I CNP 108/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia o wyłączeniu sędziego z powodu braku zastępstwa procesowego i niedopuszczalności skargi na takie postanowienie.
Sąd Najwyższy odrzucił skargę M.D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Skarga została odrzucona z dwóch powodów: po pierwsze, została wniesiona osobiście przez stronę, która nie była profesjonalnym pełnomocnikiem, co stanowi brak nieusuwalny zgodnie z art. 87(1) § 1 k.p.c. Po drugie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, a postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie jest takim orzeczeniem.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę M.D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 lipca 2025 r., które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego SSO X.Y. od orzekania w sprawie IV C 784/25. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na dwa kluczowe braki formalne. Po pierwsze, zgodnie z art. 87(1) § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co dotyczy również postępowań wszczętych skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Skarga wniesiona osobiście przez stronę, która nie posiada kwalifikacji do samodzielnego występowania w Sądzie Najwyższym, jest dotknięta brakiem nieusuwalnym i skutkuje odrzuceniem skargi bez wzywania do uzupełnienia. Po drugie, Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje wyłącznie od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie (art. 424(1) § 1 k.p.c.). Postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w rozumieniu tego przepisu, co czyni skargę niedopuszczalną również z tego powodu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 424(8) § 1 w zw. z art. 424(6) § 3 k.p.c. odrzucił skargę.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga taka musi być wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego, a jej wniesienie osobiście przez stronę nieposiadającą odpowiednich kwalifikacji stanowi brak nieusuwalny.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 87(1) § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co dotyczy również postępowań wszczętych skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Brak ten jest nieusuwalny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| SSO X.Y. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 87 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co dotyczy także postępowań wszczętych skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Brak ten jest nieusuwalny.
k.p.c. art. 424 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 424 § 8 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odrzucenia skargi.
k.p.c. art. 424 § 6 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odrzucenia skargi.
Pomocnicze
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 42a
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga wniesiona osobiście przez stronę nieposiadającą kwalifikacji procesowych jest niedopuszczalna. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych brak nieusuwalny nie można natomiast uznać za orzeczenia kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu wskazanego przepisu postanowień w przedmiocie wyłączenia sędziego
Skład orzekający
Marcin Krajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wniesionej osobiście przez stronę oraz brak możliwości zaskarżenia postanowienia o wyłączeniu sędziego tą drogą."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem i postanowień o wyłączeniu sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczowe zasady formalne postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym wymóg zastępstwa procesowego i zakres dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Błąd formalny przekreślił szansę na stwierdzenie niezgodności z prawem. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można skarżyć orzeczenia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN I CNP 108/25 POSTANOWIENIE 27 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2026 r. w Warszawie w sprawie ze skargi M.D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 18 lipca 2025 r., IV Co 261/25, wydanego w sprawie z wniosku M.D. o wyłączenie sędziego na podstawie art. 42a ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, odrzuca skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie SSO X.Y. od orzekania w sprawie IV C 784/25. M.D. złożył osobiście skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c. w postępowaniu przez Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Dotyczy to także postępowania toczącego się na skutek wniesienia do Sądu Najwyższego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sporządzenie skargi osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej (tj. niebędącą adwokatem, radcą prawnym ani innym kwalifikowanym podmiotem wymienionym w art. 87 1 § 2 k.p.c.) jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, bez wzywania do uzupełnienia braku. Nie ma przy tym możliwości usunięcia takiego braku samodzielnie przez stronę ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (zob. m.in. postanowienia SN z 20 lipca 2007 r., V CNP 102/07; z 14 lutego 2020 r., V CNP 40/19, i z 12 września 2025 r., I CNP 22/25). Jednocześnie skarga podlegała odrzuceniu również z innej przyczyny. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie (art. 424 1 § 1 in principio k.p.c.). Nie można natomiast uznać za orzeczenia kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu wskazanego przepisu postanowień w przedmiocie wyłączenia sędziego (zob. postanowienia SN z 29 stycznia 1997 r., I CZ 38/96, i z 10 września 1997 r., I PKN 234/97, OSNAPiUS 1998, nr 13, poz. 399). Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 424 8 § 1 w zw. z art. 424 6 § 3 k.p.c. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Marcin Krajewski (M.M.) [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę