Orzeczenie · 2025-01-15

I CNP 23/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-01-15
SNCywilneochrona posiadaniaWysokanajwyższy
naruszenie posiadaniaskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemSąd Najwyższysamopomoceksmisjatytuł wykonawczybezprawność judykacyjna

Powód H. R. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 27 stycznia 2022 r., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie oddalającego powództwo o naruszenie posiadania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 342, 343 k.c., art. 23, 24 k.c., art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów) oraz przepisów Konstytucji. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę jako nadzwyczajny środek prawny, przypomniał, że jej celem jest uzyskanie odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem orzeczeniem. Zgodnie z art. 424^9 k.p.c., Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy podkreślił, że niezgodność z prawem orzeczenia w rozumieniu przepisów o skardze wymaga rażącego, kwalifikowanego i oczywistego naruszenia prawa, sprzecznego z zasadniczymi przepisami lub ogólnie przyjętymi standardami. W analizowanej sprawie, Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty skarżącego nie wykazały takiego kwalifikowanego naruszenia. Fakty ustalone przez sądy niższych instancji wskazywały, że powód samowolnie przywrócił sobie posiadanie nieruchomości po eksmisji, a działania Banku polegające na ponownym zabezpieczeniu nieruchomości stanowiły prawnie dozwoloną samopomoc (art. 343 § 2 k.c.), a nie naruszenie posiadania. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz definicja prawnie dozwolonej samopomocy w kontekście ochrony posiadania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnego przywrócenia sobie posiadania po eksmisji i reakcji na to właściciela.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest oczywiście bezzasadna, gdy zarzuty nie wskazują na kwalifikowane naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarga jest oczywiście bezzasadna, gdy jej zarzuty nie wskazują na rażące, kwalifikowane i oczywiste naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że bezprawność judykacyjna w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem jest definiowana autonomicznie i wymaga kwalifikowanego naruszenia prawa, a nie tylko błędnej wykładni lub zastosowania prawa.

Czy działania banku polegające na ponownym zabezpieczeniu nieruchomości po samowolnym przywróceniu sobie posiadania przez powoda stanowią naruszenie posiadania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, działania banku stanowią prawnie dozwoloną samopomoc, a nie naruszenie posiadania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód samowolnie przywrócił sobie posiadanie nieruchomości po eksmisji, a działania banku polegające na ponownym zabezpieczeniu nieruchomości były wyrazem dozwolonej prawnie samopomocy na podstawie art. 343 § 2 k.c., a nie naruszeniem posiadania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania
Strona wygrywająca
Bank w W. w upadłości likwidacyjnej w W.

Strony

NazwaTypRola
H. R.osoba_fizycznaskarżący
Bank w W. w upadłości likwidacyjnej w W.spółkapozwanego

Przepisy (23)

Główne

k.p.c. art. 424^9

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 417^1 § 2

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 342

Kodeks cywilny

k.c. art. 343 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 343 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Ustawa o ochronie praw lokatorów art. 14

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 41

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 50

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 72

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 71

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 75

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 76

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 344 § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 777

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 776

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, wymagającym kwalifikowanego naruszenia prawa. • Działania banku polegające na ponownym zabezpieczeniu nieruchomości po samowolnym przywróceniu sobie posiadania przez powoda stanowiły prawnie dozwoloną samopomoc. • Powód samowolnie przywrócił sobie posiadanie nieruchomości po eksmisji.

Odrzucone argumenty

Wyrok Sądu Okręgowego jest niezgodny z przepisami prawa materialnego (art. 342, 343 k.c., art. 23, 24 k.c.) i Konstytucji. • Działania banku stanowiły naruszenie posiadania i miru domowego.

Godne uwagi sformułowania

Oczywista bezzasadność skargi powinna być oceniana w powiązaniu z jej celem, którym jest uzyskanie odszkodowania od Skarbu Państwa z tytułu wydania niezgodnego z prawem orzeczenia sądu. • Niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 424^1 § 1 k.p.c. w zw. z art. 417^1 § 2 k.c. jest tylko takie orzeczenie, którego nieprawidłowość jest rażąca, ma charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. • Bezprawność judykacyjną w rozumieniu art. 424^1 § 1 k.p.c., definiuje się w sposób autonomiczny - węższy od bezprawności w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie materialnym. • Powód nie jest już właścicielem spornej nieruchomości, a zatem to on - w wyniku wtargnięcia do niej, bez wiedzy pozwanego - dopuścił się bezprawnego działania. • Pozwany skorzystał bowiem niezwłocznie z uprawnień przysługujących mu na mocy art. 343 § 2 k.c., bez stosowania przemocy. Takie działanie Banku nie stanowiło samowolnego naruszenia posiadania określonego w art. 344 § 1 k.c., a wyłącznie wyraz dozwolonej prawnie samopomocy.

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz definicja prawnie dozwolonej samopomocy w kontekście ochrony posiadania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnego przywrócenia sobie posiadania po eksmisji i reakcji na to właściciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nadzwyczajnego środka prawnego i pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przesłanki jego dopuszczalności, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też praktyczne zastosowanie instytucji samopomocy.

Kiedy zwykła skarga nie wystarczy: Sąd Najwyższy o granicach prawa do kwestionowania wyroków.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst