Orzeczenie · 2025-12-18

I CNP 81/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-12-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemkoszty sądoweSąd Najwyższypostępowanie nieprocesoweprawo do sądudwuinstancyjność

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę dłużniczki B.L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Bytowie z dnia 20 listopada 2023 r., które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Konstytucji, w tym prawa do sądu i rzetelnego procesu, a także przepisów k.p.c. dotyczących dwuinstancyjności postępowania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 424^1 § 1 k.p.c. oraz art. 424^5 k.p.c., stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie wydanych przez sąd drugiej instancji w określonych postępowaniach. Wykluczono możliwość zaskarżenia w tym trybie postanowień w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na wymóg zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, którego niespełnienie również skutkuje odrzuceniem skargi. Z tych względów, na podstawie art. 424^8 § 1 k.p.c. w zw. z art. 767^4 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od postanowień w przedmiocie kosztów sądowych oraz wymóg zastępstwa procesowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego, nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od postanowienia sądu niższej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od postanowień w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie wydanych przez sąd drugiej instancji w określonych postępowaniach. Postanowienia w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie mieszczą się w katalogu orzeczeń, od których przysługuje ta skarga.

Czy niespełnienie wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem skutkuje odrzuceniem skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niespełnienie wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem skutkuje odrzuceniem skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał, że w postępowaniu inicjowanym skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem obowiązuje zastępstwo stron przez adwokata lub radcę prawnego (art. 87^1 § 1 in fine k.p.c.), a jego brak skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi

Strony

NazwaTypRola
B.L.osoba_fizycznadłużniczka
P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G.spółkauczestnik
D.L.osoba_fizycznadłużnik
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Bytowie P.S.instytucjaorgan

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 424^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było możliwe.

k.p.c. art. 424^5 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wysokie wymagania formalne i merytoryczne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, których brak prowadzi do odrzucenia skargi.

k.p.c. art. 424^8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odrzuca skargę, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd niższej instancji, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 424^5 § 1, jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 767^4 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W zw. z art. 424^8 § 1 k.p.c. - podstawa odrzucenia skargi.

k.p.c. art. 87^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 519^2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1148^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1151^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1215 § § 3 zd. drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od postanowień w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. • Niespełnienie wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego skutkuje odrzuceniem skargi.

Godne uwagi sformułowania

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, ma postawione przez ustawodawcę wysokie wymagania formalne i merytoryczne. • Poza kontrolą w tym trybie pozostają wszystkie orzeczenia, które zapadają w formie postanowień, niezależnie od tego, czy mają charakter kończących postępowanie w sprawie, czy też nie.

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od postanowień w przedmiocie kosztów sądowych oraz wymóg zastępstwa procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego, nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy formalnych aspektów nadzwyczajnego środka zaskarżenia, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst