Orzeczenie · 2002-12-18

I CKN 1268/00

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2002-12-18
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweWysokanajwyższy
nieruchomościzabytkibonifikatagospodarka nieruchomościamiochrona zabytkówrejestr zabytkówSąd Najwyższyprawo cywilne

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów o zobowiązanie gminy do oddania im w użytkowanie wieczyste nieruchomości oraz sprzedaży budynku z 50% bonifikatą, wynikającą z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) dotyczących nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków. Powodowie wygrali przetarg na przedmiotową nieruchomość, która nie była indywidualnie wpisana do rejestru zabytków, ale znajdowała się na obszarze wpisanego do rejestru zespołu budowlanego „Ż.O.” oraz w strefie ochrony konserwatorskiej „Ż.H.”. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, uznając, że położenie nieruchomości w strefie zabytkowej wystarcza do zastosowania bonifikaty. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że bonifikata przysługuje tylko nieruchomościom indywidualnie wpisanym do rejestru zabytków, a nie tym położonym w strefie ochrony. Sąd Najwyższy w kasacji powodów utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zinterpretowanie przepisów art. 68 ust. 3 i art. 73 ust. 4 u.g.n. oraz przepisów ustawy o ochronie dóbr kultury. Sąd Najwyższy stwierdził, że bonifikata przysługuje jedynie w przypadku, gdy sama nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków na podstawie indywidualnej decyzji administracyjnej, a nie gdy znajduje się jedynie na obszarze wpisanego zespołu zabytkowego lub w strefie ochrony konserwatorskiej. Podkreślono, że przepisy te odnoszą się do konkretnych, zindywidualizowanych nieruchomości, a nie do zbiorów czy stref.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących bonifikat przy sprzedaży i użytkowaniu wieczystym nieruchomości związanych z ochroną zabytków, rozróżnienie między indywidualnym wpisem nieruchomości a położeniem w strefie zabytkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości niebędących indywidualnie zabytkami, ale znajdujących się w strefach zabytkowych, w kontekście przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zagadnienia prawne (1)

Czy nieruchomość położona na obszarze wpisanego do rejestru zabytków zespołu budowlanego lub w strefie ochrony konserwatorskiej, która nie jest indywidualnie wpisana do rejestru zabytków, podlega przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczącym obowiązkowego obniżenia ceny sprzedaży i opłaty z tytułu użytkowania wieczystego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania, jeśli nieruchomość nie jest indywidualnie wpisana do rejestru zabytków.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy art. 68 ust. 3 i art. 73 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przewidujące bonifikatę przy sprzedaży i oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, odnoszą się wyłącznie do nieruchomości indywidualnie wpisanych do rejestru na podstawie decyzji administracyjnej. Położenie nieruchomości w strefie ochrony konserwatorskiej lub na obszarze wpisanego zespołu zabytkowego nie jest wystarczające do zastosowania bonifikaty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalił kasację
Strona wygrywająca
Miasto Stołeczne W.

Strony

NazwaTypRola
Lidia B.osoba_fizycznapowód
Marek C.osoba_fizycznapowód
Gmina W.C.instytucjapozwany
Miasto Stołeczne W.instytucjapozwany

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 68 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Bonifikata przy sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków przysługuje tylko nieruchomościom indywidualnie wpisanym do rejestru.

u.g.n. art. 73 § 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Bonifikata przy opłacie z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wpisanej do rejestru zabytków przysługuje tylko nieruchomościom indywidualnie wpisanym do rejestru.

Pomocnicze

u.o.d.k. art. 4 § 1

Ustawa o ochronie dóbr kultury

Ochronie prawnej podlegają dobra kultury wpisane do rejestru zabytków na podstawie decyzji administracyjnej.

u.o.d.k. art. 14 § 1

Ustawa o ochronie dóbr kultury

Wpis do rejestru zabytków następuje na podstawie decyzji administracyjnej.

k.c. art. 46 § 1

Kodeks cywilny

Definicja nieruchomości jako części powierzchni ziemskiej stanowiącej odrębny przedmiot własności lub budynków trwale z gruntem związanych.

u.g.n. art. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definicja nieruchomości gruntowej.

u.o.d.k. art. 5 § 1

Ustawa o ochronie dóbr kultury

Rozróżnienie dzieł budownictwa od historycznego założenia urbanistycznego.

u.g.n. art. 13 § 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wymóg uzyskania opinii konserwatora zabytków przy sprzedaży lub oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bonifikata z tytułu ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje tylko nieruchomościom indywidualnie wpisanym do rejestru zabytków, a nie tym położonym w strefie ochrony konserwatorskiej lub na obszarze wpisanego zespołu budowlanego. • Wpis do rejestru zabytków musi być indywidualny i konkretny, potwierdzony decyzją administracyjną, która ujawniana jest w księdze wieczystej.

Odrzucone argumenty

Położenie nieruchomości na obszarze wpisanego zespołu zabytkowego lub w strefie ochrony konserwatorskiej jest wystarczające do zastosowania bonifikaty z tytułu ustawy o gospodarce nieruchomościami. • Ochrona zabytkowego założenia urbanistycznego oznacza ochronę wszystkich jego składników, w tym poszczególnych nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

nie mają zastosowania art. 68 ust. 3 i art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami • nieruchomość wpisana do rejestru zabytków • położona na obszarze wpisanego do rejestru zabytków zespołu budowlanego o wartości historycznej lub w obrębie strefy objętej ochroną konserwatorską ze względu na założenia urbanistyczne • hipotezy norm zawartych w tych przepisach obejmują przedmioty jednostkowe, zindywidualizowane • nie można podzielić prezentowanego w kasacji zapatrywania skarżących

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Gromska-Szuster

członek

Tadeusz Żyznowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bonifikat przy sprzedaży i użytkowaniu wieczystym nieruchomości związanych z ochroną zabytków, rozróżnienie między indywidualnym wpisem nieruchomości a położeniem w strefie zabytkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości niebędących indywidualnie zabytkami, ale znajdujących się w strefach zabytkowych, w kontekście przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla rynku nieruchomości i ochrony zabytków, wyjaśniając kluczowe rozróżnienie między indywidualnym wpisem a położeniem w strefie ochrony, co ma bezpośrednie przełożenie na finanse stron transakcji.

Czy Twoja nieruchomość w zabytkowej dzielnicy kwalifikuje się do bonifikaty? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.

Dane finansowe

WPS: 436 774,5 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst