I CNP 63/10

Sąd NajwyższyWarszawa2011-03-25
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemnakaz zapłatypostępowanie upominawczeodrzucenie sprzeciwuzażalenieskutki prawomocnego wyrokuśrodki zaskarżeniazasady porządku prawnegoprawa konstytucyjnekoszty postępowania

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty, uznając brak podstaw do zastosowania przepisów o wyjątkowych wypadkach, gdyż strona sama ponosiła odpowiedzialność za brak skutecznego wniesienia środków zaskarżenia.

Skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów proceduralnych poprzez odrzucenie jej sprzeciwu. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że nakaz zapłaty ma skutki prawomocnego wyroku i może być przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jedynie w wyjątkowych wypadkach. W tej sprawie odrzucenie sprzeciwu i zażalenia nastąpiło z przyczyn obciążających skarżącą, co wyklucza zastosowanie przepisów o wyjątkowych wypadkach.

Skarżąca S. M. i A. M.-G. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w W., zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 98, 99, 201, 227, 232 k.p.c. oraz art. 176 Konstytucji, poprzez oczywiście bezzasadne odrzucenie jej sprzeciwu od nakazu zapłaty. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym, przeciwko któremu nie wniesiono skutecznie sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku i może być przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Jednakże, zgodnie z art. 424 § 2 k.p.c., takie skargi są dopuszczalne w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub praw konstytucyjnych, a strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z przyczyn od niej niezależnych. W niniejszej sprawie odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty oraz odrzucenie zażalenia na to postanowienie nastąpiło z przyczyn obciążających skarżącą, co wyklucza możliwość zastosowania art. 424 § 2 k.p.c. W związku z tym, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nakaz zapłaty ma skutki prawomocnego wyroku i może być przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, jednakże tylko na podstawie art. 424 § 2 k.p.c. w wyjątkowych wypadkach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono skutecznie sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest dopuszczalna, ale tylko w wyjątkowych okolicznościach określonych w art. 424 § 2 k.p.c., gdy naruszone zostały podstawowe zasady porządku prawnego lub prawa konstytucyjne, a strona nie mogła skorzystać ze środków prawnych z przyczyn od niej niezależnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

brak jednoznacznego wskazania, ale skarżąca przegrała sprawę

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty, rozumienie pojęcia 'wyjątkowych wypadków' w kontekście art. 424 § 2 k.p.c., oraz odpowiedzialność strony za skuteczne wniesienie środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której odrzucenie sprzeciwu i zażalenia nastąpiło z przyczyn leżących po stronie skarżącej. Nie stanowi ono przełomu w interpretacji przepisów, lecz doprecyzowuje istniejące zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CNP 63/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Zawada w sprawie skargi S. M. i A. M.-G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 października 2008 r., wydanego w sprawie z powództwa Centrum Leasingu i Finansów C. S.A. w W. przeciwko Piekarni M. spółka jawna S. M., A. M.-G. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 marca 2011 r., odrzuca skargę i nie obciąża skarżącej kosztami postępowania wywołanego wniesieniem skargi. 2 Uzasadnienie Nakazem zapłaty z dnia 14 października 2008 r. wydanym w postępowaniu upominawczym Sąd Rejonowy nakazał pozwanej „Piekarni M. spółka jawna S. M., A. M.-G.” zapłatę powodowemu „Centrum Leasingu i Finansów C.” Spółka Akcyjna w W. kwotę 64 087,40 zł. Sprzeciw pozwanej od tego nakazu wniesiony przez jej pełnomocnika (adwokata) został odrzucony postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 26 listopada 2008 r. ze względu na nieczytelność podpisu osoby reprezentującej pozwaną na dokumencie pełnomocnictwa. Zażalenie na to postanowienie Sąd Rejonowy odrzucił, gdyż nie zostało ono należycie opłacone. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty z dnia 14 października 2008 r. pozwana zarzuciła naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 98, 99, 201, 227, 232, 486 § 2 k.p.c. oraz art. 176 Konstytucji, wskutek oczywiście bezzasadnego odrzucenia jej sprzeciwu od nakazu zapłaty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 424 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Ponadto, w myśl art. 424 § 2 k.p.c., w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Wydany w postępowaniu upominawczym nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku (art. 504 § 2 k.p.c.). Może być więc przedmiotem skargi ma 3 niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia – jednakże tylko wniesionej na podstawie art. 424 § 2 k.p.c. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 30 listopada 2007 r., III CNP 67/07 (OSNC-ZD 2008, nr C, poz. 90), podstawę opartej na art. 424 § 2 k.p.c. skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty zapadłego w postępowaniu upominawczym może stanowić wydanie postanowienia odrzucającego bezzasadnie sprzeciw od tego nakazu oraz oddalenie zażalenia na to postanowienie, odbierające stronie pozwanej możliwość obrony swych praw w postępowaniu po wydaniu nakazu zapłaty. W sprawie zażalenie pozwanej na oczywiście bezzasadne odrzucenie sprzeciwu zostało jednak odrzucone z przyczyn, które obciążają pozwaną (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2010 r., I CZ 100/09 (LEX nr 667487). W związku z tym w sprawie brak podstaw do stwierdzenie wyjątkowego wypadku, o którym mowa w art. 424 § 2 k.p.c. Wyjątkowe bowiem wypadki, o których mowa w art. art. 4241 § 2 k.p.c., obejmują tylko okoliczności odnoszące się do nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia z przyczyn od niej niezależnych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2010 r., II CNP 39/10, LEX nr 603890). Dlatego skarga pozwanej podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wywołanych wniesieniem skargi stanowił art. 102 w związku z art. 108, art. 39821 i 42412 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI