I CNP 11/11

Sygn. akt I CNP 11/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 sierpnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Jan Górowski 
 
 
 
w sprawie  ze skargi wierzyciela Bank Polska Kasa Opieki S.A. w W. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu 
Rejonowego z dnia 13 września 2010 r., wydanego w sprawie upadłościowej 
Laboratorium Frakcjonowania Osocza Spółki 
z o.o. w upadłości z siedzibą w M. 
przy uczestnictwie  Upadłego LFO Spółki z o.o. w M. 
i Skarbu Państwa - Ministra Finansów 
dot. planu podziału sum uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 sierpnia 2011 r., 
 
 
odrzuca skargę i zasądza od Banku Polska Kasa Opieki S.A. 
na rzecz Skarbu Państwa - Ministra Finansów zastępowanego 
przez Prokuratorię Generalną kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) 
złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Wierzyciel Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna wniósł w dniu 
24 września 
2010 
r. 
skargę 
o 
stwierdzenie 
niezgodności 
z 
prawem 
prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 13 września 2010 r., 
którym zmienione zostało postanowienie sędziego komisarza  z dnia 21 czerwca 
2010 r. w ten sposób że zarzuty Banku co do planu podziału sum uzyskanych ze 
sprzedaży nieruchomości i ruchomości obciążonych rzeczowo oddalił. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia 
jest środkiem wyjątkowym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy 
stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie 
ewentualne naruszenia prawa; którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. 
Z tego względu wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 424 5 § 1 
k.p.c. należy interpretować ściśle.  
Do 
omawianej 
kategorii 
wymagań 
należy 
uprawdopodobnienie 
wyrządzenia szkody  spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy 
(art. 4245 § 1 pkt 4). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że 
prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu, 
gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę 
wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na 
wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać 
informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z 
wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Nie jest spełnieniem tego 
wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też 
mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 
11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 
2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 
2005 r., V CNP 28/05 niepublikowane).   

 
3 
Trafnie w odpowiedzi na skargę Skarb Państwa podniósł, że skardze 
odwołano się do szkody, która jeszcze nie wystąpiła, a więc szkody przyszłej 
i w rezultacie nie zostało spełnione wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 4 
k.p.c. 
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia 
– stosownie do treści art.  4241 § 1 k.p.c. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 
22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks 
postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. 
Nr 155, poz. 1037, dalej „ustawa nowelizująca”), która weszła w życie w dniu 25 
września 2010 r. przysługuje od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji 
kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została 
wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze 
przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W 
wyjątkowych sytuacjach, określonych w § 2 powołanego przepisu, skarga 
przysługuje od prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji 
kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z 
przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub 
uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. 
Powołany przepis określa zatem precyzyjnie, jakie orzeczenie wydane 
w postępowaniu cywilnym może zostać zaskarżone tym środkiem zaskarżenia. 
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie 
przysługuje bowiem od każdego orzeczenia, jakie zostało wydane przez sąd 
a jedynie tych, które w przepisach wyraźnie zostały określone. Tym samym, ten 
szczególny środek przysługuje od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji 
(art. 4241 § 1 k.p.c.), w sytuacjach wyjątkowych także od wyroków sądu pierwszej 
instancji (4241 § 2 k.p.c.) oraz od postanowień wydanych w postępowaniu 
nieprocesowym, które zostały określone w art. 5192 k.p.c.  
Poza tym zgodnie z znowelizowanymi art. 33 i 223 p.u.n., skarga 
o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od orzeczeń wydawanych 
w toku postępowania upadłościowego. Przepisy procesowe ustawy nowelizującej 
zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania ustawy nowej należy stosować 

 
4 
bezpośrednio. W uzasadnieniu projektu (Sejm IV Kadencji druk 2525) wprost 
stwierdzono, że mają one zastosowanie także do orzeczeń sądowych wydanych 
przed jej wejściem w życie. 
Mając na względzie treść art. 4241 § 1 k.p.c. w powołanym wyżej brzmieniu 
należy stwierdzić, że orzeczenie zaskarżone skargą o stwierdzenie niezgodności 
z prawem prawomocnego orzeczenia nie mieści się w dyspozycji tego przepisu, 
a  w konsekwencji wniesienie tego środka zaskarżenia w zastanej sytuacji 
procesowej nie mogło być skuteczne (art. 4248 § 1 k.p.c.).  
Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).