I CNP 52/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku zaocznego, uznając, że przyczyny niewniesienia sprzeciwu przez stronę nie miały charakteru wyjątkowego.
G. T. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w W., który zasądził od niego kwotę ponad 3000 zł. Skarżący argumentował, że nie wniósł sprzeciwu z powodu obawy przed kosztami i swojego stanu psychicznego po wypadku. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że podane przyczyny nie spełniają wymogu wyjątkowego wypadku obiektywnie uniemożliwiającego wniesienie środka zaskarżenia.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę G. T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt XVI Cupr (...). Wyrok ten, który uprawomocnił się bez zaskarżenia, zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3 057,78 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Skarżący domagał się stwierdzenia niezgodności wyroku z Konstytucją RP oraz przepisami Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu cywilnego. Jako uzasadnienie niewniesienia sprzeciwu podał obawę przed kolejnymi kosztami procesu oraz swój stan psychiczny po wypadku, który uniemożliwił mu podjęcie rozsądnej decyzji. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 4241 § 1 i § 2 k.p.c., podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest dopuszczalna, gdy strona wykorzystała dostępne środki prawne, lub gdy nie skorzystała z nich z przyczyn wyjątkowych, obiektywnie uniemożliwiających ich wniesienie. Sąd uznał, że wskazane przez skarżącego przyczyny (obawa przed kosztami, stan psychiczny) nie stanowią wyjątkowego wypadku w rozumieniu przepisów, a jedynie wynik zaniedbania strony w zakresie ochrony własnych interesów procesowych. W związku z tym, Sąd Najwyższy odrzucił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przyczyny te nie spełniają wymogu "wyjątkowego wypadku" w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c., gdyż nie są to okoliczności obiektywnie uniemożliwiające wniesienie środka zaskarżenia, a wynikające z subiektywnej oceny lub zaniedbania strony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że "wyjątkowy wypadek" odnosi się do obiektywnych przyczyn uniemożliwiających wniesienie środka zaskarżenia, takich jak siła wyższa, a nie do subiektywnych obaw czy stanu psychicznego strony, które wynikają z jej zaniedbań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w imieniu wymiaru sprawiedliwości)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. T. | osoba_fizyczna | skarżący |
| P.(...) | inne | powódka |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 4241 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz wystąpienia niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze.
Pomocnicze
k.p.c. art. 4241 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wymaga wykorzystania dostępnych środków prawnych.
k.p.c. art. 4248 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o odrzuceniu skargi.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez skarżącego jako podstawa niezgodności z prawem.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez skarżącego jako podstawa niezgodności z prawem.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Przywołany przez skarżącego jako podstawa niezgodności z prawem.
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przywołany przez skarżącego jako podstawa niezgodności z prawem.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżącego jako podstawa niezgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego z powodu obawy przed kosztami i stanu psychicznego strony nie stanowi "wyjątkowego wypadku" w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. Przyczyny niewniesienia środka zaskarżenia muszą mieć charakter obiektywny i uniemożliwiać jego wniesienie, a nie wynikać z subiektywnych odczuć lub zaniedbań strony.
Odrzucone argumenty
Stan psychiczny strony po wypadku i obawa przed kosztami procesu usprawiedliwiają niewniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego.
Godne uwagi sformułowania
Wyjątkowe wypadki, o których mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., odnoszą się także do przyczyn nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia. Przyczyny te muszą mieć charakter wyjątkowy w znaczeniu obiektywnym, co oznacza, że chodzi o wyjątkowe okoliczności obiektywnie uniemożliwiające stronie wniesienie środka zaskarżenia, a nie o okoliczności subiektywne, wynikające z woli lub zaniedbań strony. Zaskarżenie wyroku zaocznego było zatem możliwe, a zaniechanie tej czynności jest rezultatem braku należytej troski o własne interesy procesowe i prawne.
Skład orzekający
Hubert Wrzeszcz
sprawodawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności interpretacja pojęcia \"wyjątkowego wypadku\" i konieczności wykazania obiektywnych przyczyn uniemożliwiających skorzystanie ze środków prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i wymaga spełnienia rygorystycznych przesłanek formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, pokazując, że zaniedbania strony nie są usprawiedliwieniem dla późniejszych roszczeń.
“Czy można skarżyć wyrok, bo bałeś się kosztów? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice dopuszczalności skargi.”
Dane finansowe
WPS: 3057,78 PLN
zapłata: 3057,78 PLN
koszty procesu: 770 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CNP 52/10 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie skargi G. T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w W. z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt XVI Cupr (…), wydanego w sprawie z powództwa P.(...) w L. przeciwko G. T. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2010 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Wyrokiem zaocznym z dnia 28 kwietnia 2009 r., który uprawomocnił się bez zaskarżenia, Sąd Rejonowy w W. zasądził od pozwanego na rzecz powódki 3 057,78 zł z ustawowymi odsetkami i 770 zł kosztów procesu. We wniesionej na podstawie art. 4241 § 2 skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia G. T. zażądał stwierdzenia, że wymieniony wyrok zaoczny jest niezgodny z art. 2 i 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 232 i 339 § 2 k.p.c. oraz art. 6 k.c. Uzasadniając wystąpienie przesłanek przewidzianych w art. 4241 § 2 k.p.c., G. T. wyjaśnił, że osobiście odebrał odpis wyroku zaocznego, ale nie wniósł w przepisanym terminie sprzeciwu „bojąc się poniesienia kolejnych kosztów procesu, a przy tym wierząc, że skoro sąd uwzględnił powództwo, to jest ono zasadne”. Podniósł również, że 2 „stan psychiczny pozwanego, będący skutkiem wypadku, poznany jest wszakże inwalidą – na niepełnosprawną prawą rękę, uniemożliwił mu podjęcie rozsądnej decyzji co do wniesienia sprzeciwu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przytoczony przepis wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz wystąpienia niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113). W orzecznictwie Sąd Najwyższego zostało wyjaśnione, że wyjątkowe wypadki, o których mowa w art. art. 4241 § 2 k.p.c., odnoszą się także do przyczyn nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia. Przyczyny te muszą mieć charakter wyjątkowy w znaczeniu obiektywnym, co oznacza, że chodzi o wyjątkowe okoliczności obiektywnie uniemożliwiające stronie wniesienie środka zaskarżenia, a nie o okoliczności subiektywne, wynikające z woli lub zaniedbań strony. Wnosząc skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, strona musi zatem wykazać, że nieskorzystanie przez nią z przysługującego środka prawnego nastąpiło z wyjątkowych powodów mających charakter siły wyższej, takich jak ciężka choroba, katastrofa, klęska żywiołowa czy wyjątkowe okoliczności leżące po stronie osób trzecich, które obiektywnie rzecz biorąc uniemożliwiły wniesienia środka zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, z dnia 29 listopada 2006 r., II CNP 85/06, niepubl., i z dnia 7 lutego 2008 r., IV CNP 217/07, OSNC-ZD 2008, nr 4, poz. 114). Wskazane w skardze przyczyny niewniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty nie mieszczą się w przedstawionym wyżej rozumieniu wyjątkowych wypadków 3 usprawiedliwiających nieskorzystanie przez stroną z przysługujących jej środków zaskarżenia. Nie były to bowiem wyjątkowe okoliczności obiektywnie uniemożliwiającego wniesienie w sprawie sprzeciwu. Zaskarżenie wyroku zaocznego było zatem możliwe, a zaniechanie tej czynności jest rezultatem braku należytej troski o własne interesy procesowe i prawne. Nie zachodzi więc przewidziana w art. 4241 § 2 k.p.c. przesłanka dopuszczalności skargi w postaci zaistnienia wydatkowego wypadku. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 4248 § 2 k.p.c.).