I CNP 214/22

Sąd NajwyższyWarszawa2024-03-21
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
odszkodowanieszkoda komunikacyjnakoszty naprawykosztorysrzeczoznawcaubezpieczeniasamochódSąd Najwyższyniezgodność z prawem

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku dotyczącego odszkodowania za szkodę komunikacyjną, uznając zarzuty za niezasadne.

Sprawa dotyczyła skargi na prawomocny wyrok w sprawie o zapłatę odszkodowania za uszkodzenie samochodu. Sąd drugiej instancji oddalił apelację cesjonariusza, który domagał się wyższego odszkodowania niż faktycznie poniesione koszty naprawy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że zarzuty dotyczące sposobu ustalenia wysokości odszkodowania (koszty rzeczywiste vs. hipotetyczne) nie są zasadne, a koszty ekspertyzy przy niewielkiej szkodzie nie stanowią normalnego następstwa szkody.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę spółki X. z o.o. Sp. k. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim, który zapadł w sprawie o zapłatę odszkodowania za uszkodzenie samochodu. Sprawa wywodziła się z wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził od ubezpieczyciela na rzecz cesjonariusza 985,53 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd drugiej instancji oddalił apelację cesjonariusza. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany ubezpieczyciel zaoferował naprawę na swój koszt, a po odrzuceniu oferty zapłacił poszkodowanemu 1314,17 zł. Poszkodowany naprawił 15-letni samochód za 2300 zł, używając nowych części, a następnie zbył roszczenie cesjonariuszowi. Skarżący zarzucał naruszenie art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 i 822 § 1 k.c. oraz art. 34 i 36 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, kwestionując przyjęcie, że szkodę należy rozliczać według kosztów rzeczywiście poniesionych, a nie według kosztorysu, oraz że do szkody nie wchodzi koszt ekspertyzy. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące ustalenia faktów nie mogą być podstawą skargi. Podkreślił, że odszkodowanie nie powinno przekraczać kosztu przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, a poszkodowany wykazał, że przywrócił stan pojazdu za 2300 zł. Sąd Najwyższy stwierdził, że cennik systemu eksperckiego nie uwzględnia lokalnych uwarunkowań rynkowych, a poszkodowany, który samodzielnie szukał tańszego warsztatu, nie powinien tracić na odszkodowaniu. Ponadto, przy tak niewielkich kosztach naprawy, wykonanie ekspertyzy nie jest normalnym następstwem szkody. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wysokość odszkodowania powinna odpowiadać kosztom rzeczywiście poniesionym, o ile przywracają one pojazd do stanu poprzedniego, a koszty te są uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 363 k.c. wymaga przywrócenia stanu poprzedniego, a poszkodowany wykazał, że poniósł koszty naprawy w kwocie 2300 zł, co przywróciło pojazd do stanu sprzed kolizji. Cenniki systemów eksperckich nie zawsze odzwierciedlają lokalne realia rynkowe. Koszty ekspertyzy przy niewielkiej szkodzie nie są normalnym następstwem szkody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania

Strona wygrywająca

P. S.A.

Strony

NazwaTypRola
X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.spółkaskarżący
P. S.A.spółkapozwanym

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 363 § 1

Kodeks cywilny

Odszkodowanie powinno pokrywać koszty przywrócenia rzeczy do stanu poprzedniego.

k.p.c. art. 424 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 822 § 1

Kodeks cywilny

u.u.o.UFG i PBK art. 34 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o.UFG i PBK art. 36 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

k.p.c. art. 424 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dz.U. 2016, poz. 1667 art. 10 § 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty naprawy pojazdu zostały faktycznie poniesione i przywróciły stan poprzedni. Cenniki systemów eksperckich nie zawsze odzwierciedlają lokalne realia rynkowe. Koszty ekspertyzy przy niewielkiej szkodzie nie stanowią normalnego następstwa szkody.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 i 822 § 1 k.c. oraz art. 34 i 36 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przez przyjęcie, że nie jest zasadne rozliczenie szkody według kosztorysu, tylko według kosztów rzeczywiście poniesionych. Naruszenie art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 i 822 § 1 k.c. oraz art. 34 i 36 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przez przyjęcie, że w zakres szkody nie wchodzi obowiązek zwrotu kosztów ekspertyzy.

Godne uwagi sformułowania

odszkodowanie nie powinno przekraczać kosztu przywrócenia samochodu do stanu poprzedniego koszty napraw samochodów są bardzo zróżnicowane Przy tak niewielkich kosztach naprawy wykonanie ekspertyzy w celu obliczenia wysokości żądania nie jest normalnym następstwem kolizji drogowej

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za szkodę komunikacyjną, koszty naprawy, koszty ekspertyzy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy poszkodowany faktycznie dokonał naprawy i poniósł jej koszty, a także gdy wysokość szkody nie jest znaczna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania odszkodowania za szkody komunikacyjne, a stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii kosztów rzeczywistych vs. kosztorysu jest istotne dla praktyki.

Naprawa samochodu za 2300 zł, a Sąd Najwyższy mówi: to wystarczy!

Dane finansowe

WPS: 3990,84 PLN

odszkodowanie: 985,53 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CNP 214/22
POSTANOWIENIE
21 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
na posiedzeniu niejawnym 21 marca 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie ze skargi X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
w P.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego
w Gorzowie Wielkopolskim z 7 października 2021 r., V Ca 404/21,
wydanego w sprawie z powództwa X.  spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. w P.
‎
przeciwko P. S.A. w W.
‎
o zapłatę,
1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania;
2. zasądza od X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
‎
Sp. k. w P. na rzecz P. S.A. w W. 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł
‎
kosztów postępowania skargowego.
[SOP]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r., X C 268/20, Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim zasądził od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powodowego cesjonariusza 985,53 zł z odsetkami tytułem odszkodowania za uszkodzenie samochodu cedenta przez ubezpieczonego i oddalił powództwo w pozostałej części, tj. co do sumy 3 005,31 zł z odsetkami.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd drugiej instancji oddalił apelację cesjonariusza.
Sąd ten ustalił, że po uszkodzeniu samochodu cedenta przez ubezpieczonego pozwany ubezpieczyciel zaoferował naprawę samochodu na swój koszt, a po odrzuceniu oferty zapłacił poszkodowanemu cedentowi odszkodowanie 1314,17 zł. Poszkodowany zapłacił za naprawę 15-letniego samochodu, z użyciem nowych części, 2300 zł i zbył roszczenie odszkodowawcze, a nabywca wierzytelności zbył ją powodowemu cesjonariuszowi. Sąd pierwszej instancji przeprowadził dowód z biegłego, który obliczył koszty hipotetycznej naprawy na 4985,74 zł przy użyciu części marki producenta samochodu oraz na 3.453,16 zł z użyciem części nowych z grupy PC (zamienników o potwierdzonej jakości przez zewnętrzne firmy audytujące). Sąd uznał, że należne odszkodowanie jest sumą niezbędną do przywrócenia samochodu do stanu sprzed wypadku (art. 363 k.c.), i zasądził na rzecz cesjonariusza sumę brakującą do sumy 2300 zł wydanej przez poszkodowanego cedenta.
Skarżący cesjonariusz zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 i 822 § 1 k.c. oraz z art. 34 ust. 1 i 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych przez przyjęcie, że:
1)
nie jest zasadne rozliczenie szkody według kosztorysu, tylko według kosztów rzeczywiście poniesionych, gdyż:
a)
roszczenie odszkodowawcze powstaje z chwilą wyrządzenia szkody, a nie po poniesieniu kosztów naprawy, a w konsekwencji fakt dokonania naprawy nie ma żadnego znaczenia przy obliczaniu wysokości odszkodowania;
b)
wykładnia przyjęta przez Sąd odwoławczy prowadzi do nierównego traktowania poszkodowanych w zależności od tego czy są „zaradni", tzn. potrafią zorganizować naprawę pojazdu w sytuacji otrzymania zaniżonego odszkodowania, gdyż poszkodowany, który nie naprawi pojazdu, otrzyma wyższe odszkodowanie, co budzi poważne wątpliwości w kontekście zasady równości (art. 32 Konstytucji);
2)
w zakres szkody nie wchodzi obowiązek zwrotu kosztów ekspertyzy, która umożliwiła powodowi sformułowanie jego roszczeń.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Na podstawie art. 363 k.c. odszkodowanie nie powinno przekraczać kosztu przywrócenia samochodu do stanu poprzedniego. Skarżący zarzuca, że „
z materiału dowodowego, a w szczególności z zeznań świadka, nie można wyprowadzić wniosków, że naprawa przez niego przeprowadzona doprowadziła pojazd do stanu poprzedniego, zwłaszcza że do naprawy zastosowano części używane
”. Zarzut ten, jako dotyczący ustalenia faktów, nie może być podstawą skargi (art. 424
4
k.p.c.). Skarżący nie zarzucił naruszenia przepisów postępowania mogącego prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych.
Skarżący zakłada, że szkodą są hipotetyczne koszty naprawy obliczone przez biegłego przy użyciu cennika zawartego w systemie eksperckim […]. Jednak koszty napraw samochodów są bardzo zróżnicowane, są wyższe od średnich w dużych miastach z wysokimi płacami i niższe na niektórych obszarach. Poszkodowany może wykazywać, że w jego miejscowości koszty naprawy są wyższe od obliczonych w […], a ubezpieczyciel może wykazywać, że w danym przypadku są niższe. Sąd Okręgowy ustalił, że poszkodowany przywrócił stan samochodu sprzed kolizji za 2300 zł, co wystarczająco świadczy, że cennik […] nie uwzględnia uwarunkowań lokalnego rynku napraw samochodownych w miejscowości poszkodowanego (chyba że Sąd błędnie ustalił pełne przywrócenie stanu poprzedniego). Niezasadny jest zarzut, że poszkodowany samodzielnie wyszukujący jak najtańszy zakład naprawczy traci na odszkodowaniu. W praktyce może się zdarzyć, że poszkodowany zwlekający z naprawą do końca procesu uzyska wyższe odszkodowanie, lecz będzie to skutkiem nieudolności ubezpieczyciela w wykazywaniu, że danej miejscowości ceny są niższe (ew. uznaniem przez ubezpieczyciela, że nie warto dowodzić tak małej różnicy).
Przy tak niewielkich kosztach naprawy wykonanie ekspertyzy w celu obliczenia wysokości żądania nie jest normalnym następstwem kolizji drogowej (art. 361 § 1 k.c.).
Ponieważ argumenty przytoczone w skardze nie wskazują na niezgodność wyroku Sądu drugiej instancji z art. 363 k.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 424
9
w zw. z art. 424
12
i 398
9
k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Na podstawie art. 98 k.p.c. pozwanemu przysługuje od powoda zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę w wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (pozwany żądał kosztów według norm).
(A.T.)
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI