I CNP 64/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę U. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 26 października 2023 r. (sygn. akt II Ca 1245/22), które oddaliło jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z dnia 28 czerwca 2022 r. (sygn. akt I Ns 98/18) w części dotyczącej rozliczenia nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny. Skarżąca domagała się uwzględnienia kwoty 91.350 zł tytułem zwaloryzowanego wkładu lokatorskiego. Zarzuciła naruszenie art. 45 § 1 k.r.o. oraz art. 567 § 1 k.p.c. i art. 383 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 519^2 § 1 k.p.c. i utrwalone orzecznictwo, podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest dopuszczalna tylko w przypadku oczywistego naruszenia prawa, a nie w celu ponownej oceny ustaleń faktycznych lub dowodów. Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że żądanie skarżącej dotyczące kwoty 34.759,50 zł zostało zgłoszone po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym i było sprekludowane, a wcześniejsze żądanie kwoty 67.579 zł zostało uznane za niewykazane. Wobec braku oczywistego naruszenia prawa i faktu, że zarzuty skarżącej dotyczyły ustaleń faktycznych, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania jako oczywiście bezzasadnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności w kontekście dopuszczalności zarzutów faktycznych i oceny dowodów, a także zasad rozliczania nakładów w sprawach o podział majątku wspólnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale jego zasady dotyczące dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji jest dopuszczalna, gdy zarzuty dotyczą ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie oczywistego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym, który może być uwzględniony tylko w przypadku oczywistego naruszenia prawa, którego wykładnia jest ustalona. Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych lub oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy takiej skargi.
Czy sąd w postępowaniu o podział majątku wspólnego jest zobowiązany do rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny z urzędu, czy tylko na wniosek strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd rozlicza nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny wyłącznie na wniosek strony.
Uzasadnienie
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, strona żądająca rozliczenia nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny jest zobowiązana do zgłoszenia roszczenia w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości na piśmie, gdyż sąd nie jest zobowiązany do działania w tym zakresie z urzędu.
Czy zgłoszenie nowego żądania rozliczenia nakładu w postępowaniu apelacyjnym, bez wykazania zmiany okoliczności, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgłoszenie nowego żądania w postępowaniu apelacyjnym, które nie wynika ze zmiany okoliczności, jest niedopuszczalne i może zostać uznane za sprekludowane.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy prawidłowo uznał żądanie skarżącej dotyczące kwoty 34.759,50 zł za sprekludowane, ponieważ zostało zgłoszone po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym, bez wykazania zmian okoliczności usprawiedliwiających takie działanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni/skarżąca |
| T. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 519 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi podstawę do żądania stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
k.p.c. art. 424 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi podstawę do żądania stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Stanowi odwzorowanie art. 519^2 § 1 k.p.c. w postępowaniu procesowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424 § 9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten (a contrario) stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do rozpoznania, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna.
k.r.o. art. 45 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.
k.p.c. art. 567 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę do rozstrzygnięcia w postępowaniu o podział majątku wspólnego o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakazu rozszerzania apelacji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.
k.p.c. art. 424 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach, w których nie ma zastosowania art. 519 k.p.c.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 424 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna, gdy opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów. • Sąd drugiej instancji prawidłowo uznał żądanie skarżącej za sprekludowane, gdyż zostało zgłoszone po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym bez wykazania zmiany okoliczności. • Sąd drugiej instancji nie naruszył reguł procesowych, odmawiając rozliczenia nakładu, który nie został wykazany lub został zgłoszony z naruszeniem przepisów proceduralnych.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego (art. 45 § 1 k.r.o.) i procesowego (art. 567 § 1 k.p.c., art. 383 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). • Sąd drugiej instancji nie uwzględnił w rozliczeniu nakładu skarżącej z majątku osobistego na majątek wspólny kwoty 91.350 zł. • Sąd drugiej instancji błędnie uznał żądanie skarżącej za sprekludowane.
Godne uwagi sformułowania
Ocena zasadności skargi dokonywana jest przez Sąd Najwyższy przy zastosowaniu autonomicznego pojęcia bezprawności. • Orzeczeniem niezgodnym z prawem [...] jest orzeczenie oczywiście naruszające przepisy prawa, których wykładnia jest ustalona. • Za niezgodne z prawem [...] może być uznane orzeczenie sprzeczne z niewątpliwymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć oraz takie, które zostało wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega wstępnej ocenie w celu stwierdzenia, czy nie jest oczywiście bezzasadna. • Podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Skład orzekający
Marta Romańska
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności w kontekście dopuszczalności zarzutów faktycznych i oceny dowodów, a także zasad rozliczania nakładów w sprawach o podział majątku wspólnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale jego zasady dotyczące dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak ważne jest precyzyjne formułowanie żądań w sprawach o podział majątku.
“Sąd Najwyższy: Kiedy skarga o niezgodność z prawem jest skazana na porażkę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.