I CKN 582/98

SA/Sz 2179/03 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel
Iwona Tomaszewska
Stefan Kłosowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Oświata
Powołane przepisy
Dz.U. 1996 nr 67 poz 329
art.90 ust. 2a, ust. 3, ust.3c, art. 63
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
art. 97 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 27 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski/spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi B. M. na uchwałę Zarządu Powiatu w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego [...] w S. postanawia odrzuca skargę.-
Uzasadnienie
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu w [...] podjął uchwałę Nr [...] w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego "Ż" w [...]prowadzonego przez B.M.
Uchwała została podjęta w oparciu o § 7 ust.1 pkt 3 i ust.2 oraz § 11 uchwały Nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie [...] zmienionej uchwałą z dnia [...].
Zgodnie z powołanymi przepisami uchwały Rady Powiatu w [...] przyznana dotacja może zostać cofnięta w drodze uchwały Zarządu Powiatu w przypadku, gdy dotowany nie spełni innych warunków określonych przy przyznawaniu i przekazywaniu dotacji ( § 7 ust.1 pkt 3 ); dotacja może zostać wstrzymana w przypadku nierozliczenia jej w terminie lub niedopełnienia wymogów o informowaniu organu dotującego o aktualnej liczbie uczniów ( § 7 ust.2 ); w przypadku cofnięcia dotacji, z przyczyn o których mowa w § 7 ust.1, dotacja ulega zwrotowi do budżetu powiatu wraz z odsetkami ustawowymi w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały w tej sprawie (§11 ).
W oparciu o upoważnienie wynikające z uchwały Rady Powiatu w [...], Zarząd Powiatu cofnął przyznaną i przekazaną dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego "Z" w [...] dotację w kwocie [...]zł w związku z podaną w rozliczeniach zawyżoną liczbą uczniów w [...] r. [...]. Ponadto naliczył na dzień [...] r. odsetki ustawowe w wysokości [...]zł i nakazał zwrócić nadmiernie pobraną dotację wraz z odsetkami w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w [...]. Uchwała wraz z załącznikiem zawierającym szczegółowe wyliczenie dotacji do zwrotu oraz uzasadnieniem została niezwłocznie doręczona osobie prowadzącej szkołę.
Pismem z dnia [...] r., działająca z upoważnienia B.M., L. Sp. z o.o. w [...] wezwała Zarząd Powiatu w [...] do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem uchwały Nr [...] W wezwaniu wskazano, iż uchwała narusza art.90 ust.2a, ust.3 i ust.3c oraz art.63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz.329 z późn. zm. ), narusza art.6,8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wskazano na niewłaściwe zastosowanie zapisów uchwały Nr [...] Rady Powiatu w [...] jako podstawy prawnej cofnięcia części dotacji za rok [...].
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu w [...] podjął uchwałę Nr [...] w sprawie nie stwierdzenia naruszenia prawa i odmowy uchylenia uchwał, w tym między innymi uchwały Nr [...]r. w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego "Ż" w [...]
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu z dnia [...] r. i skutków przez nią spowodowanych, B.M. wniosła o:
stwierdzenie niezgodności z prawem ww. uchwały;
stwierdzenie nieważności ww. uchwały;
* stwierdzenie nieistnienia obowiązku zwrotu dotacji wraz z odsetkami, nałożonego ww. uchwałą;
* stwierdzenie obowiązku zwrotu stronie skarżącej kwot już potrąconych z dotacji przysługującej w roku szkolnym [...]
tj. o uwzględnienie skargi w całości. W uzasadnieniu skargi podnosi argumenty podnoszone wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu w [...] wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr153.poz.1270).
Zgodnie z art.3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania skargi Sąd winien ustalić, do której z wyżej wymienionych kategorii aktów należy zaliczyć zaskarżoną uchwałę Zarządu Powiatu w [...] oraz czy zostały spełnione formalne przesłanki umożliwiające wniesienie skargi.
Jeżeli przedmiotem uchwały zarządu gminy jest władcze i jednostronne rozstrzygniecie o prawach lub obowiązkach indywidualnych jednostki, uchwała taka jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przez decyzję administracyjną rozumie się bowiem kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03.04.2000 r. sygn.akt I CKN 582/98 LEX 50843 ).
Uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...]r. w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego "Ż" w [...] prowadzonego B.M. zawiera władcze i jednostronne rozstrzygnięcie, skierowane w konkretnej sprawie do konkretnej osoby. Została podjęta w oparciu o przepisy uchwały Nr [...] Rady Powiatu w [...]. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie Powiatu [...] Z kolei przepisy te zostały wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w art.90 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm.).
Brak jest, co prawda, w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa materialnego określenia formy działania organu administracji publicznej zarówno co do przyznania dotacji, jak i jej cofnięcia, nie oznacza to jednak, że w sytuacjach, kiedy przepis prawny nie ustanawia expressis verbis formy decyzji administracyjnej, stosowanie tej formy prawnej jest co do zasady niedopuszczalne ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5.02.1988 r. sygn.akt 111 AZP 1/88, OSPiKA z 1989 r. Nr 3, poz.59 ). Należy bowiem zauważyć, że przepisy prawa materialnego przewidują decyzyjną formę załatwienia sprawy nie tylko w sposób bezpośredni, ale także przez czasownikowe określenie kompetencji organu administracji do rozstrzygnięcia sprawy, używając na przykład takich terminów, jak "zezwala", "przydziela" czy też "cofa". O tym więc, czy organ administracji publicznej jest obowiązany wydać decyzję, powinno przesądzać to, czy zachodzi konieczność autorytatywnej konkretyzacji sytuacji prawnej jednostki.
W świetle powyższego, Sąd uznał, że przedmiotowa uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w [...] jest decyzją administracyjną. Dodać należy, że uchwała spełnia wszelkie wymogi formalne określone w art. 107 Kpa.
Taka forma rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach indywidualnych jednostki wyłącza możliwość zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego na podstawie art.87 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 z późn. zm.) (wyrok NSA z dnia 26.11.1991 r. sygn.akt SA/Wr 1010/91 ONSA 1992/1/10).
Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skoro przedmiotowa uchwała Zarządu Powiatu w [...] jest decyzją administracyjną, zgodnie z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organem wyższego stopnia właściwym do rozpatrzenia odwołania jest samorządowe kolegium odwoławcze. Strona skarżąca jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa odwołania się od decyzji, a tym samym nie wyczerpała przysługującego środka zaskarżenia, o którym mowa w art.52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że przedmiotowa uchwała nie zawiera żadnego pouczenia o sposobie i terminie jej zaskarżenia nie otwiera drogi do wniesienia skargi do Sądu w oparciu o art.87 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym, stanowić może natomiast podstawę do złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z zachowaniem zasad proceduralnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, wniesienie skargi przed wyczerpaniem przysługujących środków zaskarżenia czyni skargę niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).