I CNP 66/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę A.R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2023 r. Skarga ta jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, mającym na celu uzyskanie prejudykatu do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem wykonywaniem władzy publicznej. Sąd Najwyższy podkreślił, że niezgodność z prawem orzeczenia musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. Ponadto, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, skarga taka musi zawierać m.in. uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że poniósł szkodę w wyniku wydania zaskarżonego wyroku, poprzestając jedynie na oświadczeniu o jej poniesieniu. Co więcej, skarżący nie był stroną postępowania, które zakończyło się wydaniem wyroku Sądu Apelacyjnego, a jego wcześniejszy środek zaskarżenia został odrzucony z powodu nieuiszczenia opłaty. W związku z tym, skarżący nie mógł doznać szkody w rozumieniu przepisów prawa, pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z wydanym orzeczeniem. Sąd Najwyższy uznał również skargę za oczywiście bezzasadną, wskazując na błędne rozumienie przez skarżącego przepisów dotyczących postępowania odwoławczego (art. 378 § 2 k.p.c.) i brak podstaw do zastosowania tych przepisów w jego sytuacji. W konsekwencji, skarga została odrzucona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności dotyczących uprawdopodobnienia szkody i legitymacji procesowej skarżącego.
Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia i wymaga spełnienia rygorystycznych przesłanek formalnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody i nie był stroną postępowania, którego dotyczy zaskarżone orzeczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga taka podlega odrzuceniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymaga uprawdopodobnienia szkody przez skarżącego oraz wykazania, że nie był on stroną postępowania, którego dotyczy zaskarżone orzeczenie. Brak spełnienia tych wymogów, a także brak legitymacji procesowej skarżącego, skutkuje odrzuceniem skargi.
Czy sąd drugiej instancji ma obowiązek rozpoznać sprawę z urzędu na rzecz współuczestników, którzy nie zaskarżyli wyroku, gdy ich prawa i obowiązki są wspólne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd drugiej instancji ma taką możliwość, ale nie obowiązek, chyba że zachodzą szczególne okoliczności, a współuczestnictwo wynika ze wspólności praw i obowiązków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 378 § 2 k.p.c. daje sądowi drugiej instancji możliwość rozpoznania sprawy na rzecz współuczestników, którzy nie zaskarżyli wyroku, tylko gdy ich prawa i obowiązki są wspólne. W przypadku, gdy współuczestnictwo wynika z tej samej podstawy faktycznej i prawnej, a nie ze wspólności praw i obowiązków, przepis ten nie ma zastosowania. W niniejszej sprawie współuczestnictwo powodów nie było współuczestnictwem materialnym wynikającym ze wspólności praw i obowiązków, a każde z nich miało własne roszczenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie | organ_państwowy | przeciwnik procesowy |
| T.B. | osoba_fizyczna | powód w sprawie pierwotnej |
| W.D. | osoba_fizyczna | powód w sprawie pierwotnej |
| B.D. | osoba_fizyczna | powód w sprawie pierwotnej |
| Z.K. | osoba_fizyczna | powód w sprawie pierwotnej |
| S.R. | osoba_fizyczna | powód w sprawie pierwotnej |
| B.W. | osoba_fizyczna | powód w sprawie pierwotnej |
| Skarb Państwa - Minister Rozwoju i Technologii | organ_państwowy | pozwany w sprawie pierwotnej |
| Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | pełnomocnik strony przeciwnej |
Przepisy (17)
Główne
k.p.c. art. 424 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w tym uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody.
k.p.c. art. 424 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg uprawdopodobnienia szkody jako konstrukcyjny wymóg skargi.
k.p.c. art. 378 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji z urzędu na rzecz współuczestników, którzy nie zaskarżyli wyroku, gdy prawa i obowiązki są dla nich wspólne.
k.p.c. art. 424 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia skargi.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa dochodzenia roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa dochodzenia roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej.
k.p.c. art. 424 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Procedura usuwania braków formalnych skargi.
k.p.c. art. 72 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Współuczestnictwo materialne.
k.p.c. art. 363 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Uprawomocnienie się orzeczenia w części niezaskarżonej.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątki od zasady odpowiedzialności za koszty.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 424 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § 7
Stawki opłat za czynności radców prawnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 5
Stawki opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał szkody. • Skarżący nie był stroną postępowania, którego dotyczy zaskarżony wyrok. • Skarga była oczywiście bezzasadna.
Godne uwagi sformułowania
niezgodność z prawem orzeczenia musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty • skarga niespełniająca któregokolwiek z tych warunków jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym • wykonanie obowiązku uprawdopodobnienia szkody nie może polegać jedynie na samym stwierdzeniu, że szkoda taka nastąpiła, ale wymaga wykazania z dużym prawdopodobieństwem, iż w wyniku wydania wyroku rzeczywiście w majątku skarżącego nastąpiły negatywne zmiany • sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na rzecz współuczestników, którzy wyroku nie zaskarżyli, tylko wówczas, gdy będące przedmiotem zaskarżenia prawa i obowiązki są wspólne także dla tych współuczestników
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności dotyczących uprawdopodobnienia szkody i legitymacji procesowej skarżącego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia i wymaga spełnienia rygorystycznych przesłanek formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy rzadko stosowanego środka zaskarżenia, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, a jej odrzucenie pokazuje, jak ważne są rygorystyczne wymogi formalne w postępowaniu sądowym.
“Niezgodność z prawem wyroku? Sąd Najwyższy odrzuca skargę z powodu braku szkody i legitymacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.