I CNP 108/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę M.D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 lipca 2025 r., które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego SSO X.Y. od orzekania w sprawie IV C 784/25. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na dwa kluczowe braki formalne. Po pierwsze, zgodnie z art. 87(1) § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co dotyczy również postępowań wszczętych skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Skarga wniesiona osobiście przez stronę, która nie posiada kwalifikacji do samodzielnego występowania w Sądzie Najwyższym, jest dotknięta brakiem nieusuwalnym i skutkuje odrzuceniem skargi bez wzywania do uzupełnienia. Po drugie, Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje wyłącznie od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie (art. 424(1) § 1 k.p.c.). Postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w rozumieniu tego przepisu, co czyni skargę niedopuszczalną również z tego powodu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 424(8) § 1 w zw. z art. 424(6) § 3 k.p.c. odrzucił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wniesionej osobiście przez stronę oraz brak możliwości zaskarżenia postanowienia o wyłączeniu sędziego tą drogą.
Dotyczy wyłącznie skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem i postanowień o wyłączeniu sędziego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem może być wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga taka musi być wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego, a jej wniesienie osobiście przez stronę nieposiadającą odpowiednich kwalifikacji stanowi brak nieusuwalny.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 87(1) § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co dotyczy również postępowań wszczętych skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Brak ten jest nieusuwalny.
Czy postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 424(1) § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.
Uzasadnienie
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego nie spełniają tej definicji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| SSO X.Y. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 87 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co dotyczy także postępowań wszczętych skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Brak ten jest nieusuwalny.
k.p.c. art. 424 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 424 § 8 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odrzucenia skargi.
k.p.c. art. 424 § 6 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odrzucenia skargi.
Pomocnicze
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 42a
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga wniesiona osobiście przez stronę nieposiadającą kwalifikacji procesowych jest niedopuszczalna. • Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych • brak nieusuwalny • nie można natomiast uznać za orzeczenia kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu wskazanego przepisu postanowień w przedmiocie wyłączenia sędziego
Skład orzekający
Marcin Krajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wniesionej osobiście przez stronę oraz brak możliwości zaskarżenia postanowienia o wyłączeniu sędziego tą drogą."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem i postanowień o wyłączeniu sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczowe zasady formalne postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym wymóg zastępstwa procesowego i zakres dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Błąd formalny przekreślił szansę na stwierdzenie niezgodności z prawem. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można skarżyć orzeczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.