Orzeczenie · 2025-09-23

I CNP 42/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-09-23
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaWysokanajwyższy
niezgodność z prawemskargaSąd Najwyższyodpowiedzialność Skarbu Państwakoszty pojazdu zastępczegobezprawność judykacyjnapostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę K.G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 15 maja 2023 r. (sygn. akt II Ca 1323/22). Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 2 697 zł z odsetkami, stanowiącej zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego, której pokrycia odmówił pozwany ubezpieczyciel. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Skarżąca zarzuciła wyrokowi niezgodność z prawem, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego (m.in. art. 361, 6, 354 § 2, 362, 436 § 2, 415, 805 § 1 i 2) oraz ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i Kodeksu postępowania cywilnego (art. 245 k.p.c.). Domagała się odszkodowania od Skarbu Państwa w kwocie 5 613 zł, argumentując, że inne środki zaskarżenia były niedostępne. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 424^9 k.p.c. Podkreślono, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym, wymagającym wykazania kwalifikowanej, elementarnej i oczywistej bezprawności judykacyjnej. Sąd wskazał, że zarzuty skarżącej dotyczyły oceny dowodów i ustaleń faktycznych, które nie podlegają badaniu w tym trybie. Ponadto, Sąd Najwyższy zasądził od skarżącej na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności rozróżnienie między zarzutami faktycznymi a prawnymi oraz wymóg kwalifikowanej bezprawności judykacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego zastosowania w kontekście oceny dowodów i ustaleń faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być uwzględniona, gdy zarzuty dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a nie oczywistej i kwalifikowanej bezprawności judykacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może być uwzględniona, gdy zarzuty dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a nie oczywistej i kwalifikowanej bezprawności judykacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym, wymagającym wykazania kwalifikowanej bezprawności judykacyjnej. Zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych nie podlegają badaniu w tym trybie, co czyni skargę oczywiście bezzasadną.

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, gdy nie zachodzi oczywista i kwalifikowana bezprawność judykacyjna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku nie jest dopuszczalna, gdy nie zachodzi oczywista i kwalifikowana bezprawność judykacyjna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, wyjaśnił, że bezprawność judykacyjna musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, aby mogła stanowić podstawę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania
Strona wygrywająca
Towarzystwo Ubezpieczeń spółka akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
K.G.osoba_fizycznaskarżąca
Towarzystwo Ubezpieczeń spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (26)

Główne

k.c. art. 417 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 424^1 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424^5 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424^8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424^9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424^4

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

k.c. art. 354 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

k.c. art. 826 § §1

Kodeks cywilny

u.u.o. art. 16 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

k.c. art. 436 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 805 § §1 i 2

Kodeks cywilny

u.u.o. art. 19 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424^12

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dz.U. z 2023 r., poz.1935 ze zm. art. 10 § ust.5 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Dz.U. z 2023 r., poz.1935 ze zm. art. 2 § pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a nie kwalifikowanej bezprawności judykacyjnej. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wymaga wykazania oczywistej i rażącej sprzeczności z prawem. • Brak możliwości wzruszenia prawomocnego wyroku w drodze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, gdy nie zachodzą przesłanki z art. 424^1 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Wyrok Sądu Okręgowego jest niezgodny z prawem z powodu naruszenia przepisów materialnego i procesowego. • Skarżącej została wyrządzona szkoda w kwocie 5 613 zł w wyniku wydania niezgodnego z prawem wyroku. • Inne środki zaskarżenia były niedostępne dla skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia • wyrokiem niezgodnym z prawem [...] jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa • bezprawność judykacyjną [...] należy zatem definiować w sposób autonomiczny, węższy od tradycyjnie rozumianej bezprawności w dziedzinie odpowiedzialności cywilnej • skarga musi spełniać wysokie wymagania formalne • zarzuty dotyczące oceny dowodów lub ustaleń, stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia [...] nie mogą być podstawą skargi • oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 424^9 k.p.c., zachodzi wówczas, gdy przywołane podstawy skargi już prima facie pokazują, że nie ma możliwości ich uwzględnienia

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności rozróżnienie między zarzutami faktycznymi a prawnymi oraz wymóg kwalifikowanej bezprawności judykacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego zastosowania w kontekście oceny dowodów i ustaleń faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące nadzwyczajnych środków zaskarżenia, co jest cenne dla prawników praktyków. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy podchodzi do zarzutów faktycznych w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Kiedy zwykłe zarzuty faktyczne nie wystarczą: Sąd Najwyższy o granicach skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Dane finansowe

WPS: 2697 PLN

koszty postępowania kasacyjnego: 900 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst