V CNP 75/05

Sąd Najwyższy2006-01-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
niezgodność z prawemkoszty sądowedopuszczalność skargiSąd Najwyższypostępowanie cywilnek.p.c.

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku zakończenia postępowania przez zaskarżone postanowienie oraz braku wymaganych kwalifikacji prawniczych skarżącego.

Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 3 sierpnia 2005 r., które oddaliło jego zażalenie na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na dwa główne powody niedopuszczalności. Po pierwsze, postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie kończy postępowania w sprawie, a zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. zaskarżeniu podlegać mogą jedynie orzeczenia kończące postępowanie. Po drugie, skarżący nie wykazał posiadania wymaganych kwalifikacji prawniczych do reprezentowania się przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę Z. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 3 sierpnia 2005 r. Postanowienie to oddaliło zażalenie powoda na postanowienie odmawiające zwolnienia go od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić. Jako pierwszy powód niedopuszczalności wskazano art. 4241 § 1 k.p.c., który ogranicza zakres orzeczeń podlegających zaskarżeniu do tych, które kończą postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo. Drugą przesłanką niedopuszczalności było niespełnienie przez skarżącego wymogów kwalifikacyjnych określonych w art. 871 § 1 i 2 k.p.c., które wymagają zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, chyba że strona posiada wyższe wykształcenie prawnicze i pełni określoną funkcję. Ponieważ skarżący nie wykazał spełnienia tych warunków, Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ nie jest to orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem może dotyczyć jedynie orzeczeń kończących postępowanie w sprawie. Postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie spełnia tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Gmina J. i Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J.

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznaskarżący
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J.instytucjapozwany
Urząd Gminy w J.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 4241 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres orzeczeń sądu drugiej instancji podlegających zaskarżeniu z powodu niezgodności z prawem ograniczono do tych, które kończą postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga zastępstwa przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 871 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyjątki od wymogu zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.

k.p.c. art. 4248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 392

Kodeks postępowania cywilnego

Pojęcie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie funkcjonujące m.in. przy kasacji.

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Identyczność sformułowania z przepisem określającym przedmiot skargi.

k.p.c. art. 87 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymienione funkcje, których pełnienie zwalnia z obowiązku zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie kończy postępowania w sprawie. Skarżący nie posiada wymaganych kwalifikacji prawniczych do reprezentowania się przed Sądem Najwyższym.

Godne uwagi sformułowania

ograniczono zakres orzeczeń sądu drugiej instancji podlegających zaskarżeniu z powodu niezgodności z prawem do kończących postępowanie w sprawie postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie kończy postępowania w sprawie brak po stronie powoda specjalnych kwalifikacji prawniczych wymaganych według art. 871 § 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

Skład orzekający

Zbigniew Strus

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w kontekście postanowień niekończących postępowania oraz wymogów formalnych postępowania przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju skargi i postanowień niekończących postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy można skarżyć postanowienie sądu o kosztach? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice dopuszczalności skargi.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 75/05 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 18 stycznia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Zbigniew Strus 
 
 
 
w sprawie ze skargi Z. K. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Okręgowego w B. 
z dnia 3 sierpnia 2005 r., w sprawie z powództwa Z. K. 
przeciwko Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w J. 
i Urzędowi Gminy w J. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2006 r., 
 
 
odrzuca skargę. 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z 3 sierpnia 2005 r. oddalił zażalenie 
powoda na postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych. 
 
Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego 
postanowienia. 
 
Sąd Najwyższy odrzucił tę skargę, uznając ją za niedopuszczalną 
z   następujących przyczyn: 
1. W art. 4241 § 1 k.p.c. ograniczono zakres orzeczeń sądu drugiej instancji 
podlegających zaskarżeniu z powodu niezgodności z prawem do kończących 
postępowanie w sprawie. 
 
Pojęcie to funkcjonujące w kodeksie postępowania cywilnego m.in. przy 
kasacji (art. 392 k.p.c.) było przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego 
(np. postanowienie z 3 kwietnia 1997 r., I CZ 27/97, OSNC 1997 r., nr 9, poz. 130), 
w których wyjaśniono, że postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów 
sądowych nie kończy postępowania w sprawie. 
 
Ogólniejsze 
rozważania 
dotyczące 
tej 
problematyki 
zawarte 
są 
w   uzasadnieniu uchwały z 6 października 2000 r., III CZP 31/00 (OSNC 2001, nr 
2, poz. 22) i przede wszystkim w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów 
z  24  listopada 1998 r. III CZP 44/98 (OSNC 1999 nr 5, poz. 87) wyjaśniającym 
doniosłość kryterium przedmiotowego, tj. rozstrzygnięcia istoty sprawy, jako całości 
poddanej osądowi. 
 
Identyczność sformułowania przyjętego w powołanym wyżej przepisie 
określającym przedmiot skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia 
ze sformułowaniami zawartymi w nieobowiązującym już art. 392 k.p.c. i art. 394 § 1 
k.p.c. pozwala uznać aktualność wskazanych wyżej orzeczeń, co prowadzi do 
wniosku, że postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od 
kosztów sądowych nie może być zaskarżone skargą przewidzianą w art. 4241 § 1 
k.p.c. 

 
3 
 
Drugą negatywną przesłanką dopuszczalności skargi przedstawionej do 
rozpoznania stanowi brak po stronie powoda specjalnych kwalifikacji prawniczych 
wymaganych według art. 871 § 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem 
Najwyższym. 
Przepis ten wymaga zastępstwa przez adwokatów lub radców prawnych. 
Powód nie twierdził, że posiada wyższe wykształcenie prawnicze i pełni 
jedną z funkcji wymienionych w  art. 87 § 2 k.p.c. 
 
Dlatego należało skargę odrzucić zgodnie z wymaganiem art. 4248 § 1 k.p.c.  
 
 
 
 
 
 
 
db

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę