I CO 122/21

Sąd Najwyższy2021-11-05
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyjurysdykcjakpcpostępowanie cywilnestrony postępowania

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek powódki o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując, że takie uprawnienie przysługuje wyłącznie sądowi prowadzącemu postępowanie, a nie stronie.

Powódka J.M.P. złożyła wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w W. innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na art. 44¹ k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił ten wniosek. Uzasadnił, że zgodnie z przepisami, jedynie sąd prowadzący postępowanie może wystąpić z takim wnioskiem w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości. Strona nie posiada takiego uprawnienia. Dodatkowo, wniosek nie spełniał wymogów formalnych dotyczących zastępstwa procesowego.

Powódka J. M. P. złożyła wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy, która toczyła się przed Sądem Okręgowym w W. pod sygnaturą akt II C [...], innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku był artykuł 44¹ Kodeksu postępowania cywilnego, który przewiduje możliwość przekazania sprawy w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości, w szczególności gdy wymaga tego społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, postanowił go odrzucić. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 44¹ § 2 k.p.c., podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest wyłącznie sąd, przed którym sprawa się toczy. Uprawnienie to nie przysługuje stronie postępowania, a Sąd Najwyższy nie może działać w tym zakresie z urzędu. Podkreślono, że decyzja o ingerencji w zakres jurysdykcji sądu należy wyłącznie do składu orzekającego w danej sprawie. Strona może jedynie zwrócić uwagę sądowi prowadzącemu postępowanie na okoliczności przemawiające za skorzystaniem z tej kompetencji. Ponadto, Sąd Najwyższy zauważył, że wniosek został sporządzony bez zachowania wymogu zastępstwa stron przez adwokata lub radcę prawnego, co stanowiłoby podstawę do jego zwrotu. Jednakże, ze względu na niedopuszczalność wniosku z przyczyn merytorycznych, Sąd Najwyższy orzekł o jego odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c. może złożyć wyłącznie sąd, przed którym toczy się postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 44¹ § 2 k.p.c. jednoznacznie stanowi, iż podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o przekazanie sprawy jest sąd prowadzący postępowanie. Uprawnienie to nie przysługuje stronie, a Sąd Najwyższy nie może działać w tym zakresie z urzędu. Jest to istotne ograniczenie mające na celu ochronę jurysdykcji sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
J. M. P.osoba_fizycznapowódka

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu przysługuje wyłącznie sądowi, przed którym toczy się postępowanie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot pisma następuje, gdy braki nie zostały usunięte.

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyłączna legitymacja sądu do złożenia wniosku o przekazanie sprawy. Niedopuszczalność wniosku złożonego przez stronę.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego podmiotem uprawnionym do wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu jest zatem wyłącznie sąd przed którym toczy się postępowanie uprawnienie to nie przysługuje natomiast stronie Sąd Najwyższy nie może działać w tym zakresie z urzędu możliwej ingerencji w zakres jurysdykcji sędziego

Skład orzekający

Monika Koba

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że tylko sąd może wnioskować o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, a strona nie ma takiej możliwości."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o przekazanie sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c. i nie obejmuje innych sytuacji procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przekazaniem sprawy, co jest istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy wiesz, kto może złożyć wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CO 122/21
POSTANOWIENIE
Dnia 5 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Monika Koba
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 5 listopada 2021 r.,
na skutek wniosku powódki o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu (art. 44
1
k.p.c.)
z powództwa J. M. P.
o zadośćuczynienie,
‎
prowadzonej przez Sąd Okręgowy w W. (sygn. akt II C […])
odrzuca wniosek.
UZASADNIENIE
Powódka J. M. P. wystąpiła o przekazanie sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w W. (sygn. akt II C
[…]
) innemu sądowi  równorzędnemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy          (art. 44
1
k.p.c.).
Podmiotem uprawnionym do wystąpienia do Sądu Najwyższego z  wnioskiem o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu jest zatem wyłącznie sąd przed którym toczy się postępowanie, uprawnienie to nie przysługuje natomiast stronie, jak również Sąd Najwyższy nie może działać w tym zakresie z urzędu. Jest  to ograniczenie istotne ponieważ decyzja o zastosowaniu art. 44
1
§ 2 k.p.c., jako prowadząca do możliwej ingerencji w zakres jurysdykcji sędziego, każdorazowo należy wyłącznie do składu orzekającego w danej sprawie
(por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2020 r., V CO 84/20, niepubl., z  dnia 24 lutego 2021 r., IV CO 11/21, niepubl., i  z dnia 23 kwietnia 2021 r., I CO 37/21, niepubl.). Strona (uczestnik) może natomiast zwrócić sądowi - przed którym toczy się postępowanie - uwagę na okoliczności mogące przemawiać za potrzebą skorzystania z  kompetencji  przyznanej mu w art. 44
1
§ 2 k.p.c.
Ponadto, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych (art. 87
1
§ 1 k.p.c.).  Wniosek  został sporządzony bez zachowania tego wymogu, co skutkowałoby jego zwrotem bez wzywania do usunięcia braków (art. 130 § 5 k.p.c.), gdyby nie to, że  jest on - z przyczyn wyżej podniesionych - niedopuszczalny, co uzasadniało jego odrzucenie (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2021 r., II CZ 5/21, niepubl.).
Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
ke

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI