I CNP 66/09

Sąd Najwyższy2010-01-21
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
niezgodność z prawemnakaz zapłatydoręczeniemiejsce zamieszkaniaSąd Najwyższypostępowanie upominawczeskarżącykoszty procesu

Sąd Najwyższy oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty, uznając brak podstaw do twierdzenia o wyjątkowym wypadku uzasadniającym taką skargę.

H. D. i A. D. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w W., domagając się zapłaty 18 885,10 zł. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące miejsca zamieszkania i doręczenia nakazu. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że nie zaistniał wyjątkowy wypadek uzasadniający jej wniesienie, a podniesione zarzuty nie znalazły potwierdzenia.

Skarżący H. D. i A. D. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w W., którym nakazano im zapłatę kwoty 18 885,10 zł wraz z odsetkami i kosztami. Jako podstawy skargi wskazali naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 25 k.c.) oraz procesowego (art. 499 k.p.c., art. 502¹ § 1 k.p.c.), zarzucając m.in. zasądzenie nienależnego świadczenia, niezastosowanie art. 499 k.p.c. mimo wątpliwości i nieznanego miejsca pobytu, a także nieuchylenie nakazu mimo ziszczenia się przesłanek z art. 499 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 424¹ § 2 k.p.c., podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub wolności konstytucyjnych. Sąd uznał, że okoliczności przytoczone w skardze nie dają podstaw do przyjęcia takiego wyjątkowego wypadku. Analizując zarzuty, Sąd Najwyższy stwierdził, że doręczenie nakazu zapłaty na wskazany przez pozwaną adres było skuteczne, a twierdzenia o innym miejscu zamieszkania nie zostały wykazane. Nie było również podstaw do zastosowania art. 499 k.p.c. ani art. 502¹ § 1 k.p.c., gdyż nakaz został skutecznie doręczony. Sąd Najwyższy oddalił skargę, uznając brak podstaw do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonego nakazu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 424¹ § 2 k.p.c., wskazując, że skarga ta ma charakter nadzwyczajny i może być wniesiona tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy naruszone zostały fundamentalne zasady porządku prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

Skarżący H. D. i A. D. przegrali skargę.

Strony

NazwaTypRola
H. D.osoba_fizycznaskarżący
A. D.osoba_fizycznaskarżący
Wspólnota Mieszkaniowa S.(...) w W.innepowód

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 424¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji przysługuje w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.

k.p.c. art. 424⁵ § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga, gdy wniesiono ją stosując art. 424¹ § 2 k.p.c., powinna zawierać wykazanie, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi.

k.p.c. art. 424¹⁰ § zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany podstawami skargi.

k.p.c. art. 424¹¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala skargę, jeśli nie ma podstaw do stwierdzenia niezgodności z prawem.

Pomocnicze

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Przepis określający miejsce zamieszkania osoby fizycznej.

k.p.c. art. 499

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wydawania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, w tym przesłanek budzących wątpliwości.

k.p.c. art. 502¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący uchylenia nakazu zapłaty.

k.p.c. art. 139 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący doręczenia zastępczego i domniemania skuteczności doręczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do stwierdzenia wyjątkowego wypadku uzasadniającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. Skuteczne doręczenie nakazu zapłaty na adres wskazany przez pozwanego. Niewykazanie przez skarżących twierdzeń o innym miejscu zamieszkania. Brak podstaw do uchylenia nakazu zapłaty z uwagi na skuteczne doręczenie. Brak wątpliwości uzasadniających odmowę wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 25 k.c.) poprzez zasądzenie nienależnego świadczenia. Naruszenie art. 499 k.p.c. poprzez niezastosowanie go i wydanie nakazu mimo wątpliwości. Naruszenie art. 502¹ § 1 k.p.c. poprzez nieuchylenie nakazu zapłaty.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji (...) przysługuje w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Okoliczności przytoczone w rozpoznawanej skardze nie dają podstawy do przyjęcia, że w sprawie zakończonej zaskarżonym orzeczeniem występuje taki wyjątkowy wypadek. Domniemanie skuteczności doręczenia wynikające z tych dowodów, mimo podjęcia próby jego obalenia (...) nie powiodło się.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, wymogów formalnych takiej skargi oraz kwestii skuteczności doręczeń w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych przez skarżących.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia wąskie zastosowanie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy można skarżyć prawomocny wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Dane finansowe

WPS: 18 885,1 PLN

zapłata: 18 885,1 PLN

koszty procesu: 3360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CNP 66/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie ze skargi H. D. i A. D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt I Nc (…), wydanego w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej S.(…) w W. przeciwko H. D. i A. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 stycznia 2010 r., oddala skargę. Uzasadnienie Pozwani H. D. i A. D. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty z dnia 12 października 2006 r., wydanego w 2 postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w W., którym nakazano pozwanym zapłacenie na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej S.(…) w W. kwoty 18 885,10 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 25 lipca 2006 r. oraz kosztami procesu w kwocie 3 360,00 zł. Jako podstawę skargi pozwani wskazali (cyt. dosłowny): „1. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zasądzenie na rzecz wspólnoty mieszkaniowej nienależnego świadczenia, nie wynikającego z jakiegokolwiek tytułu prawnego i nie istnienia podstawy prawnej należności i przepisu art. 25 k.c., określającego miejsce zamieszkania osoby fizycznej, 2. Naruszenie art. 499 k.p.c. poprzez niezastosowanie go i wydanie go pomimo, że przytoczone w pozwie okoliczności budziły wątpliwości, a ponadto miejsce pobytu pozwanego nie było znane, 3. Naruszenie art. 5021 § 1 k.p.c. poprzez niezastosowanie i nie uchylenie z urzędu nakazu zapłaty mimo, że zaszły okoliczności przewidziane w art. 499 pkt 4 k.p.c.”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 4241 § 2 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji (jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych) przysługuje w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W myśl art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarga – gdy wniesiono ją stosując art. 4241 § 2 k.p.c. – powinna zawierać wykazanie, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi. Okoliczności przytoczone w rozpoznawanej skardze nie dają podstawy do przyjęcia, że w sprawie zakończonej zaskarżonym orzeczeniem występuje taki wyjątkowy wypadek. Poza tym powołane w skardze podstawy – które wiążą Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu skargi (art. 42410 zd. pierwsze k.p.c.) – nie uzasadniają jej uwzględnienia. Zarzucając naruszenie prawa materialnego skarżący, poza art. 25 k.c., nie wskazali żadnego innego przepisu prawa materialnego, który został naruszony. Artykuł 25 k.c. stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przyjmując, że przepis ten wiąże miejsce zamieszkania z określonym „adresem” trudno mówić o naruszeniu tego przepisu przez doręczenie pozwanym nakazu zapłaty na adres: W., ul. S. 89, m. 55, gdy 3 adres ten pozwana wskazała jako miejsce swego zamieszkania także w skardze o wznowienie postępowania z dnia 21 maja 2007 r. a później, w złożonym w dniu 29 października 2008 r. sprzeciwie od nakazu zapłaty. Twierdzenia pozwanych co do ich zamieszkiwania w W. przy ul. W. 19, m. 34, były przedmiotem badania Sądu w związku ze skargą pozwanej o wznowienie postępowania i w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku pozwanych o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty i w postępowaniach tych twierdzenia te nie zostały wykazane. Nie może też być mowy o naruszeniu art. 499 pkt 4 k.p.c. przez wydanie nakazu zapłaty. Miejsce pobytu pozwanych było bowiem znane i doręczenie im nakazu mogło nastąpić w kraju. Także nie stanowi naruszenia art. 5021 § 1 k.p.c. nieuchylenie nakazu zapłaty, gdyż nakaz został skutecznie doręczony pozwanym. Dowody doręczenia wskazują, że doręczenie nastąpiło na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. Domniemanie skuteczności doręczenia wynikające z tych dowodów, mimo podjęcia próby jego obalenia przez pozwaną w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania i przez pozwanych w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty, nie powiodło się. Na wzruszenie tego domniemania nie mogą też wpłynąć niczym nie poparte twierdzenia pozwanych zawarte w rozpoznawanej skardze. Wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym nie wymaga udowodnienia przez powoda dochodzonego roszczenia. Wbrew zarzutowi skarżących nie było podstaw do przyjęcia, że przytoczone w pozwie okoliczności budzą wątpliwości, wobec czego nakaz zapłaty nie mógł być wydany (art. 499 pkt 1 k.p.c.). Już tylko na marginesie należy zauważyć, że twierdzenia pozwanych zawarte w skardze i dołączone do niej dowody nie przekonują o merytorycznej niezasadności wydanego nakazu zapłaty. Z przytoczonych względów, wobec braku podstawy do stwierdzenia, że zaskarżony nakaz zapłaty jest niezgodny z prawem, Sąd Najwyższy oddalił skargę (art. 42411 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI