I CK 207/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 listopada 2005 r. rozpoznał kasację powódki Elżbiety D. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który oddalił jej powództwo o zapłatę świadczenia wyrównawczego od Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie "I.N.-N.P." S.A. w W. Powódka, jako agent ubezpieczeniowy, dochodziła kwoty odpowiadającej jej średniemu rocznemu wynagrodzeniu, opierając roszczenie na art. 7643 k.c. Sądy niższych instancji uznały, że nie wykazała ona przesłanek do przyznania świadczenia, w szczególności tego, że pozwany nadal czerpie znaczne korzyści z umów zawartych przez nią z pozyskanymi klientami. Sąd Najwyższy, odnosząc się do kwestii wykładni prawa wspólnotowego i krajowego, podkreślił, że ocena konieczności przedstawienia pytania prejudycjalnego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości należy do sądów krajowych. Zaznaczył, że dla uwzględnienia żądania świadczenia wyrównawczego nie wystarcza samo istnienie kręgu klientów, lecz konieczne jest ustalenie, że dający zlecenie nadal czerpie z tego tytułu korzyści. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując na potrzebę dokładniejszego zbadania, jakie korzyści przynoszą umowy z klientami pozyskanymi przez agentkę, oraz czy względy słuszności przemawiają za przyznaniem świadczenia. Podkreślono, że ocena pojęcia 'znacznych korzyści' wymaga uwzględnienia specyfiki działalności dającego zlecenie i nie może ograniczać się do rutynowych ustaleń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyznania świadczenia wyrównawczego dla agentów handlowych, rola sądów krajowych w postępowaniu prejudycjalnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji agentów ubezpieczeniowych i interpretacji art. 7643 k.c. w kontekście prawa UE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dla uwzględnienia żądania zasądzenia świadczenia wyrównawczego na podstawie art. 7643 k.c. wystarcza samo istnienie kręgu klientów pozyskanych przez agenta, czy konieczne jest również ustalenie, że dający zlecenie nadal czerpie z tego tytułu znaczne korzyści?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie wystarcza samo istnienie kręgu klientów, konieczne jest ustalenie, że dający zlecenie nadal czerpie z tego tytułu znaczne korzyści.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że dla przyznania świadczenia wyrównawczego kluczowe jest wykazanie, iż dający zlecenie nadal czerpie znaczne korzyści z umów zawartych z klientami pozyskanymi przez agenta. Sama liczba klientów nie jest wystarczająca, a ocena 'znacznych korzyści' wymaga szczegółowej analizy okoliczności konkretnej sprawy, uwzględniając m.in. prognozę przyszłych umów, ich wartość oraz potencjalne zyski.
Jaka jest rola sądów krajowych w ocenie konieczności przedstawienia pytania wstępnego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w kontekście wykładni prawa wspólnotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyłącznie do sądów krajowych należy ocena konieczności przedstawienia pytania wstępnego na podstawie art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości może rozstrzygać wątpliwości dotyczące ważności lub wykładni prawa wspólnotowego, ale nie ma kompetencji do rozstrzygania o zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Ocena potrzeby skierowania pytania prejudycjalnego leży w gestii sądu krajowego.
Czy polska regulacja art. 7643 k.c. dotycząca świadczenia wyrównawczego dla agenta handlowego jest należytym wypełnieniem dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich 86/653/EWG?
Odpowiedź sądu
Dyrektywa nie precyzuje kryteriów oceny 'znacznych korzyści', co pozwala sądom krajowym na elastyczne stosowanie mechanizmu przyznawania świadczeń wyrównawczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że dyrektywa nie doprecyzowuje pojęcia 'znacznych korzyści', co nie oznacza obowiązku doprecyzowania tego przez państwa członkowskie. Pozwala to na stworzenie elastycznego mechanizmu przyznawania świadczeń wyrównawczych, a polska regulacja jest niemal wiernym powtórzeniem art. 17 dyrektywy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Elżbieta D. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie "I.N.-N.P." S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 7643 § § 1
Kodeks cywilny
Dla uwzględnienia żądania zasądzenia świadczenia wyrównawczego nie wystarcza samo istnienie kręgu klientów pozyskanych przez agenta, lecz konieczne jest ustalenie, że dający zlecenie nadal czerpie z tego tytułu znaczne korzyści.
Pomocnicze
k.c. art. 7643 § § 5
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez przyjęcie, że powódka nie wykazała, iż pozwany czerpał z zawartych z nią umów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez przyjęcie, że powódka nie wykazała, iż pozwany czerpał z zawartych z nią umów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3931
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena przesłanek przyznania świadczenia wyrównawczego przez sądy niższych instancji. • Potrzeba dokładniejszej analizy korzyści czerpanych przez dającego zlecenie po rozwiązaniu umowy agencyjnej. • Niewystarczające uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w kontekście ustaleń faktycznych i prawnych.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia art. 328 § 2 i art. 385 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
Wyłącznie do sądów krajowych, przed którymi toczy się postępowanie, należy ocena konieczności przedstawienia pytania wstępnego... • Europejski Trybunał Sprawiedliwości może na tej podstawie rozstrzygać wątpliwości dotyczące ważności lub wykładni prawa wspólnotowego, nie ma natomiast kompetencji do rozstrzygania o zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. • Dla uwzględnienia żądania zasądzenia świadczenia wyrównawczego, o którym mowa w art. 7643 k.c., nie wystarcza samo istnienie kręgu klientów pozyskanych przez agenta, lecz konieczne jest ustalenie, że dający zlecenie nadal czerpie z tego tytułu korzyści. • Nadawanie konkretnej treści niedookreślonym pojęciom prawnym jest elementem tzw. prawa sędziowskiego...
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Tadeusz Żyznowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia wyrównawczego dla agentów handlowych, rola sądów krajowych w postępowaniu prejudycjalnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji agentów ubezpieczeniowych i interpretacji art. 7643 k.c. w kontekście prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem pracy i prawem UE, a konkretnie z prawami agentów handlowych po zakończeniu współpracy. Wyjaśnia kluczowe kryteria przyznawania świadczeń wyrównawczych.
“Czy agent ubezpieczeniowy zawsze dostanie świadczenie wyrównawcze po zakończeniu współpracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe warunki.”
Dane finansowe
WPS: 35 064,5 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.