I CNP 46/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę S. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 21 listopada 2022 r., który zobowiązał pozwanego do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powódki I. N. i zaniechania dalszych naruszeń. Wcześniej Sąd Okręgowy w Opolu odrzucił tę skargę postanowieniem z 23 kwietnia 2024 r., którego pozwany nie zaskarżył. Następnie pozwany wniósł pismo zatytułowane „uzupełnienie braków skargi”, które Sąd Najwyższy potraktował jako ponowioną skargę. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że zgodnie z art. 424^1 § 2 k.p.c. można jej żądać jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności. Skarżący musi wykazać istnienie takiej zasady, jej podstawowe znaczenie oraz sposób naruszenia. Ponadto, skarga powinna zawierać wywód wskazujący na wyjątkowe wypadki uniemożliwiające skorzystanie ze środków prawnych, takie jak ciężka choroba czy klęska żywiołowa, a nie subiektywne zaniedbania strony. Pozwany nie przedstawił żadnych takich wyjaśnień. Sąd Najwyższy podkreślił również, że od postanowienia o odrzuceniu skargi przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego, a ponowne wniesienie skargi w tej sytuacji jest niedopuszczalne, zwłaszcza że skarżący nie skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia. W konsekwencji, skarga została odrzucona na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, w tym wymogu wykazania wyjątkowych okoliczności i naruszenia fundamentalnych zasad prawnych, a także niedopuszczalności ponownego wnoszenia skargi po skorzystaniu z zażalenia.
Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być wniesiona bez wykazania istnienia wyjątkowych okoliczności i naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga taka może być wniesiona jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, a skarżący musi te okoliczności wykazać.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku ma charakter subsydiarny i wymaga wykazania kwalifikowanego charakteru niezgodności z prawem oraz istnienia wyjątkowych okoliczności, które uniemożliwiły skorzystanie ze standardowych środków zaskarżenia.
Czy ponowne wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalne po jej odrzuceniu przez sąd powszechny, jeśli skarżący nie skorzystał z przysługującego mu zażalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne wniesienie skargi jest niedopuszczalne, zwłaszcza gdy przysługuje środek zaskarżenia (zażalenie) od postanowienia o odrzuceniu skargi, co prowadziłoby do zbiegu postępowań i przedłużania niepewności prawnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi wyklucza dopuszczalność ponownego wniesienia skargi o tej samej treści, zgodnie z zasadą, że raz rozstrzygnięta kwestia formalna nie powinna być ponownie przedmiotem postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| I. N. | osoba_fizyczna | powódka |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 424^1 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku pierwszej instancji można żądać jedynie w wyjątkowych przypadkach, jeżeli niezgodność z prawem wynika z podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Taka niezgodność o kwalifikowanym charakterze powinna zostać wykazana i uargumentowana w odrębnej, skoncentrowanej na dodatkowych przesłankach uregulowanych w tym przepisie.
k.p.c. art. 424^6 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga podlega odrzuceniu w przypadku braku odpowiedniego uzasadnienia.
k.p.c. art. 424^8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące odrzucenia skargi, w tym w przypadku ponownego wniesienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424^5 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga powinna zawierać odpowiedni wywód wskazujący, że w okolicznościach sprawy zachodzi wyjątkowy wypadek związany z faktem nieskorzystania przez stronę przysługujących jej środków prawnych.
k.p.c. art. 394^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na postanowienia sądów powszechnych odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku wymaga wykazania kwalifikowanego charakteru niezgodności z prawem. • Skarga wymaga wykazania istnienia wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających skorzystanie ze standardowych środków zaskarżenia. • Po odrzuceniu skargi przysługuje zażalenie, co wyklucza ponowne jej wniesienie.
Godne uwagi sformułowania
niezgodność o kwalifikowanym charakterze • podstawowe zasady porządku prawnego lub konstytucyjne wolności albo prawa człowieka i obywatela • wyjątkowe wypadki • obiektywnie rzecz biorąc uniemożliwiły wniesienie środka zaskarżenia • nie ma natomiast takiego charakteru sytuacja, gdy strona zrezygnowała z wniesienia środka zaskarżenia, bowiem w jej ocenie nie miała do tego podstaw i nie wierzyła w jego skuteczność.
Skład orzekający
Mariusz Załucki
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, w tym wymogu wykazania wyjątkowych okoliczności i naruszenia fundamentalnych zasad prawnych, a także niedopuszczalności ponownego wnoszenia skargi po skorzystaniu z zażalenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia rzadko stosowany środek zaskarżenia, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w postępowaniu cywilnym.
“Kiedy można skarżyć prawomocny wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia wąskie gardło skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.