I CNP 1/16

Sąd Najwyższy2016-10-19
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawempostępowanie egzekucyjnenieruchomościnadzór nad egzekucjąSąd Najwyższydopuszczalność skargikoszty postępowania

Sąd Najwyższy odrzucił skargę dłużników o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu okręgowego dotyczącego nadzoru nad egzekucją z nieruchomości, wskazując na niedopuszczalność skargi z przyczyn formalnych.

Dłużnicy M. Z. i W. Z. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w T., zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i Konstytucji RP w związku z nadzorem nad egzekucją z nieruchomości. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na jej niedopuszczalność formalną, w szczególności na brak spełnienia przesłanek skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, które nie kończy postępowania w sprawie, oraz na przepis wyłączający możliwość wniesienia takiej skargi w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę dłużników M. Z. i W. Z. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 28 lutego 2013 r., które oddaliło ich zażalenia na postanowienia Sądu Rejonowego w M. dotyczące nadzoru nad egzekucją z nieruchomości. Dłużnicy zarzucili naruszenie przepisów k.p.c. (art. 967, 168, 169 § 2, 969 § 1, 998 § 1) oraz Konstytucji RP (art. 64 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1) i Konwencji o ochronie praw człowieka (art. 6 ust. 1). Sąd Najwyższy odrzucił skargę z przyczyn formalnych. Po pierwsze, stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje tylko wtedy, gdy orzeczenie kończy postępowanie w sprawie, czego w tym przypadku nie było. Po drugie, powołując się na art. 767^4 § 3 k.p.c. i postanowienie SN z dnia 17 września 2014 r. (II CNP 16/14), wskazał, że skarga taka nie przysługuje w postępowaniu egzekucyjnym. Po trzecie, nawet gdyby uznać skargę za dopuszczalną, byłaby ona oczywiście bezzasadna, gdyż zarzucane naruszenia nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do podważenia orzeczenia Sądu Okręgowego, uznając, że ocena dowodów była swobodna, ale obiektywna. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w związku z art. 398^21 i art. 424^12 k.p.c., nie obciążając skarżących kosztami ze względu na szczególnie uzasadniony wypadek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia przysługuje tylko wtedy, gdy to postanowienie kończy postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 519^2 § 1 i 2 k.p.c., wskazując, że jest to podstawowa przesłanka dopuszczalności skargi, która nie została spełniona w niniejszej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (odrzucenie skargi)

Strony

NazwaTypRola
M. Z.osoba_fizycznadłużnik
W. Z.osoba_fizycznadłużnik
K. S.A. w W.spółkawnioskodawca
W. Spółki Akcyjnejspółkawnioskodawca
C..A. w W.spółkawnioskodawca
C. S.A. w W.spółkawnioskodawca
T. spółki z o.o. w M.spółkawnioskodawca
M. S.A. z siedzibą w G.spółkawnioskodawca
T. S.A. w W.spółkawnioskodawca
C. w P.spółkawnioskodawca
C. z siedzibą w P.spółkawnioskodawca
V. S.A. w W.spółkawnioskodawca
M. spółki z o.o. w M.spółkawnioskodawca
G. S.A. w W.spółkawnioskodawca
I. S.A. w W.spółkawnioskodawca
P. S.A. w W.spółkawnioskodawca
D. spółki z o.o. w W.spółkawnioskodawca
B. S.A. w K.spółkawnioskodawca
B. S.A. w G.spółkawnioskodawca
P. K.innenabywca

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 519 § 2 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia przysługuje tylko wtedy, gdy to postanowienie kończy postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 767 § 4 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje w postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.c. art. 424 § 8 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga może być odrzucona jako oczywiście bezzasadna.

k.p.c. art. 424 § 1 i nast.

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia prawomocnego orzeczenia sądowego.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym, stosowane odpowiednio.

k.p.c. art. 424 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.c. art. 967

Kodeks cywilny

Wspomniany przez skarżących w kontekście terminu uiszczenia ceny nabycia.

k.c. art. 168

Kodeks cywilny

Wspomniany przez skarżących.

k.c. art. 169 § § 2

Kodeks cywilny

Wspomniany przez skarżących.

k.c. art. 969 § § 1

Kodeks cywilny

Wspomniany przez skarżących w kontekście wykonania warunków licytacyjnych.

k.c. art. 998 § § 1

Kodeks cywilny

Wspomniany przez skarżących w kontekście przysądzenia własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje, gdy postanowienie nie kończy postępowania. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzucane naruszenia nie noszą cech rażącego naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Argumenty dłużników dotyczące naruszenia przepisów k.p.c. i Konstytucji RP w związku z nadzorem nad egzekucją z nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia przysługuje tylko wtedy, gdy to postanowienie kończy postępowanie w sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje nie można się w szczególności dopatrzeć naruszenia prze Sąd Okręgowy zasady swobodnej ale obiektywnej oceny dowodów O dopuszczalności skargi nie decydują subiektywne doznania skarżących.

Skład orzekający

Wojciech Katner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w postępowaniu egzekucyjnym oraz w przypadku postanowień niekończących postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe pułapki proceduralne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CNP 1/16
POSTANOWIENIE
Dnia 19 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner
w sprawie ze skargi dłużników M. Z. i W. Z. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego
‎
w T. z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I Cz (…), I Cz (…), wydanego w sprawie z wniosku K. S.A. w W. obecnie W. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W., C..A. w W. obecnie C.  S.A. w W., T. spółki z o.o. w M. obecnie M. S.A. z siedzibą w G., T. S.A. w W., C. w P., obecnie C. z siedzibą w P., V.  S.A.
‎
w W., M. spółki z o.o.
‎
w M., G. S.A. w W., I. S.A. w W., P. S.A. w W., D. spółki z o.o. w W. i B. S.A. w K. obecnie w G.
‎
przy uczestnictwie dłużników M. Z. i W. Z.
‎
i nabywcy P. K.
‎
w przedmiocie nadzoru Sądu nad egzekucją z nieruchomości,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2016 r.,
1) odrzuca skargę
2) nie obciąża skarżących kosztami postępowania
wywołanego wniesieniem skargi.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w T.  oddalił zażalenia dłużników M. Z. i W. Z. od postanowień Sądu Rejonowego w M. z dnia 4 września 2012 r. i z dnia 2 października 2012 r. w przedmiocie nadzoru Sądu nad egzekucją z nieruchomości objętej księgą wieczystą nr Kw (…) Sądu Rejonowego w M. w sprawie z wniosku K. S.A. w W., C. S.A. w  W., T. Sp. z o.o. w M., T. S.A. w  W., C. w  P., V. S.A. w W., M. Sp. z o.o. w M., G. S.A. w  W., I. S.A. w W., P. S.A. w W., D. Spółka z o.o. w W., B. S.A. w K.. Oddalone zażalenia dotyczyły odrzucenia przez Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia 2 października 2012 r. zażalenia dłużników na postanowienie tego Sądu z dnia 4 września 2012 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia ceny nabycia nieruchomości, gdyż postanowienie w tym przedmiocie nie podlega zaskarżeniu.
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 28 lutego 2013 r. dłużnicy M. Z. i W. Z. zarzucili Sądowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 967 w związku z art. 168 i art. 169 § 2 k.p.c. polegającą na mylnym przyjęciu, ze termin do uiszczenia ceny nabycia nieruchomości podlegał przywróceniu na skutek jego uchybienia przez nabywcę; art. 969 § 1 k.p.c., polegające na mylnym przyjęciu, że nabywca nie wykonał w  terminie warunków licytacyjnych co do zapłacenia ceny nabycia w terminie; art. 998 § 1 k.p.c., polegające na mylnym przyjęciu, że nabywca spełnił warunki licytacyjne i dokonał zapłaty ceny nabycia, co stało się podstawą do wydania postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości. Według skarżących wskazane naruszenia przepisów doprowadziły do niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, tj. z art. 64 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżący wnieśli o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w T.  w części dotyczącej oddalenia zażalenia dłużników na postanowienie Sądu Rejonowego w M.  z dnia 4   września 2012 r. w przedmiocie przysądzenia własności opisanej w nim nieruchomości, położonej w P.
W odpowiedzi na skargę wierzyciel I.  S.A. w W. wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie o odmowę jej przyjęcia do rozpoznania lub jej oddalenie z zasądzeniem od dłużników kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Po pierwsze, jeżeli miałyby znaleźć zastosowanie przepisy wskazywane przez skarżących, to nie zauważyli oni, że zgodnie z art. 519
2
§ 1 i 2 k.p.c. skarga o  stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia przysługuje tylko wtedy, gdy to postanowienie kończy postępowanie w sprawie, a to w niniejszej sprawie nie występuje i przesłanki tej skarżący nie wykazują również w  uzasadnieniu skargi, ani w jej podstawie.
Po drugie, skarżący sami przyznają w skardze (pkt IV), że na etapie sprawy podlegającej rozpoznaniu ma się do czynienia z postępowaniem egzekucyjnym. Zgodnie z art. 767
4
§ 3 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje. Należy się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że przepis ten, obowiązujący od 25 września 2010 r. ma zastosowanie w niniejszej sprawie, co wyjaśnił przekonująco Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 września 2014 r., II CNP 16/14.
Po trzecie, gdyby nawet uznać, co nie byłoby prawnie właściwe, że skarga o  stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia jest dopuszczalna, tak jak twierdzą skarżący, to i tak nie mogłaby zostać przyjęta do rozpoznania, gdyż jest oczywiście bezzasadna (art. 424
9
k.p.c.). Charakter naruszeń przepisów zarzucanych Sądowi Okręgowemu z całą pewnością nie pozwala przyjąć, że w sprawie mogło dojść do rażącego naruszenia prawa, które odpowiadałoby utrwalonemu w orzecznictwie i doktrynie rozumieniu pojęcia „sprzeczność z prawem” na gruncie wniesionej skargi, która jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia prawomocnego orzeczenia sądowego (art. 424
1
i nast. k.p.c.). Zarzuty podniesione w skardze dotyczą problemów, które ze swojej istoty wymagają od sądu rozstrzygającego spór dokonania ocen, co w sprawie nastąpiło. Z uzasadnienia skargi nie wynika, aby w toku rozpoznawania sprawy i orzekania doszło do jakichkolwiek uchybień, które byłyby ewidentne lub rażące i które z tych przyczyn skłaniałyby do podważenia wydanego orzeczenia. Nie można się w  szczególności dopatrzeć naruszenia prze Sąd Okręgowy zasady swobodnej ale obiektywnej oceny dowodów. O dopuszczalności skargi nie decydują subiektywne doznania skarżących.
Mając na uwadze wagę przepisów, które w związku z rozpoznawaniem skargi na etapie tzw. przedsądu należy w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę, to przeważają argumenty za niedopuszczalnością skargi z przyczyn formalnych.
Z  tych względów na podstawie
art. 424
8
§ 1 i 2 k.p.c. należało orzec jak w  postanowieniu. O kosztach należało rozstrzygnąć na podstawie art. 102 w   związku z art. 398
21
i art. 424
12
k.p.c., uznając występowanie w sprawie szczególnie uzasadnionego wypadku, pozwalającego na nieobciążanie skarżących jako strony postępowania kosztami wywołanymi wniesieniem skargi.
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI