek o zwolnienie z opłaty stosunkowej. Wierzyciel zarzucił komornikowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez obciążenie go opłatą stosunkową oraz błędne przyjęcie, że sądowy organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych. Sąd ustalił, że postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z powodu śmierci dłużnika, a następnie umorzone z urzędu na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. z powodu braku wniosku wierzyciela o podjęcie zawieszonego postępowania w ustawowym terminie. Referendarz uznał, że obciążenie wierzyciela opłatą stosunkową na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych było zasadne, ponieważ ZUS, jako osoba prawna, nie jest zwolniony z tego typu opłat, mimo że korzysta ze zwolnienia od opłat sądowych. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, które, choć potwierdzają rozciągnięcie zwolnienia od kosztów sądowych na postępowanie egzekucyjne, to z zastrzeżeniem szczególnych uregulowań ustawy o kosztach komorniczych, w tym art. 47, który wyłącza zwolnienie z obowiązku poniesienia opłaty za egzekucję świadczeń pieniężnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opłat stosunkowych w postępowaniu egzekucyjnym, zwolnień ZUS z kosztów komorniczych oraz zastosowania art. 47 ustawy o kosztach komorniczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. i obciążenia ZUS opłatą stosunkową.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wierzyciel (ZUS) może być obciążony opłatą stosunkową po umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel (ZUS) może być obciążony opłatą stosunkową, ponieważ nie jest zwolniony z tego obowiązku na mocy przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych ma zastosowanie w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. ZUS, jako osoba prawna, nie jest zwolniony z opłat egzekucyjnych, w przeciwieństwie do Skarbu Państwa. Zwolnienie z opłat sądowych nie obejmuje opłat stosunkowych w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 47 ustawy o kosztach komorniczych.
Czy zwolnienie ZUS z opłat sądowych na podstawie art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych rozciąga się na opłaty stosunkowe w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie to nie rozciąga się na opłaty stosunkowe w postępowaniu egzekucyjnym, z wyjątkiem sytuacji określonych w ustawie o kosztach komorniczych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 45 ust. 1 i art. 47 ustawy o kosztach komorniczych, które stanowią, że zwolnienie z kosztów sądowych nie zwalnia z obowiązku poniesienia opłaty za egzekucję świadczeń pieniężnych oraz zwrotu kosztów drugiej stronie, jeżeli zachodzą podstawy do obciążenia strony opłatą egzekucyjną.
Czy wniosek o zwolnienie z opłat komorniczych, od których zależy podjęcie czynności przez komornika, ma zastosowanie do opłat stosunkowych ustalanych w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, możliwość zwolnienia dotyczy jedynie tych opłat komorniczych, od których uiszczenia zależy podjęcie czynności przez komornika, a nie opłat stosunkowych ustalanych po zakończeniu postępowania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 45 ust. 3 i 4 ustawy o kosztach komorniczych, wskazując, że zwolnienie dotyczy opłat warunkujących podjęcie czynności przez komornika, a nie opłat związanych z zakończeniem postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w N. | instytucja | wierzyciel |
| A. M. | inne | Komornik sądowy |
| K. C. | inne | Komornik sądowy (Zastępca) |
| T. A. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie umarza się w całości lub w części z urzędu, jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania.
u.k.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa o kosztach komorniczych
W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego, wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 767 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
u.k.k. art. 45 § ust. 1
Ustawa o kosztach komorniczych
Zwolnienie od kosztów sądowych przysługujące stronie z mocy ustawy albo przyznane stronie w postępowaniu rozpoznawczym rozciąga się na koszty komornicze.
u.k.k. art. 47
Ustawa o kosztach komorniczych
Zwolnienie strony od kosztów komorniczych nie zwalnia jej z obowiązku poniesienia opłaty za egzekucję świadczeń pieniężnych oraz zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego drugiej stronie, jeżeli zachodzą podstawy do obciążenia strony opłatą egzekucyjną lub kosztami postępowania egzekucyjnego.
u.s.u.s. art. 114 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zwolnienie od opłat sądowych i skarbowych dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
k.p.c. art. 819 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku śmierci dłużnika.
k.p.c. art. 773 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej.
k.p.c. art. 773 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Sądowy organ egzekucyjny prowadzi łącznie egzekucje w trybie dla niego właściwym.
u.k.k. art. 2
Ustawa o kosztach komorniczych
Definicja kosztów komorniczych.
u.k.k. art. 45 § ust. 3
Ustawa o kosztach komorniczych
Możliwość zwolnienia od kosztów komorniczych, od których zależy podjęcie czynności.
u.k.k. art. 45 § ust. 4
Ustawa o kosztach komorniczych
Stosowanie przepisów o zwolnieniu do osób prawnych.
u.k.k. art. 39 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o kosztach komorniczych
Koszty doręczenia środków pieniężnych.
u.k.k. art. 29 § ust. 2 pkt 8
Ustawa o kosztach komorniczych
Koszty doręczenia korespondencji.
u.k.k. art. 49 § ust. 1
Ustawa o kosztach komorniczych
Opłata stosunkowa.
k.p.c. art. 770
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. było zasadne z uwagi na brak wniosku wierzyciela o podjęcie zawieszonego postępowania. • Obciążenie wierzyciela (ZUS) opłatą stosunkową na podstawie art. 29 ust. 1 u.k.k. było prawidłowe, ponieważ ZUS jako osoba prawna nie jest zwolniony z tego typu opłat. • Zwolnienie z opłat sądowych nie obejmuje opłat stosunkowych w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 47 u.k.k. • Wniosek o zwolnienie z opłat komorniczych dotyczy tylko opłat warunkujących podjęcie czynności przez komornika, a nie opłat związanych z zakończeniem postępowania.
Odrzucone argumenty
Komornik sądowy nie jest uprawniony do obciążania wierzyciela (ZUS) opłatą stosunkową na podstawie art. 29 ust. 1 u.k.k. w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego. • ZUS powinien być zwolniony z opłaty stosunkowej na podstawie art. 114 ust. 4 u.s.u.s. i art. 45 ust. 1 u.k.k.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także z ostrożności procesowej wniósł o zwolnienie ZUS z kosztów sądowych, którymi są opłaty stosunkowe. • W ocenie referendarza sądowego, w obecnie obowiązującym porządku prawnym, brak jest przepisu zwalniającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela z opłat stosunkowych ustalanych w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego. • Niewątpliwie Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zwolniony z opłat sądowych i skarbowych, o czym stanowi art. 114 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako u.s.u.s.), a zwolnienie to rozciąga się na postępowanie egzekucyjne zgodnie z art. 771 k.p.c., niemniej jednak tylko w takim zakresie, że nie ponosi on opłat warunkujących podjęcie czynności przez komornika sądowego. • Powyższe prowadzi zatem do konkluzji, że jedynie Skarb Państwa jest zwolniony od obowiązku ponoszenia opłat egzekucyjnych w każdym przypadku, gdyby bowiem ustawodawca chciał, żeby także jednostki takie jak Zakład Ubezpieczeń Społecznych były zwolnione od opłat egzekucyjnych wskazałby to wprost.
Skład orzekający
A. G.
referendarz sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat stosunkowych w postępowaniu egzekucyjnym, zwolnień ZUS z kosztów komorniczych oraz zastosowania art. 47 ustawy o kosztach komorniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. i obciążenia ZUS opłatą stosunkową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się egzekucją i prawem ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących opłat komorniczych i zwolnień ZUS.
“Czy ZUS zawsze jest zwolniony z opłat komorniczych? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.