V CO 130/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej z powodu przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczącego zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w K. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, w której małżonkowie nie mieszkają w Polsce. Ponieważ ustalenie właściwości miejscowej na zasadach ogólnych było niemożliwe, Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie. Powodem zawieszenia jest przedstawienie przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w innej sprawie (IV CO 50/19) dotyczącego zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP, od którego wyniku zależy rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Sąd Najwyższy w sprawie o sygnaturze V CO 130/19 rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w K. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej. Problem wynikał z faktu, że oboje małżonkowie, będący obywatelami polskimi, nie zamieszkiwali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co uniemożliwiło ustalenie właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych (art. 41 k.p.c.). Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398^21 k.p.c., postanowił zawiesić postępowanie. Podstawą zawieszenia było przedstawienie przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w innej sprawie (sygn. akt IV CO 50/19). Pytanie to dotyczyło zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP, w szczególności w zakresie, w jakim przepis ten wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu po oznaczeniu przez Sąd Najwyższy sądu właściwego oraz w zakresie braku kryteriów dla takiego oznaczenia. Sąd Najwyższy uznał, że rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w tej kwestii jest kluczowe dla dalszego procedowania w niniejszej sprawie, a wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy postępowań innych niż skarga kasacyjna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy przedstawił to pytanie Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Uzasadnienie
Wątpliwości Sądu Najwyższego dotyczą zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP w kontekście braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych, gdy strony nie mieszkają w Polsce.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zawieszenie postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398^21 k.p.c. Wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw ze skargi kasacyjnej i nie obejmuje innych postępowań przed SN, w tym na podstawie art. 45 k.p.c.
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oznaczenia sądu właściwego przez Sąd Najwyższy, którego zgodność z Konstytucją RP była przedmiotem pytania prawnego do TK.
Pomocnicze
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady ogólne ustalania właściwości miejscowej, które nie mogły być zastosowane w tej sprawie.
k.p.c. art. 1103 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący jurysdykcji sądu polskiego w sprawach rozwodowych.
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis, który powinien być interpretowany ściśle w kontekście wyłączenia stosowania art. 177 k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność zawieszenia postępowania w związku z przedstawieniem pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, od którego wyniku zależy rozstrzygnięcie sprawy. Niemożność ustalenia właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych w sytuacji, gdy strony nie mieszkają w Polsce.
Godne uwagi sformułowania
Od wyniku bowiem postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym wskazanym powyżej pytaniem prawnym, tj. rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. z normami konstytucyjnymi, zależy także rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 45 k.p.c. w kontekście jurysdykcji krajowej i prawa do sądu, a także zasady zawieszania postępowań przez Sąd Najwyższy w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej na zasadach ogólnych, gdy strony nie przebywają w Polsce. Kluczowe jest oczekiwanie na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i jego interpretacji w kontekście przepisów proceduralnych, a także relacji między Sądami a Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.
“Czy polskie prawo rozwodowe działa, gdy małżonkowie mieszkają za granicą? Sąd Najwyższy czeka na decyzję Trybunału Konstytucyjnego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CO 130/19 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa M. S. przeciwko Z. S. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2019 r., wniosku Sądu Okręgowego w K. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o sygn. akt XVII C […], zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 398 21 k.p.c. – w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. UZASADNIENIE Postanowieniem z 27 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w K. na podstawie art. 45 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu akta celem wyznaczenia sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. W sprawie głównej oboje małżonkowie posiadający obywatelstwo polskie nie mieszkają aktualnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy uwzględnieniu jurysdykcji sądu polskiego (art. 1103 1 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych, tj. na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym powinno być zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 1 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 398 21 k.p.c., a to w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. Od wyniku bowiem postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym wskazanym powyżej pytaniem prawnym, tj. rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. z normami konstytucyjnymi, zależy także rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Pytanie prawne w sprawie o sygn. IV CO 50/19 dotyczy art. 45 k.p.c., który znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie. Wątpliwości Sądu Najwyższego sformułowane w pytaniu prawnym dotyczą tego, czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim: 1. wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, 2. nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP. Ze względu na systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 398 1 i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Zdaniem Sądu Najwyższego art. 398 12 k.p.c. powinien być intepretowany ściśle. W konsekwencji wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą kasacyjną, w tym postępowania na podstawie art. 45 k.p.c. Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia (zob. w szczególności wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 maja 2007 r., sygn. akt 68/06, OTK ZU 6/A/2007/53), co oznacza, iż mając na względzie wynikające z konstytucyjnego prawa do sądu gwarancje proceduralne w niniejszej sprawie za uzasadnione należało uznać wskazanie motywów zawieszenia postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 1 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 398 21 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI