I CKN 1567/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację powoda Jana K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który obniżył karę umowną z 100 000 zł do 5000 zł, stosując art. 5 Kodeksu cywilnego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując, że niedopuszczalne jest zmniejszenie kary umownej na podstawie art. 5 k.c. z dwóch powodów. Po pierwsze, ustawodawca uregulował instytucję obniżenia kary umownej w art. 484 § 2 k.c., a art. 5 k.c. nie ma charakteru nadrzędnego i nie może zastępować konkretnych regulacji. Po drugie, art. 5 k.c. chroni przed nadużyciem prawa podmiotowego, ale nie może na jego podstawie kształtować tego prawa. Sąd Najwyższy podkreślił również, że Sąd Apelacyjny wadliwie przyjął niemożność stosowania art. 484 § 2 k.c. w postępowaniu apelacyjnym, gdyż żądanie oddalenia powództwa o zapłatę kary umownej zawiera w sobie wniosek o jej zmniejszenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności miarkowania kary umownej wyłącznie na podstawie art. 484 § 2 k.c. oraz ograniczeń w stosowaniu art. 5 k.c. w prawie cywilnym.
Dotyczy wyłącznie stosowania art. 5 k.c. do miarkowania kar umownych. Nie wyklucza stosowania art. 5 k.c. w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest zmniejszenie kary umownej na podstawie art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalne jest zmniejszenie kary umownej na podstawie art. 5 k.c.
Uzasadnienie
Ustawodawca uregulował instytucję obniżenia kary umownej w art. 484 § 2 k.c., a art. 5 k.c. nie może zastępować tej konkretnej regulacji ani kształtować prawa podmiotowego.
Czy żądanie oddalenia powództwa o zapłatę kary umownej zawiera w sobie wniosek o jej zmniejszenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie dłużnika oddalenia powództwa o zapłatę kary umownej zawiera implicite wniosek o zmniejszenie tej kary.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że kwestionowanie obowiązku zapłaty kary umownej przez pozwanego od początku procesu oznacza również wniosek o jej miarkowanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jan K. | osoba_fizyczna | powód |
| Wytwórnia Surowic i Szczepionek „B.”, Przedsiębiorstwo Państwowe w W. | instytucja | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Reguluje przesłanki obniżenia kary umownej.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie może być podstawą do zmniejszenia kary umownej ani kształtować prawa podmiotowego.
k.c. art. 484 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 393-13
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność stosowania art. 5 k.c. do zmniejszenia kary umownej, gdy istnieją szczegółowe regulacje (art. 484 § 2 k.c.). • Art. 5 k.c. nie może być podstawą do kształtowania prawa podmiotowego, a jedynie do jego ochrony przed nadużyciem. • Żądanie oddalenia powództwa o zapłatę kary umownej zawiera w sobie wniosek o jej zmniejszenie.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Apelacyjnego o spóźnionym zgłoszeniu zarzutu miarkowania kary umownej. • Zastosowanie art. 5 k.c. do obniżenia kary umownej.
Godne uwagi sformułowania
Niedopuszczalne jest zmniejszenie kary umownej na podstawie art. 5 k.c. • nie można zastępować konkretnej regulacji prawnej przez stosowanie art. 5 k.c. • nie można na postawie o art. 5 k.c. kształtować tego prawa • żądanie dłużnika oddalenia powództwa o zapłatę kary umownej zawiera implicite wniosek o zmniejszenie tej kary
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący-sprawozdawca
Tadeusz Domińczyk
członek
Zbigniew Strus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności miarkowania kary umownej wyłącznie na podstawie art. 484 § 2 k.c. oraz ograniczeń w stosowaniu art. 5 k.c. w prawie cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie stosowania art. 5 k.c. do miarkowania kar umownych. Nie wyklucza stosowania art. 5 k.c. w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia kluczową kwestię granic stosowania art. 5 k.c. w kontekście kar umownych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i obrotu gospodarczego.
“Czy kara umowna może być obniżona na podstawie klauzuli generalnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
kara umowna: 100 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.