Orzeczenie · 2003-01-17

I CK 109/02

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2003-01-17
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
spółka cywilnawspólnicyodpowiedzialność solidarnawspółuczestnictwo procesowecofnięcie pozwuSąd Najwyższyprawo cywilnezobowiązania

W sprawie z powództwa o zapłatę przeciwko wspólnikom spółki cywilnej, Sąd Okręgowy umorzył postępowanie wobec części pozwanych na skutek cofnięcia pozwu. Sąd Apelacyjny utrzymał to postanowienie w mocy, oddalając zażalenie pozwanych i wskazując, że solidarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki (art. 864 k.c.) pozwala wierzycielowi na dochodzenie świadczenia od każdego z nich z osobna lub od części z nich (art. 366 § 1 k.c.), co czyni cofnięcie pozwu wobec części z nich skutecznym. Pozwani wnieśli kasację, argumentując istnienie między nimi współuczestnictwa procesowego koniecznego ze względu na łączną współwłasność majątku spółki cywilnej. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące współuczestnictwa koniecznego (art. 72 § 2 k.p.c.) oraz Kodeksu cywilnego dotyczące spółki cywilnej (art. 863, 864, 871 § 2, 875 k.c.), stwierdził, że współwłasność łączna majątku spółki cywilnej nie obejmuje pasywów i nie tworzy łącznej wspólności zobowiązań. Solidarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki nie oznacza współuczestnictwa koniecznego, gdyż wierzyciel ma prawo wyboru, od kogo dochodzić świadczenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, potwierdzając, że w sprawach o świadczenie z tytułu zobowiązań spółki cywilnej nie występuje po stronie wspólników współuczestnictwo konieczne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie braku współuczestnictwa koniecznego wspólników spółki cywilnej w sprawach o świadczenie i dopuszczalności cofnięcia pozwu wobec części z nich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spółek cywilnych i odpowiedzialności wspólników za ich zobowiązania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sprawie o świadczenie z tytułu zobowiązań spółki cywilnej występuje po stronie wspólników współuczestnictwo procesowe konieczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawie o świadczenie z tytułu zobowiązań spółki cywilnej nie występuje po stronie wspólników współuczestnictwo konieczne.

Uzasadnienie

Solidarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki cywilnej, wynikająca z art. 864 k.c., nie stwarza współuczestnictwa koniecznego dłużników, ponieważ wierzyciel może dochodzić świadczenia od każdego z dłużników z osobna lub od kilku z nich. Współwłasność łączna majątku spółki cywilnej nie obejmuje pasywów i nie tworzy łącznej wspólności zobowiązań.

Czy cofnięcie pozwu wobec części wspólników spółki cywilnej, odpowiedzialnych solidarnie, jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie pozwu wobec części wspólników spółki cywilnej, odpowiedzialnych solidarnie, jest skuteczne, o ile nie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Skoro nie zachodzi współuczestnictwo konieczne, wierzyciel może skutecznie cofnąć pozew w stosunku do części pozwanych odpowiedzialnych solidarnie i dochodzić świadczenia wyłącznie od pozostałych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
pozwani (Jacek S., Andrzej M.)

Strony

NazwaTypRola
Juliusz R.osoba_fizycznapowód
Jacek S.osoba_fizycznapozwany
Andrzej M.osoba_fizycznapozwany
Jerzy P.osoba_fizycznapozwany
Elżbieta K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Solidarność dłużników i prawo wierzyciela do wyboru.

k.c. art. 864

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej za zobowiązania spółki.

Pomocnicze

k.p.c. art. 72 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja współuczestnictwa koniecznego po stronie biernej.

k.p.c. art. 203 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie pozwu.

k.p.c. art. 203 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie pozwu sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania.

k.c. art. 863

Kodeks cywilny

Wspólny majątek wspólników.

k.c. art. 871 § § 2

Kodeks cywilny

Wspólny majątek wspólników.

k.c. art. 875

Kodeks cywilny

Wspólny majątek wspólników.

k.p.c. art. 393-1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy kasacyjne.

k.p.c. art. 393-12

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie kasacji.

k.p.c. art. 174 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna.

k.p.c. art. 379

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak współuczestnictwa koniecznego po stronie pozwanych wspólników spółki cywilnej w sprawie o świadczenie z tytułu zobowiązań spółki. • Możliwość skutecznego cofnięcia pozwu wobec części wspólników spółki cywilnej odpowiedzialnych solidarnie.

Odrzucone argumenty

Istnienie współuczestnictwa procesowego koniecznego po stronie wspólników spółki cywilnej ze względu na łączną współwłasność majątku spółki. • Naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących współuczestnictwa koniecznego i cofnięcia pozwu.

Godne uwagi sformułowania

w sprawie przeciwko wspólnikom o świadczenie z tytułu zobowiązań spółki cywilnej nie występuje po ich stronie współuczestnictwo konieczne • Solidarność zobowiązania nie stwarza jednak współuczestnictwa koniecznego dłużników • Konstrukcja współwłasności łącznej nie obejmuje pasywów, wobec czego nie można w wypadku spółki cywilnej mówić o łącznej wspólności zobowiązań.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Barbara Myszka

sprawozdawca

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku współuczestnictwa koniecznego wspólników spółki cywilnej w sprawach o świadczenie i dopuszczalności cofnięcia pozwu wobec części z nich."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spółek cywilnych i odpowiedzialności wspólników za ich zobowiązania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej i możliwości manewru procesowego dla wierzyciela, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego.

Spółka cywilna: czy wierzyciel może pozwać tylko jednego wspólnika?

Dane finansowe

WPS: 214 071 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst