I CNP 11/07

Sygn. akt I CNP 11/07 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 marca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Barbara Myszka 
 
 
w sprawie ze skargi B.O. i Z.O. o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego 
postanowienia Sądu Apelacyjnego  
z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt [...],  
wydanego w sprawie z wniosku A.J. i W.J. 
przy uczestnictwie B.O. 
o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, 
w przedmiocie interwencji ubocznej Z.O., 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2007 r., 
 
 
1. odrzuca skargę, 
2.  zasądza od B.O. i Z.O. na rzecz A.J. i W.J. kwotę 120 zł 
(sto 
dwadzieścia 
złotych) 
tytułem 
zwrotu 
kosztów 
postępowania. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
W toku postępowania w sprawie z wniosku A.J. i W.J. o nadanie wyrokowi 
Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 lutego 2003 r., klauzuli wykonalności przeciwko 
małżonce dłużnika B.O. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego 
wspólnością majątkową dłużnik Z.O. w piśmie z dnia 12 kwietnia 2006 r. zgłosił swe 
wstąpienie do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie małżonka 
dłużnika. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił 
zgłoszoną interwencję jako niedopuszczalną, stwierdzając, że dłużnik nie jest 
uczestnikiem postępowania klauzulowego przeciwko małżonkowi dłużnika oraz, że 
w postępowaniu tym zgłaszanie interwencji ubocznej jest niedopuszczalne. Dłużnik 
i jego żona B.O.  zaskarżyli to postanowienie zażaleniem, lecz zostało ono przez 
Sąd Apelacyjny odrzucone postanowieniem z dnia 28 września 2006 r. Sąd 
Apelacyjny podkreślił, że, zgodnie z art. 394 k.p.c., zażalenie przysługuje jedynie na 
postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie oraz na 
postanowienia i zarządzenia, których przedmiotem są sprawy  wymienione w art. 
394 § 1 pkt 1 – 11 k.p.c., wobec czego wniesione zażalenie trzeba uznać za 
niedopuszczalne. 
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 28 września 2006 r. dłużnik Z.O. i jego 
żona B.O. zarzucili naruszenie przepisów: art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. przez wydanie 
zaskarżonego 
postanowienia 
z udziałem 
sędziego 
M.S., 
która 
podlegała 
wyłączeniu z mocy ustawy, ponieważ brała udział w rozpoznaniu apelacji od 
wyroku zaopatrzonego w niniejszym postępowaniu w klauzulę wykonalności, i art. 
787 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 
17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz 
niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1691) przez jego niewłaściwe 
zastosowanie. 
 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej 

 
 
3 
instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie 
została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze 
przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. 
W wyjątkowych wypadkach – jak stanowi § 2 powołanego artykułu – gdy 
niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku 
prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga 
przysługuje także od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie 
w sprawie wydanego przez sąd pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli strony nie 
skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana 
lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków 
prawnych. 
Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że skarga o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje jedynie od 
orzeczeń kończących postępowanie w sprawie. Pojęcie postanowienia kończącego 
postępowanie w sprawie było już przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego, który 
wyjaśnił, że chodzi tu o postanowienie kończące postępowanie w sprawie, jako 
pewnej całości poddanej pod osąd, z wyłączeniem orzeczeń incydentalnych, 
ubocznych (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1996 r., 
I CKN 7/96, OSNC 1997, nr 3, poz. 31, z dnia 3 kwietnia 1997 r., I CZ 27/97, OSNC 
1997, nr 9, poz. 130 oraz uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego 
z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1, i z dnia 6 października 
2000 r., III CZP 31/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 22). Wykładnia ta zachowuje 
aktualność także na tle art. 4241 § 1 k.p.c.  
W świetle powyższej wykładni postanowienie w przedmiocie odrzucenia 
interwencji ubocznej nie może być uznane za kończące postępowanie w sprawie, 
od którego przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 oraz art. 98 § 1 
i 3 w związku z art. 42412,  art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.