Orzeczenie · 2025-07-11

I CNP 105/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-07-11
SNCywilnestwierdzenie niezgodności z prawemWysokanajwyższy
niezgodność z prawemodpowiedzialność odszkodowawczaSąd Najwyższykoszty procesuszkodapowództwobezskuteczność czynności prawnej

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 11 lipca 2025 r. odrzucił skargę D. sp. j. w Ł. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 10 listopada 2021 r. (II Ca 15/21). Wyrok ten, wydany w sprawie z powództwa D. sp. j. przeciwko T.W. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie, oddalając powództwo i zasądzając od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. Powódka oparła swoją skargę na naruszeniu przepisów prawa materialnego, w tym art. 527 § 1, 2 i 3 k.c. oraz art. 528 k.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga podlega odrzuceniu, ponieważ nie spełnia wymogu konstrukcyjnego uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem zaskarżonego wyroku (art. 424^5 § 1 pkt 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że orzeczenie niezgodne z prawem musi być niewątpliwie sprzeczne z przepisami lub standardami, a niezgodność ta musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. Podkreślono, że koszty procesu, którymi strona została obciążona, nawet jeśli zostały uiszczone, nie stanowią szkody w rozumieniu przepisów regulujących skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. Podobnie, nieuwzględnienie powództwa w żądanej wysokości ani niezasądzenie kosztów procesu na rzecz strony przegrywającej sprawę nie może być utożsamiane z wyrządzeniem szkody. Skarżąca powinna wykazać inny rodzaj uszczerbku majątkowego pozostającego w adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem wyroku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia szkody w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz rygorystyczne wymogi formalne tej skargi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego środka prawnego jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy koszty procesu zasądzone na rzecz strony wygrywającej lub niezasądzone na rzecz strony przegrywającej mogą stanowić szkodę uzasadniającą wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, koszty procesu, którymi strona została obciążona, nawet jeśli zostały uiszczone, nie stanowią szkody w rozumieniu przepisów regulujących skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. Podobnie nieuwzględnienie powództwa lub niezasądzenie kosztów na rzecz strony skarżącej nie jest szkodą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym szkoda w rozumieniu art. 424^5 § 1 pkt 4 k.p.c. musi mieć inny charakter niż jedynie obciążenie kosztami procesu lub brak ich zasądzenia na rzecz strony przegrywającej.

Jakie są wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skarga stanowi nadzwyczajny i sformalizowany środek procesowy, a wszystkie jej wymogi konstrukcyjne określone w art. 424^5 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle. Brak któregokolwiek z tych elementów stanowi samodzielną podstawę odrzucenia skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreśla rygorystyczne wymogi formalne skargi, wskazując na konieczność ścisłej interpretacji przepisów i możliwość odrzucenia skargi w przypadku braku któregokolwiek z elementów konstrukcyjnych, takich jak uprawdopodobnienie szkody.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (poprzez odrzucenie skargi)

Strony

NazwaTypRola
D. sp. j.spółkapowódka
T.W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 424 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 424 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi konstrukcyjne skargi.

k.p.c. art. 424 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o odrzuceniu skargi.

Pomocnicze

k.c. art. 527 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna argumentacji powódki.

k.c. art. 527 § 2

Kodeks cywilny

Podstawa prawna argumentacji powódki.

k.c. art. 527 § 3

Kodeks cywilny

Podstawa prawna argumentacji powódki.

k.c. art. 528

Kodeks cywilny

Podstawa prawna argumentacji powódki.

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

k.c. art. 417 § 2

Kodeks cywilny

Podstawa prawna odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

k.p.c. art. 424 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja bezprawności orzeczenia.

k.p.c. art. 424 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody.

k.p.c. art. 424 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Odesłanie do wymagań formalnych pisma procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania szkody w rozumieniu przepisów przez stronę skarżącą. • Koszty procesu nie stanowią szkody uzasadniającej skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. • Niewłaściwa interpretacja lub zastosowanie przepisów musi być oczywiste i rażące, aby uzasadnić skargę.

Odrzucone argumenty

Wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie jest niezgodny z art. 527 § 1, 2 i 3 k.c. oraz art. 528 k.c. • Zasądzone koszty procesu oraz niezasądzone koszty własne stanowią szkodę.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie niezgodne z prawem to orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. • Niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. • Koszty procesu, którymi strona została obciążona, nawet wtedy, gdy zostały uiszczone, nie stanowią szkody uzasadniającej wniesienie skargi przewidzianej w art. 424^1 k.p.c.

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia szkody w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz rygorystyczne wymogi formalne tej skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka prawnego jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN precyzuje kluczowe wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy interpretuje pojęcie szkody w tym kontekście.

Koszty procesu to nie szkoda? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można skarżyć wyrok.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 3617 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 2550 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst