I CNP 56/09

Sygn. akt I CNP 56/09 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 października 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Iwona Koper 
 
 
 
 
w sprawie ze skargi E. Z. o stwierdzenie  niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Okręgowego w P.  
z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt IV Ca …/08, wydanego w sprawie ze skargi E. Z. 
o uchylenie postanowienia niekończącego postępowanie                        w sprawie 
sygn. akt  IV Ca …/01, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2009 r.,  
 
 
 
odrzuca skargę. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę E. 
Z. o uchylenie na podstawie art. 4161 k.p.c. postanowienia   Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 14 listopada 2001 r. o wytknięciu w trybie   art. 40  ustawy z dnia 21 lipca 
1997 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U.  Nr 98, poz. 1070 ze zm. - 
dalej u.s.p.) stwierdzonego uchybienia w sądzeniu Sądowi Rejowemu w  C., w 
osobie skarżącej.  
 W ocenie tego Sądu instytucja skargi o uchylenie postanowienia 
niekończącego postępowanie w sprawie, jeżeli wydane zostało na podstawie aktu 
normatywnego 
uznanego 
przez 
Trybunał 
Konstytucyjny 
za 
niezgodny 
z Konstytucją, do której stosuje się odpowiednio przepisy o wznowieniu 
postępowania, nie ma zastosowania do postanowień zawierających wytyk 
judykacyjny, ponieważ ustawa o ustroju sądów powszechnych nie odsyła do 
przepisów kodeksu postępowania cywilnego.  
 Zażalenie skarżącej E. Z. na to postanowienie odrzucone zostało przez Sąd 
Okręgowy, jako niedopuszczalne z mocy ustawy,  postanowieniem z dnia 30 marca 
2009 r.,  które skarżąca zaskarżyła zażaleniem, odrzuconym przez Sąd Okręgowy 
postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2009 r. 
 W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu  
Okręgowego z dnia 26 lutego 2009 r. skarżąca zarzuciła jego niezgodność z art. 
178 ust. 1, art. 190 ust. 4 i art. 193 Konstytucji, art. 40 u.s.p.,  art. 13 § 1, art. 4161 , 
art. 4011 k.p.c. oraz art. 410 k.p.c. Wskazała, że orzeczenie to wyrządziło jej 
szkodę, ponieważ uniemożliwiło wznowienie postępowania wytykowego, a w 
konsekwencji zablokowało odzyskanie dobrej reputacji zawodowej, uniemożliwiając 
awans do sądu wyższej instancji i uzyskanie wyższego uposażenia. W 
uzasadnieniu podstaw  skargi  podnosiła, że wobec orzeczenia przez Trybunał 
Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r., K 45/07, iż art. 40 u.s.p. jest 
niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim odmawia sędziemu sprawozdawcy 
prawa złożenia wyjaśnień do wytknięcia przez sąd odwoławczy uchybienia sądowi 

 
3 
pierwszej instancji, przysługuje jej prawo do wznowienia postępowania i 
przywrócenia stanu zgodnego z Konstytucją. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje - przy spełnieniu 
dalszych przesłanek określonych w art. 4241 § 1 i 2  k.p. c -  stronie postępowania  
od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które narusza jej prawa, jeżeli 
prowadzi do powstania szkody. Pojęcie sprawy cywilnej jako przedmiotu 
postępowania cywilnego definiuje art. 1 k.p.c.  
Istniejący od daty wprowadzenia art. 4241 k.p.c. stan prawny nie uległ 
zmianie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06, 
zgodnie z którym przepis ten w jego § 1 i 2, w części obejmującej słowa 
"kończącego postępowanie w sprawie" jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 77 ust. 1 
i 2 Konstytucji. Dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego 
orzeczenia 
w 
odniesieniu 
do 
orzeczeń 
niekończących 
postępowania w sprawie nie można bowiem wywodzić - przy niezmienionym 
brzmieniu art. 4241 k.p.c. - bezpośrednio z przepisów Konstytucji (post. SN z dnia 
17 listopada 2008 r., I CO 23/08 i orzeczenia powołane w jego uzasadnieniu). 
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w powołanym wcześniej wyroku z dnia 
15 stycznia 2009 r. dokonane na podstawie art. 40 u.s.p wytknięcie uchybienia jest 
rozwiązaniem swoistym, które łączy cechy nadzoru judykacyjnego z nadzorem 
administracyjnym. Jest to instytucja o charakterze sądowym, gdyż następuje ono  
w toku instancji w związku z toczącym się postępowaniem, a organem właściwym 
jest sąd orzekający w drugiej instancji. Wytyk podejmowany jest w interesie strony 
postępowania, aby zapobiec obrazie przepisów w przyszłości. „Oczywista obraza 
przepisów” stanowiąca przesłankę udzielenia wytyku nie nawiązuje do regulacji 
procesowych i nie można jej utożsamiać z wynikiem tego postępowania. 
Stwierdzenie i wytknięcie uchybienia nie ma wpływu na rozpoznanie sprawy. 
Do udzielenia wytyku nie mają zastosowania przepisy rządzące postępowaniem 
w  sprawie, w związku z którą doszło do wytknięcia, ponieważ kwestia ta nie należy 
do postępowania w sprawie. 

 
4 
Z tych względów postanowienie sądu odwoławczego o wytknięciu uchybienia 
w sądzeniu sądowi pierwszej instancji wydane na podstawie art. 40 ustawy - Prawo 
o ustroju sądów powszechnych, która nie zawiera w tym zakresie odesłania do 
przepisów kodeksu postępowania cywilnego, nie podlega zaskarżeniu skargą 
o stwierdzenie niezgodności z prawem. Wniesiona skarga podlegała więc  
odrzuceniu stosownie do art. 4248 § 1 k.p.c.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz