I CNP 115/23

Sąd NajwyższyWarszawa2025-03-18
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemSNpostępowanie cywilneeksmisjabezdomnośćwymogi formalneodrzucenie skargi

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku eksmisyjnego z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku wykazania szkody.

Pozwany J. C. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku eksmisyjnego, powołując się na grożącą mu bezdomność. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał spełnienia kluczowych wymogów formalnych, takich jak wykazanie, że wzruszenie wyroku w innych trybach nie było możliwe, wskazanie przepisów, z którymi wyrok jest niezgodny, ani udowodnienie poniesienia szkody.

Skarżący J. C. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt XXVII Ca 1514/20, dotyczącego eksmisji. Skarżący argumentował, że grozi mu szkoda w postaci bezdomności, ponieważ nie posiada prawa do innego lokalu mieszkalnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił ją, uznając za niespełnione wymogi formalne określone w art. 424^5 § 1 k.p.c. Po pierwsze, skarżący nie wykazał, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było ani nie jest możliwe, co wymaga odrębnego wywodu prawnego. Po drugie, skarga nie zawierała wskazania przepisów prawa, z którymi zaskarżony wyrok jest niezgodny. Po trzecie, skarżący nie uprawdopodobnił, że przez wydanie zaskarżonego wyroku doszło do wyrządzenia szkody, ograniczając się jedynie do zagrożenia bezdomnością, podczas gdy dla dopuszczalności skargi konieczne jest wykazanie już poniesionej szkody. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak spełnienia któregokolwiek z konstrukcyjnych wymogów skargi skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 424^8 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał, że wzruszenie wyroku w innych trybach nie było możliwe, nie wskazał przepisów, z którymi wyrok jest niezgodny, ani nie uprawdopodobnił poniesienia szkody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

J. C. (skarżący przegrał)

Strony

NazwaTypRola
J. C.osoba_fizycznaskarżący
M. R.osoba_fizycznapowód
miasto W.instytucjainterwenient uboczny

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 424^5 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga wykazania, że wzruszenie wyroku w innych trybach nie było możliwe, wskazania przepisów, z którymi wyrok jest niezgodny, oraz uprawdopodobnienia poniesienia szkody.

k.p.c. art. 424^8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje odrzucenie skargi niespełniającej wymogów określonych w art. 424^5 § 1 k.p.c.

Pomocnicze

k.c. art. 417^1 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy sprawowaniu władzy publicznej.

k.p.c. art. 23^2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności brak wykazania możliwości wzruszenia wyroku w innych trybach, brak wskazania przepisów prawa, z którym wyrok jest niezgodny, oraz brak uprawdopodobnienia poniesienia szkody.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na groźbie bezdomności jako podstawie do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku eksmisyjnego.

Godne uwagi sformułowania

nie może być zmienione lub uchylone w trybie innych środków prawnych wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych przysługujących stronie na podstawie kodeksu nie było ani nie jest możliwe nie chodzi tylko o skargę kasacyjną lub skargę o wznowienie postępowania, ale także o inne środki prawne pozwalające na zmianę lub uchylenie wyroku, ewentualnie służące pozbawieniu lub ograniczeniu wykonalności orzeczenia obowiązek przytoczenia podstaw skargi oraz podania przepisów, z którymi zaskarżony wyrok jest niezgodny, dotyczy odrębnych elementów konstrukcyjnych skargi dla spełnienia tej przesłanki konieczne jest istnienie szkody, a nie wystarcza samo jej zagrożenie, chociażby było realne dopuszczalność omawianej skargi przy samej możliwości powstania szkody nie może w ogóle wchodzić w rachubę konieczne jest w tej mierze przeprowadzenie odrębnego wywodu przekonującego, że szkoda powstała, określającego jej rozmiar i czas powstania oraz postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem Sąd Najwyższy odrzuca skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 424^5 § 1 k.p.c.

Skład orzekający

Maciej Kowalski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności dotyczące konieczności wykazania możliwości wzruszenia wyroku w innych trybach, wskazania przepisów prawa oraz udowodnienia poniesionej szkody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka prawnego, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, i podkreśla rygoryzm proceduralny w jego stosowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są rygorystyczne wymogi formalne w postępowaniu sądowym, nawet w sytuacjach, gdy strony podnoszą poważne argumenty dotyczące ich sytuacji życiowej (groźba bezdomności). Jest to przykład ilustrujący znaczenie precyzji prawnej.

Grozi Ci bezdomność? Sąd Najwyższy odrzuca skargę z powodu formalności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CNP 115/23
POSTANOWIENIE
18 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
na posiedzeniu niejawnym 18 marca 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie ze skargi J. C. o stwierdzenie niezgodności z prawem
‎
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 8 września 2022 r.,
XXVII Ca 1514/20,
‎
wydanego w sprawie z powództwa M. R.
‎
przeciwko J. C.
‎
z udziałem interwenienta ubocznego miasta W.
‎
o eksmisję,
‎
odrzuca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
(a.z.)
UZASADNIENIE
Pozwany J. C. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 8 września 2022 r.
Skarżący wskazał, że powyższe orzeczenie nie może być zmienione lub uchylone w trybie innych środków prawnych. Powołując się na art. 23
2
i art. 398
2
k.p.c. wskazał, że od zaskarżonego wyroku nie przysługuje skarga kasacyjna.
Pozwany podniósł, że w związku z wydaniem przedmiotowego wyroku grozi skarżącemu szkoda - nie ma on prawa do innego lokalu mieszkalnego na terenie gminy Miasta W., ani na terenie powiatu w., a zatem wykonanie wyroku eksmisyjnego narazi go na bezdomność.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem w części określającej jej istotę (jej treść), w której należy wykazać, że spełnia warunki przewidziane w art. 424
5
§ 1 k.p.c.,  powinna zawierać między innymi  „wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych przysługujących stronie na podstawie kodeksu nie było ani nie jest możliwe
. Musi więc ujawnić i przedstawić w skardze tę okoliczność w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości oraz w drodze stosownego wywodu dowieść jej istnienia i przekonująco uzasadnić (zob. postanowienie SN z 27 czerwca 2008 r., II CNP 58/08). Według ustalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, spełnienie tego wymogu oznacza konieczność zamieszczenia w skardze wyodrębnionego wywodu prawnego, z uwzględnieniem katalogu możliwych środków prawnych służących wzruszaniu orzeczeń sądowych i powołaniem właściwych przepisów. Nie chodzi tylko o skargę kasacyjną lub skargę o wznowienie postępowania, ale także o inne środki prawne pozwalające na zmianę lub uchylenie wyroku, ewentualnie służące pozbawieniu lub ograniczeniu wykonalności orzeczenia (zob. m.in. postanowienia SN: z 18 kwietnia 2018 r., V CNP 49/17; z 29 lutego 2024 r., I CNP 22/23, i z 20 marca 2024 r., I CNP 107/23). Takiego wywodu skarżący nie przedstawił.
Pozwany formułując skargę nie wskazał ponadto przepisów prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, ograniczając się jedynie do przytoczenia podstaw skargi oraz ich uzasadnienia, o których mowa w art. 424
5
§ 1 pkt 2 k.p.c. Skarga nie spełnia zatem wymogu określonego w art. 424
5
§ 1 pkt 3 k.p.c. Jak przyjmuje się bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego obowiązek przytoczenia podstaw skargi oraz podania przepisów, z którymi zaskarżony wyrok jest niezgodny, dotyczy odrębnych elementów konstrukcyjnych skargi i wskazanie tylko jednego z nich nie jest wystarczające, nawet jeżeli w ocenie skarżącego, w obu przypadkach byłyby to te same normy prawne (zob. postanowienia SN: z 28 lipca 2023 r., I CNP 145/22; z 8 listopada 2024 r., I CNP 81/24).
Skarga pozwanego nie czyni także zadość wymaganiu uprawdopodobnienia, że przez wydanie zaskarżonego wyroku doszło do wyrządzenia szkody (art. 424
5
§ 1 pkt 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy wyjaśnił już, że dla spełnienia tej przesłanki konieczne jest istnienie szkody, a nie wystarcza samo jej zagrożenie, chociażby było realne. Za takim rozumieniem przywołanej regulacji przemawia jej powiązanie z art. 424
1
§ 1 k.p.c. i art. 417
1
§ 2 k.c., w których ustawodawca powtórzył zawarty w art. 424
5
§ 1 pkt 4 k.p.c. zwrot „została wyrządzona szkoda” - stwierdzając, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje tylko wtedy, gdy przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem została stronie wyrządzona szkoda. Oznacza to, że dopuszczalność omawianej skargi przy samej możliwości powstania szkody nie może w ogóle wchodzić w rachubę (zob. postanowienie SN z 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05).
Ponadto, w świetle utrwalonego orzecznictwa konieczne jest w tej mierze przeprowadzenie odrębnego wywodu przekonującego, że szkoda powstała, określającego jej rozmiar i czas powstania oraz postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Skarżący powinien przytoczyć wszelkie znane mu fakty dotyczące tych okoliczności, pozwalające na ocenę prawdopodobieństwa powstania szkody i koniecznego związku przyczynowego. Powinien także powołać dowody lub co najmniej ich surogaty, które uczynią twierdzenie o wyrządzeniu szkody wiarygodnym (zob. np. postanowienia SN: z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16; z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7 - 8, poz. 141, i z 28 listopada 2017 r., III CNP 19/17).
W okolicznościach sprawy skarżący nie wykazał, że poniósł szkodę skoro ze skargi nie wynika, że zaskarżone orzeczenie zostało wykonane.
Zgodnie z art. 424
8
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzuca skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 424
5
§ 1 k.p.c. W świetle tego przepisu skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega zatem odrzuceniu w przypadku, gdy ten środek prawny nie spełnia któregokolwiek z wymogów o charakterze konstrukcyjnym.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 424
8
§ 1 w zw. z art. 424
5
§ 1 pkt 3, 4 i 5 k.p.c.).
Maciej Kowalski
(a.z.)
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI