III SO 7/12

Sygn. akt III SO 7/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 12 czerwca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) 
SSN Maciej Pacuda 
SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) 
 
w sprawie  J. K. 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 czerwca 2012 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Najwyższego - Izby Pracy, 
Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych 
z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt III SO 3/12, 
 
 
odrzuca zażalenie.  
 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 13 marca 2011 r. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu 
zażalenia J. K. na postanowienie Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 9 stycznia 2012 r., w sprawie III SO 3/12 
(odrzucające zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 
2010 r., którym odrzucono zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 
listopada 2011 r., mocą którego pozostawiono bez dalszego biegu protest 
przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP), odrzucił zażalenie jako 
niedopuszczalne. 
W uzasadnieniu wskazano, że orzeczenia Sądu Najwyższego nie są 
zaskarżalne i ta zasada odnosi się również do zaskarżenia postanowienia, którym 

 
 
2 
odrzucono uprzednie zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o 
pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu. 
J. K. zaskarżył to postanowienie zażaleniem, wnosząc o „uchylenie 
postanowienia wydanego w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności i bez 
podstawy prawnej, rażąco naruszającego art. 2, 7, 30, 32, 40, 45 ust. 1, 77 ust. 2, 
78, 129 ust. 2, 176 ust. 1, 183 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 3, 6.1, 13 i 14 
Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności”. 
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że „rażąco naruszono art. 395 § 2 
k.p.c., bowiem zażalenie z dnia 14 lutego 2012 r. oczywiście uzasadnione i 
zarzucające nieważność postępowania winno być przekazane Izbie SN”. Wskazano 
ponadto, że „Nie wykazano bezzasadności żadnego z zarzutów zażalenia a 
wywody prawne są dowodem poświadczenia nieprawdy o znaczeniu prawnym ze 
szkodą dla państwa prawa, czyli nas wszystkich. Sąd Najwyższy nie jest 
najwyższym organem władzy sądowniczej bowiem jest jedynie jednym z 
naczelnych organów tej władzy, której przewodzi Trybunał Konstytucyjny i którego 
też dotyczy bezwzględny art. 176.1 Konstytucji RP. Kodeks wyborczy absolutnie 
nie stanowi iż w sprawie ważności wyborów parlamentarnych od orzeczeń 3 
sędziów SN nie przysługują zażalenia bowiem są one wydane w I instancji cywilnej 
i co jest oczywiste, a art. 6.1 Konwencji o OPC i PW dotyczy zarówno I jak i II 
instancji sądowej bez wpływu na art. 13 Konwencji.” 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie nie jest dopuszczalne i dlatego zostało odrzucone. Sąd Najwyższy 
podtrzymuje stanowisko w tej kwestii wyrażone w postanowieniu Sądu 
Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r. III SO 3/12, przytaczając tezy jego 
uzasadnienia:  
1. Odwołanie się w zażaleniu do szeregu przepisów procedury cywilnej jest 
nietrafne, dlatego że sprawy nie rozpoznawał sąd powszechny. Nawet gdyby 
zaskarżone postanowienie o odrzuceniu środka zaskarżenia (zażalenia) 
wydał sąd powszechny, to badaniu nie podlegałoby orzeczenie, od którego 
ten środek zaskarżenia został wniesiony, lecz tylko czy dopuszczalne jest 

 
 
3 
samo zaskarżenie (zażalenie) uprzedniego orzeczenia o odrzuceniu środka 
zaskarżenia. W postępowaniu cywilnym nie każde orzeczenie sądu 
powszechnego drugiej instancji podlega zaskarżeniu. 
2. W tej sprawie rozważania dotyczące postępowania przed sądem 
powszechnym nie są konieczne, gdyż orzeczenia Sądu Najwyższego nie są 
zaskarżalne i ta zasada odnosi się również do zaskarżenia postanowienia, 
którym odrzucono uprzednie zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego 
o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu, jak również do  
zaskarżenia postanowienia, którym odrzucono uprzednie zażalenie na 
postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego 
o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu. 
3. Zaskarżalność orzeczenia Sądu Najwyższego stanowiłaby wyjątek, który 
musiałby być wyraźnie uregulowany. 
4. Wyłączenie zaskarżenia orzeczeń Sądu Najwyższego wynika z ustrojowego 
usytuowania tego Sądu (art. 175 i art. 183 Konstytucji RP), który nie jest 
sądem powszechnym, a więc ani sądem pierwszej, ani sądem drugiej 
instancji.  
5. Podstawą zaskarżenia nie może być art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż 
zasada 
dwuinstancyjności 
postępowania 
dotyczy 
jedynie 
spraw 
przekazanych na mocy ustaw do właściwości sądów powszechnych. 
6. Sąd Najwyższy nie sprawuje w tym przypadku wymiaru sprawiedliwości w 
trybie nadzoru nad działalnością sądów powszechnych (art. 183 ust. 1 
Konstytucji RP), lecz spełnia inne zadanie określone w ustawie (art. 183 ust. 
2 Konstytucji). 
7. Zakres tych zadań (funkcji) Sądu Najwyższego jest ściśle określony w 
ustawie z 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym – art. 1 (Dz.U. Nr 240, 
poz. 2052 ze zm.). Przepisy tej ustawy, w szczególności dotyczące 
postępowania przed Sądem Najwyższym (art. 57 i następne), nie pozwalają 
przyjąć, iżby orzeczenie Sądu Najwyższego podlegało zaskarżeniu. Wszelka 
kontrola orzeczeń Sądu Najwyższego musiałaby zostać wyraźnie określona 
w ustawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2011 r., III 
SO 4/11, LEX nr 1095949). 

 
 
4 
8. W każdym systemie sądownictwa istnieje najwyższa instancja sądowa, 
której orzeczenia nie podlegają dalszemu zaskarżeniu. Tak jest co do 
orzeczeń – wyroków i postanowień – Sądu Najwyższego. Stronie nie 
przysługuje ani zażalenie (art. 3941 k.p.c.), ani skarga kasacyjna (art. 3981 
k.p.c.), ani skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia (art. 4241 k.p.c.) – (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 
czerwca 2007 r., I UZ 13/07, LEX nr 898802). 
9. Pierwotne postanowienie o pozostawieniu protestu wyborczego wydał Sąd 
Najwyższy w szczególnym trybie ustawy z 5 stycznia 2011 r. Kodeks 
wyborczy (Dz.U. nr 21, poz. 112 ze zm.). Ustawa ta nie zmienia zasady, iż 
orzeczenia Sądu Najwyższego nie są zaskarżalne. Skoro właściwość sądów 
i postępowanie przed sądami określają tylko ustawy, to również w ustawie 
musi być wyraźnie określony środek zaskarżenia (art. 176 ust. 2 Konstytucji 
RP). Zatem zaskarżenie postanowienia Sądu Najwyższego z 13 marca 2012 
r., III SO 3/12, nie jest dopuszczalne dlatego, że nie został określony środek 
zaskarżenia orzeczenia Sądu Najwyższego. 
10.  Art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, 
określający prawo do sądu i rzetelnego procesu, nie gwarantuje jurysdykcji 
drugiego stopnia (nie wymaga kontroli rozstrzygnięcia przez drugą instancję 
sądową). Wymaga tego dopiero art. 2 Protokołu nr 7 do Konwencji, lecz tylko 
w przypadku uznania przez sąd za winnego popełnienia przestępstwa. 
Wyjątkiem od tej sytuacji jest przypadek, gdy dana osoba była sądzona w 
pierwszej instancji przez Sąd Najwyższy. Konsekwentnie skoro odrzucenie 
zaskarżenia nie jest sprzeczne z art. 6, to nie ma znaczenia odwołanie się 
żalącego do art. 13 tej Konwencji, niezależnie od tego, że orzeczenie w 
sprawie wydał Sąd Najwyższy jako najwyższa instancja sądowa, sprawa zaś 
dotyczyła szczególnego uprawnienia do protestu wyborczego, którego 
przesłanki określa ustawa. 
 
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji.