I CNP 4/23

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę X.Y. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 marca 2022 r., sygn. akt XII Cz 297/21. Postanowieniem tym Sąd Okręgowy oddalił zażalenie obrońców nieletniego X.Y. na postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z 27 sierpnia 2021 r., którym przekazano sprawę nieletniego do dalszego prowadzenia Prokuraturze Rejonowej Łódź-Bałuty na podstawie art. 32 § 1 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich w związku z art. 10 § 2 k.k. Uzasadnieniem przekazania była ocena, że nieletni dopuścił się czynu z art. 13 § 2 w zw. z art. 148 § 2 k.k., a jego rozwój, właściwości osobiste oraz demoralizacja uzasadniały stosowanie art. 10 § 2 k.k. Skarżący X.Y. (który w międzyczasie uzyskał pełnoletność) zarzucił naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i prawa unijnego, w tym art. 58 u.p.n., art. 397 § 3 k.p.c., art. 18a pkt 1 u.p.n., art. 20 § 1 u.p.n., art. 13 § 2 k.k., art. 148 § 1 k.p.c., art. 16 ust. 1 Dyrektywy 2016/800, art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 32b § 2 pkt 1 u.p.n., art. 10 § 2 k.k., art. 361 k.p.c., art. 327¹ § 1 k.p.c., a także art. 31 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 EKPC. Podkreślił, że zaskarżone postanowienie jest postanowieniem co do istoty sprawy, rozstrzyga o aspektach materialnoprawnych i kończy postępowanie w trybie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, a jego wzruszenie innymi środkami prawnymi jest niemożliwe. Wskazał na szkodę niemajątkową wynikającą z toczącego się postępowania przygotowawczego i zastosowanego tymczasowego aresztowania. Sąd Najwyższy odrzucił skargę. Stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem nadzwyczajnym, wymagającym ścisłej interpretacji. Postanowienie sądu rodzinnego o przekazaniu sprawy prokuratorowi nie jest postanowieniem co do istoty sprawy ani nie kończy postępowania w rozumieniu art. 519² § 1 k.p.c., a jedynie ma charakter formalny i incydentalny. Nie jest ono wiążące dla prokuratora ani sądu karnego. Ponadto, skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń i odwołując się do tymczasowego aresztowania, które wymagało odrębnego postanowienia. Nie wykazał również, że wzruszenie orzeczenia innymi środkami prawnymi było niemożliwe, ograniczając się do stwierdzenia o jego niezaskarżalności. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest jego rolą dokonywanie za skarżącego analizy prawnej możliwości skorzystania z innych środków prawnych.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający