I CNP 16/09

Sąd Najwyższy2009-04-28
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemprawomocność orzeczeńterminy procesowek.p.c.k.c.Sąd Najwyższydopuszczalność skarginastępstwo prawne

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, ponieważ wyrok uprawomocnił się przed datą wejścia w życie przepisów o skardze.

J. R. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z 1990 r. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że instytucja skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem została wprowadzona przepisami wchodzącymi w życie 1 września 2004 r. Ponieważ zaskarżony wyrok uprawomocnił się przed tą datą, skarga jest niedopuszczalna. Dodatkowo, skargę wniosła osoba niebędąca stroną, a także nie został spełniony wymóg przymusu adwokacko-radcowskiego.

J. R. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 17 grudnia 1990 r., wydanego w sprawie z powództwa W. R. przeciwko A. J. R. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Skarga została wniesiona w dniu 1 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę. Uzasadnienie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2005 r. (III BZP 1/05), która stwierdza, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4241 k.p.c.) przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne od dnia 1 września 2004 r. Ponieważ zaskarżony wyrok uprawomocnił się przed tą datą, skarga jest niedopuszczalna. Sąd wskazał również, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest bezprzedmiotowy i niedopuszczalny, gdyż sama skarga nie przysługuje. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że skargę wniosła osoba niebędąca stroną w sprawie, a także nie został spełniony wymóg przymusu adwokacko-radcowskiego, obowiązujący w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 871 k.p.c.). W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia jako niedopuszczalne na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. oraz art. 171 w zw. z art. 42412, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4241 k.p.c.) przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne od dnia 1 września 2004 r.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III BZP 1/05), która rozstrzygnęła zagadnienie ram czasowych stosowania nowych przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem, wprowadzonych nowelizacją k.p.c. z 2004 r. i k.c. z 2004 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strony

NazwaTypRola
J. R.osoba_fizycznaskarżący
W. R.osoba_fizycznapowód (w sprawie pierwotnej)
J. R.osoba_fizycznanastępca prawny powoda
J. R.osoba_fizycznanastępca prawny powoda
M. R.osoba_fizycznanastępca prawny powoda
M. R.osoba_fizycznanastępca prawny powoda
A. J. R.osoba_fizycznapozwany (w sprawie pierwotnej)

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 4241

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne od dnia 1 września 2004 r.

k.p.c. art. 4248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

k.c. art. 417¹

Kodeks cywilny

k.c. art. 417²

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 871

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 171

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy niedopuszczalności postępowania.

k.p.c. art. 42412

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakończenia postępowania w przedmiocie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie uprawomocniło się przed datą wejścia w życie przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem. Skarżący nie był stroną w sprawie, w której wydano zaskarżony wyrok. Nie został spełniony wymóg przymusu adwokacko-radcowskiego.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4241 k.p.c.) przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne od dnia 1 września 2004 r. skarga jest niedopuszczalna wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia jest bezprzedmiotowy i niedopuszczalny wniosła ją osoba nie będąca stroną w sprawie nie został spełniony przewidziany w art. 871 k.p.c. przymus adwokacko-radcowski

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie daty granicznej dla dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz kwestii formalnych związanych z jej wniesieniem."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem wniesionych od orzeczeń, które uprawomocniły się przed 1 września 2004 r. (w takich przypadkach skarga jest niedopuszczalna).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej instytucji procesowej, jaką jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, a jej rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej uchwale Sądu Najwyższego dotyczącej ram czasowych jej stosowania. Pokazuje również znaczenie formalnych wymogów procesowych.

Czy można skarżyć wyrok sprzed 15 lat? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice czasowe skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CNP 16/09 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 kwietnia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Irena Gromska-Szuster 
 
 
 
w sprawie ze skargi J. R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
wyroku Sądu Rejonowego w O.,  
z dnia 17 grudnia 1990 r., wydanego  
w sprawie z powództwa W. R. (którego następcami prawnymi są: J. R., J. R., M. R. 
i M. R.) 
przeciwko A.J. R. 
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 kwietnia 2009 r., 
 
 
 
 
odrzuca skargę. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
   
J. R. w dniu 1 grudnia 2008 r. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 17 grudnia 1990 r. 
wydanego w sprawie I C …/90 z powództwa W. R. przeciwko A. J. R. Złożył też 
wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. 
  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
   
Nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego dokonana ustawą z dnia 
22 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) wprowadziła nieznaną dotąd 
skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia regulując 
ją w przepisach art. 4241- 42412 k.p.c. Wprowadzenie tej instytucji spowodowane 
było nowelizacją art. 417 k.c. oraz wprowadzeniem nowego art. 4171 i art. 4172 k.c., 
co nastąpiło na podstawie ustawy nowelizującej kodeks cywilny z dnia 7 czerwca 
2004 r. (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), która weszła w życie z dniem 1 września 2004 r. 
W związku z wejściem w życie wskazanych wyżej nowych regulacji prawnych, 
powstało zagadnienie ram czasowych ich stosowania, a w szczególności daty, od 
jakiej są zaskarżalne skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocne 
orzeczenia. Zagadnienie to rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu 
sędziów z dnia 26 października 2005 r. III BZP 1/05 (OSNC 2006/5/78) 
stwierdzając, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia (art. 4241 k.p.c.) przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne 
od dnia 1 września 2004 r. 
   
Z uwagi na to, że przedmiotem wniesionej przez J. R. skargi o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wyrok Sądu Rejonowego, 
który uprawomocnił się przed tą datą, skarga jest niedopuszczalna. 
  
Bezprzedmiotowy 
i 
niedopuszczalny 
jest 
zatem 
także 
wniosek 
o  przywrócenie terminu do jej wniesienia, skoro sama skarga jest niedopuszczalna 
nie z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, lecz dlatego że w ogóle nie 
przysługuje. 

 
3 
   
Niezależnie od tego trzeba wskazać, że wniosła ją osoba nie będąca stroną 
w sprawie, w której został wydany zaskarżony wyrok, a ponadto nie został 
spełniony przewidziany 
w art. 871 k.p.c. przymus adwokacko-radcowski 
obowiązujący w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.    
   
Mając to na uwadze Sąd Najwyższy odrzucił skargę oraz wniosek 
o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jako niedopuszczalne (art. 4248 § 1 k.p.c. 
oraz art. 171 w zw. z art. 42412 , art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.).  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI