I CK 399/05

Sąd Najwyższy2005-12-29
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
kasacjaupadłośćzdolność sądowabrak następcy prawnegopostępowanie cywilneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie o zapłatę z powodu utraty zdolności sądowej przez stronę pozwaną po zakończeniu postępowania upadłościowego.

Powód A.P. wniósł sprawę o zapłatę przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeniowo-Reasekuracyjnemu "P.(…)" S.A. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego, zawiesił postępowanie z powodu ogłoszenia upadłości pozwanego. Po prawomocnym zakończeniu postępowania upadłościowego i wykreśleniu pozwanego z rejestru, Sąd Najwyższy stwierdził definitywną utratę zdolności sądowej przez pozwanego i umorzył postępowanie.

Sprawa dotyczyła powództwa A. P. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeniowo-Reasekuracyjnemu "P.(…)" S.A. w W. o zapłatę. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 15 stycznia 1998 r., który oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 9 września 1997 r. oddalającego powództwo. W trakcie postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. ze względu na ogłoszenie upadłości strony pozwanej. Następnie, postanowieniem z dnia 7 listopada 2005 r., Sąd podjął postępowanie wobec prawomocnego zakończenia postępowania upadłościowego. W wyniku zakończenia postępowania upadłościowego, strona pozwana została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Wobec definitywnej utraty zdolności sądowej przez stronę pozwaną i braku jej następców prawnych, Sąd Najwyższy uznał wydanie wyroku za niedopuszczalne i orzekł o umorzeniu postępowania na podstawie art. 355 § 1 w zw. z art. 39319 i 391 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie wyroku jest niedopuszczalne w sytuacji definitywnej utraty zdolności sądowej przez stronę pozwaną i braku jej następców prawnych.

Uzasadnienie

Postępowanie cywilne jest postępowaniem dwustronnym. Utrata zdolności sądowej przez jedną ze stron, bez możliwości jej zastąpienia przez następcę prawnego, czyni dalsze prowadzenie postępowania i wydanie wyroku niemożliwym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo Ubezpieczeniowo-Reasekuracyjne "P.(…)" S.A.spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji art. 5 § 2

k.p.c. art. 174 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 355 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39319

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 436 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 435 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 436 § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata zdolności sądowej przez stronę pozwaną w wyniku zakończenia postępowania upadłościowego i brak jej następców prawnych.

Godne uwagi sformułowania

definitywna utrata zdolności sądowej przez stronę pozwaną i brak jej następców prawnych wydanie wyroku stało się niedopuszczalne Postępowanie cywilne prowadzone w procesie jest bowiem postępowaniem dwustronnym.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku utraty zdolności sądowej przez stronę pozwaną po zakończeniu postępowania upadłościowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakończenia postępowania upadłościowego i wykreślenia podmiotu z rejestru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny, choć proceduralny, aspekt postępowania cywilnego związany z upadłością i zdolnością sądową, co jest istotne dla praktyków prawa.

Utrata zdolności sądowej pozwanego – kiedy sprawa musi zostać umorzona?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CK 399/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 29 grudnia 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski 
 
w sprawie z powództwa A. P. 
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeniowo-Reasekuracyjnemu "P.(…)" S.A. w W. o 
zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 grudnia 2005 r., na 
skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 15 stycznia 1998 r., 
sygn. akt V Ca (…), 
 
uchyla zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego oraz wyrok Sądu Rejonowego z 
dnia 9 września 1997 r., IV C (…), i postępowanie w sprawie umarza. 
 
Uzasadnienie 
 
 
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 1998 r. Sąd Wojewódzki w W. oddalił apelację 
powoda od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 9 września 1997 r. oddalającego 
powództwo. 
W kasacji skarżący, zarzucając w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej 
naruszenie art. 436 § 1 w zw. z 435 § 1 k.c. oraz art. 436 § 2 k.c., a w ramach 
podstawy drugiej – naruszenie art. 230 w zw. z 229 i 316 § 1 k.p.c., wnosił o uchylenie 
zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy temu Sądowi do 
ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji redakcyjnej i 
numeracji obowiązującej przed dniem 1 lipca 2000 r. (art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 

 
2 
maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie 
rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych 
oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, Dz. U. Nr 48, poz. 554). 
W toku postępowania kasacyjnego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 174 § 1 
pkt 4 k.p.c. zawiesił postępowanie ze względu na ogłoszenie upadłości strony 
pozwanej. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2005 r. zaś podjął postępowanie wobec 
prawomocnego zakończenia postępowania upadłościowego. W rezultacie zakończenia 
postępowania upadłościowego strona pozwana została wykreślona z Krajowego 
Rejestru Sądowego (vide: pismo Sądu Rejonowego, Krajowego Rejestru Sądowego z 
dnia 13 grudnia 2005 r.). 
W tej sytuacji, wobec definitywnej utraty zdolności sądowej przez stronę 
pozwaną i braku jej następców prawnych, wydanie wyroku stało się niedopuszczalne. 
Postępowanie cywilne prowadzone w procesie jest bowiem postępowaniem 
dwustronnym. Z podanych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 355 § 
1 w zw. z art. 39319 i 391 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI