Orzeczenie · 2013-05-10

I CNP 35/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-05-10
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
odsetkiprzedawnienieroszczenia uboczneniezgodność z prawemorzecznictwo SNkodeks cywilny

Sprawa dotyczyła skargi M. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który oddalił powództwo o zapłatę skapitalizowanych odsetek od spłaconych z opóźnieniem faktur. Sąd Rejonowy pierwotnie zasądził dochodzoną kwotę, uznając roszczenie za zasadne i odrzucając zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, opierając się na poglądzie, że odsetki przedawniają się wraz z roszczeniem głównym, niezależnie od sposobu wygaśnięcia tego ostatniego. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, stwierdził, że wyrok Sądu Okręgowego jest niezgodny z prawem. Podkreślił utrwaloną linię orzecznictwa, zgodną z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2005 r. (III CZP 42/04), która stanowi, że roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się najpóźniej z chwilą przedawnienia roszczenia głównego, ale istnieją od tej reguły wyjątki. Dotyczą one sytuacji, gdy roszczenie główne wygasło przed upływem terminu przedawnienia (np. przez wykonanie) lub gdy bieg przedawnienia roszczenia o odsetki został przerwany przed przedawnieniem roszczenia głównego. W takich przypadkach odsetki należy traktować jako samodzielne roszczenia. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy zignorował tę uchwałę i jednolity nurt judykatury, co stanowiło kwalifikowane naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przedawnieniu odsetek, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia roszczenia głównego na skutek wykonania, oraz kryteria stwierdzania niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia roszczenia głównego przed jego przedawnieniem. Kwalifikowane naruszenie prawa wymaga rażącego błędu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie przedawnia się wraz z przedawnieniem roszczenia głównego, gdy roszczenie główne wygasło na skutek wykonania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku gdy roszczenie główne wygasło przed upływem terminu jego przedawnienia (np. na skutek wykonania), roszczenie o odsetki należy traktować jako samodzielne i rozpatrywać jego przedawnienie niezależnie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów (III CZP 42/04), która wskazuje na wyjątki od reguły przedawnienia odsetek wraz z roszczeniem głównym. W sytuacji wykonania świadczenia głównego, odsetki przekształcają się w roszczenia główne i podlegają samodzielnemu przedawnieniu.

Czy wyrok sądu powszechnego, który ignoruje uchwałę Sądu Najwyższego i jednolity nurt orzecznictwa w kwestii przedawnienia odsetek, może być uznany za niezgodny z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli taka wykładnia prawa jest rażąco błędna i nie odnosi się do argumentacji leżącej u podstaw uchwały SN, stanowi to kwalifikowane naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że choć zazwyczaj opowiedzenie się za jedną z możliwych interpretacji nie jest kwalifikowanym naruszeniem, to powrót do dawnej, odmiennej interpretacji w sytuacji, gdy SN podjął uchwałę usuwającą rozbieżności, bez odniesienia się do argumentacji uchwały, stanowi naruszenie funkcji SN w zakresie zapewnienia jednolitości orzecznictwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdza niezgodność z prawem
Strona wygrywająca
M. J.

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaskarżący
K. S.A. w S.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe (trzyletni) obejmuje wszystkie tego rodzaju roszczenia, bez względu na ich związek z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie jest przepisem szczególnym wobec art. 554 k.c.

k.p.c. art. 424¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.c. art. 417¹ § 2

Kodeks cywilny

Podstawa do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pomocnicze

k.c. art. 554

Kodeks cywilny

Nie zawiera przepisu szczególnego w stosunku do art. 118 k.c. w zakresie przedawnienia roszczeń odsetkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o odsetki, które wygasło na skutek wykonania roszczenia głównego przed upływem terminu przedawnienia, powinno być rozpatrywane samodzielnie pod kątem przedawnienia. • Wyrok sądu powszechnego ignorujący uchwałę SN i jednolity nurt orzecznictwa w kwestii przedawnienia odsetek stanowi kwalifikowane naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o odsetki przedawnia się wraz z przedawnieniem roszczenia głównego, niezależnie od sposobu wygaśnięcia roszczenia głównego (w tym wykonania).

Godne uwagi sformułowania

roszczenia uboczne uległy z chwilą tego zdarzenia niejako przekształceniu w roszczenia główne • niezgodność z prawem ma charakter kwalifikowany i zachodzi tylko wtedy, gdy przy wydaniu orzeczenia dopuszczono się rażąco błędnej wykładni prawa lub rażąco niewłaściwego zastosowania prawa • swoboda sądu w stosowaniu prawa nie może obejmować działań nie dających się pogodzić z pełnionymi przez Sąd Najwyższy funkcjami w zakresie pieczy nad zgodnością z prawem i jednolitością orzecznictwa

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu odsetek, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia roszczenia głównego na skutek wykonania, oraz kryteria stwierdzania niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia roszczenia głównego przed jego przedawnieniem. Kwalifikowane naruszenie prawa wymaga rażącego błędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia odsetek, które ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne interpretacje sądów niższych instancji.

Czy odsetki od zapłaconej faktury mogą się przedawnić? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 63 884,84 PLN

zwrot kosztów postępowania: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst