Orzeczenie · 2004-04-16

I CK 599/03

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2004-04-16
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
gwarancjarękojmiaumowa sprzedażyswoboda umówwymiana rzeczynaprawakonsumentkodeks cywilny

Sprawa dotyczyła żądania wymiany wadliwego samochodu na nowy w ramach gwarancji jakości. Powód nabył samochód od pozwanego, który udzielił gwarancji obejmującej naprawę wad, a w przypadku czterokrotnych nieskutecznych napraw – prawo do odstąpienia od umowy lub żądania obniżenia ceny. Mimo wielokrotnych prób naprawy, wady nie zostały usunięte, a powód ostatecznie odstąpił od umowy po upływie terminu gwarancji. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo o wymianę, uznając, że gwarancja nie przewidywała takiego uprawnienia i było to dopuszczalne na gruncie przepisów o swobodzie umów. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, podkreślił zmianę charakteru prawnego gwarancji po nowelizacji kodeksu cywilnego. Stwierdził, że umowa gwarancji jakości może swobodnie kształtować obowiązki gwaranta, w tym ograniczyć je do naprawy rzeczy i wyłączyć możliwość żądania wymiany na wolną od wad, o ile nie jest to sprzeczne z ustawą lub naturą stosunku. Analizując treść konkretnej gwarancji, Sąd Najwyższy uznał, że pozytywne wyliczenie uprawnień (odstąpienie od umowy lub obniżenie ceny po nieskutecznych naprawach) wyczerpuje katalog roszczeń kupującego, a brak wyraźnego wyłączenia wymiany nie oznacza, że takie uprawnienie przysługuje, jeśli nie zostało ono wprost przewidziane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących gwarancji jakości, dopuszczalności ograniczenia zakresu gwarancji do naprawy oraz znaczenia pozytywnego wyliczenia uprawnień w umowie gwarancyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji kodeksu cywilnego w 1996 r. i specyfiki umowy gwarancji jakości.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa gwarancji jakości może ograniczyć obowiązki gwaranta do naprawy rzeczy, wyłączając możliwość żądania wymiany rzeczy wadliwej na wolną od wad?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa gwarancji jakości może ograniczyć obowiązki gwaranta do naprawy rzeczy i wyłączyć możliwość żądania wymiany rzeczy na wolną od wad.

Uzasadnienie

Po nowelizacji kodeksu cywilnego, gwarancja jakości ma charakter umowny i podlega zasadzie swobody umów (art. 3531 k.c.). Ograniczenie obowiązków gwaranta do naprawy nie jest sprzeczne z ustawą ani naturą gwarancji, pod warunkiem, że nie pozbawia kupującego minimum ochrony zapewnianego przez rękojmię. Pozytywne wyliczenie uprawnień w gwarancji (np. odstąpienie od umowy lub obniżenie ceny) jest wyczerpujące i nie można domniemywać innych uprawnień, jeśli nie zostały one wprost przewidziane lub wyłączone.

Czy postanowienia gwarancji, które zawierają pozytywny katalog uprawnień kupującego (np. odstąpienie od umowy lub obniżenie ceny po nieskutecznych naprawach), wyłączają możliwość żądania wymiany rzeczy wadliwej na wolną od wad, nawet jeśli nie zostało to wyraźnie zakazane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pozytywne wyliczenie uprawnień w gwarancji jest wyczerpujące i oznacza, że inne uprawnienia, które nie zostały wprost przewidziane, nie przysługują.

Uzasadnienie

Reguła interpretacyjna art. 577 § 1 k.c. chroniąca konsumenta znajduje zastosowanie, gdy istnieją wątpliwości co do treści gwarancji. Jeśli jednak treść gwarancji została określona w formie pozytywnego wyliczenia uprawnień, katalog ten jest wyczerpujący i nie ma podstaw do uzupełniania woli stron o zobowiązanie do wymiany, jeśli nie zostało ono wprost przewidziane.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Tadeusz P. (pozwany)

Strony

NazwaTypRola
Tadeusz K.osoba_fizycznapowód
Tadeusz P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 577 § § 1

Kodeks cywilny

Po nowelizacji kodeksu cywilnego, umowa gwarancji jakości może ograniczyć obowiązki gwaranta do naprawy rzeczy i wyłączyć możliwość żądania wymiany rzeczy wadliwej na wolną od wad, zgodnie z zasadą swobody umów.

Pomocnicze

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, która dopuszcza kształtowanie treści stosunku prawnego według uznania stron, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie lub zasadom współżycia społecznego.

k.c. art. 580

Kodeks cywilny

k.c. art. 581

Kodeks cywilny

k.c. art. 579

Kodeks cywilny

Kupujący może wykonywać uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy niezależnie od uprawnień wynikających z gwarancji.

k.c. art. 475

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące niemożliwości świadczenia.

k.p.c. art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa gwarancji jakości może ograniczyć obowiązki gwaranta do naprawy rzeczy, wyłączając możliwość żądania wymiany. • Pozytywne wyliczenie uprawnień w gwarancji jest wyczerpujące i nie można domniemywać innych uprawnień.

Odrzucone argumenty

Gwarancja powinna umożliwiać żądanie wymiany rzeczy wadliwej na wolną od wad, nawet jeśli nie zostało to wprost przewidziane, ze względu na ochronę konsumenta.

Godne uwagi sformułowania

Umowa gwarancji jakości może ograniczyć obowiązki gwaranta do naprawy rzeczy i wyłączyć możliwość żądania wymiany rzeczy wadliwej na wolną od wad. • Katalog uprawnień w gwarancji jest wyczerpujący, jeśli został określony w formie pozytywnego wyliczenia.

Skład orzekający

Gerard Bieniek

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Zbigniew Strus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących gwarancji jakości, dopuszczalności ograniczenia zakresu gwarancji do naprawy oraz znaczenia pozytywnego wyliczenia uprawnień w umowie gwarancyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji kodeksu cywilnego w 1996 r. i specyfiki umowy gwarancji jakości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące praw konsumentów w ramach gwarancji, co jest częstym tematem sporów i interesuje zarówno prawników, jak i konsumentów.

Czy gwarancja jakości zawsze oznacza możliwość wymiany wadliwego towaru? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst