I Cgg 9/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach zasądził odszkodowanie od spółki górniczej na rzecz właścicieli nieruchomości za szkody spowodowane eksploatacją górniczą, gdy przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe lub nieopłacalne.
Powodowie domagali się odszkodowania za szkody górnicze w budynkach mieszkalnych i gospodarczych oraz ogrodzeniu, wskazując na niemożliwość przywrócenia stanu poprzedniego. Pozwana spółka górnicza nie kwestionowała odpowiedzialności, ale podnosiła kwestię zakresu szkód i wygórowanych roszczeń. Sąd, opierając się na opinii biegłego, ustalił, że przywrócenie stanu poprzedniego budynku mieszkalnego jest technicznie niemożliwe, a w przypadku budynków gospodarczych i ogrodzenia – ekonomicznie nieopłacalne. W związku z tym zasądził odszkodowanie.
Sprawa dotyczyła roszczenia powodów J. S. i A. S. o naprawienie szkody wyrządzonej przez eksploatację górniczą prowadzoną przez pozwaną (...) S.A. w K. Powodowie domagali się zasądzenia odszkodowania w kwocie 350.000 zł, argumentując, że przywrócenie stanu poprzedniego uszkodzonych budynków mieszkalnych i gospodarczych oraz ogrodzenia jest niemożliwe lub nieopłacalne. Pozwana spółka przyznała, że szkody mogą mieć pochodzenie górnicze, ale wymagały one szczegółowego ustalenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie opinii biegłego z zakresu geologii i szacowania nieruchomości, ustalił stan faktyczny. Biegła stwierdziła, że budynek mieszkalny doznał wychylenia o 23%, a budynki gospodarcze o 27%, co spowodowało liczne pęknięcia i deformacje. W przypadku budynku mieszkalnego, ze względu na jego konstrukcję, rektyfikacja (przywrócenie stanu poprzedniego) była technicznie niemożliwa. W odniesieniu do budynków gospodarczych i ogrodzenia, koszt napraw mógł przekroczyć ich aktualną wartość techniczną, co czyniło wypłatę odszkodowania bardziej uzasadnioną. Sąd, powołując się na przepisy Prawa geologicznego i górniczego oraz uchwałę Sądu Najwyższego, uznał, że naprawienie szkody poprzez zapłatę odszkodowania jest właściwe. Zasądził od pozwanej na rzecz każdego z powodów kwotę 153.012,30 zł, co stanowiło równowartość technicznej wartości uszkodzonych obiektów, oddalając powództwo w pozostałej części. Nakazano również pobranie od pozwanej części nieuiszczonych kosztów sądowych, a powodów zwolniono z kosztów procesu na mocy art. 102 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Naprawienie szkody powinno nastąpić poprzez zapłatę odszkodowania, którego wysokość odpowiada wartości technicznej uszkodzonych obiektów, pomniejszonej o stopień zużycia naturalnego, lub kosztów prac remontowych, jeśli są one niższe od wartości odtworzeniowej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Prawa geologicznego i górniczego oraz opinii biegłego. Stwierdzono, że w przypadku budynku mieszkalnego rektyfikacja była technicznie niemożliwa. W odniesieniu do budynków gospodarczych i ogrodzenia, koszt napraw był wyższy niż wartość techniczna, co uzasadniało wypłatę odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie odszkodowania w części, oddalenie w pozostałej części
Strona wygrywająca
J. S. i A. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
p.g.g. art. 94
Prawo geologiczne i górnicze
Naprawienie szkody powinno nastąpić poprzez przywrócenie do stanu poprzedniego.
p.g.g. art. 95
Prawo geologiczne i górnicze
Jeżeli nie jest możliwe przywrócenie do stanu poprzedniego lub koszty tego przywrócenia rażąco przekraczałyby wielkość poniesionej szkody, naprawienie szkody następuje poprzez zapłatę odszkodowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu od strony przegrywającej.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek pobrania nieuiszczonych kosztów sądowych.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niemożliwość techniczna przywrócenia stanu poprzedniego budynku mieszkalnego. Nieopłacalność ekonomiczna przywrócenia stanu poprzedniego budynków gospodarczych i ogrodzenia. Wysokość szkody uzasadniająca wypłatę odszkodowania. Zgodność z przepisami Prawa geologicznego i górniczego oraz uchwałą SN.
Godne uwagi sformułowania
przywrócenie stanu poprzedniego obiektu jest niemożliwe koszt ewentualnej rektyfikacji byłby znacznie wyższy niż aktualna wartość techniczna tych budynków przywrócenie obiektów tych do stanu poprzedniego będzie nieopłacalne z ekonomicznego punktu widzenia
Skład orzekający
Łucja Oleksy-Miszczyk
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie zasad naprawienia szkód górniczych, gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe lub nieopłacalne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji szkód górniczych i zastosowania przepisów Prawa geologicznego i górniczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących szkód górniczych i trudności w ocenie szkód w nieruchomościach, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości na terenach górniczych.
“Szkody górnicze: Kiedy sąd zasądzi odszkodowanie zamiast nakazać naprawę?”
Dane finansowe
WPS: 350 000 PLN
odszkodowanie: 153 012,3 PLN
odszkodowanie: 153 012,3 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I Cgg 9/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodnicząca: SSR del. Łucja Oleksy-Miszczyk Protokolant: Karolina Pikuła po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 roku w Gliwicach sprawy z powództwa J. S. , A. S. przeciwko (...) S.A. w K. o naprawienie szkody 1. zasądza od pozwanej (...) S.A. w K. na rzecz powoda J. S. ( S. ) kwotę 153.012,30 (sto pięćdziesiąt trzy tysiące dwanaście i 30/100) złotych; 2. zasądza od pozwanej (...) S.A. w K. na rzecz powódki A. S. kwotę 153.012,30 (sto pięćdziesiąt trzy tysiące dwanaście i 30/100) złotych; 3. w pozostałej części powództwo oddala; 4. nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 15.301,23 (piętnaście tysięcy trzysta jeden i 23/100) złotych tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych; 5. odstępuje od obciążania powodów kosztami procesu. Sygnatura akt I Cgg 9/14 UZASADNIENIE Powodowie J. S. i A. S. domagali się naprawienia szkody poprzez zobowiązania pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w K. do zapłaty odszkodowania w kwocie 350.000zł, podnosząc, że przywrócenie stanu poprzedniego obiektu jest niemożliwe. W uzasadnieniu pozwu powodowie podali, że szkoda powstała w wyniku ruchu pozwanej i spowodowała wychylenie budynków mieszkalnego i gospodarczych wraz ze skutkami z tego wychylenia w postaci braku równoległości przegród pionowych i poziomych, samoczynnego zamykania i otwierania skrzydeł okiennych, pęknięcia komina, deformacji rynien i dachu oraz jego nieszczelności, szczelinowego pęknięcia ścian, posadzek, nadproży, sufitów i stropów, uszkodzeń konstrukcyjnych, szczelinowych pęknięć, spękania i wychylenia ogrodzenia. Powodowie wskazali, iż naprawa uszkodzeń winna polegać na przywróceniu budynków do położenia pionowego oraz zgodnym ze sztuka budowlaną usunięciem pozostałych uszkodzeń, jednakże z uwagi na ustrój konstrukcyjny budynków rektyfikacja jest niemożliwa. Powodowie wskazali, iż pozwana przedłożyła im projekt ugody, jednak po wniesieniu przez nich zastrzeżeń do ugody, pomimo kilkunastu interwencji z ich strony nie otrzymali oni żadnego oficjalnego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na pozew pozwana (...) Spółka Akcyjna w K. wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwana podała, iż nie kwestionuje okoliczności, że w składnikach budowlanych powodów mogą znajdować się szkody pochodzenia górniczego. Jednak, w ocenie pozwanej, ich istnienie i zakres wymagają szczególnego ustalenia. Ponadto pozwana wskazała, iż w związku ze złożonym przez powodów wnioskiem o naprawienie szkody górniczej pozwana zleciła opracowanie analizy techniczno-ekonomicznej związanej z usunięciem szkód pochodzenia górniczego jednak z uwagi na wygórowane roszczenia powodów do zawarcia ugody nie doszło. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powodowie J. S. i A. S. są współwłaścicielami nieruchomości obejmującej budynek mieszkalny i budynki gospodarcze położonej w R. przy ul. (...) zapisanej w księdze wieczystej KW Nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej – po ½ części każdy z nich. Powodowie we wrześniu 2012 roku wystąpili do pozwanej z wnioskiem o zawarcie ugody. Do chwili wytoczenia powództwa do zawarcia ugody nie doszło (okoliczność niesporna). Poza sporem było, że nieruchomość powodów położona jest na terenie objętym negatywnymi wpływami eksploatacji górniczej prowadzonej przez pozwaną. Na skutek tejże eksploatacji na nieruchomości powodów obejmującej budynek mieszkalny powstały następujące szkody: wychylenie budynku wynoszące 23%, uciążliwości będące pochodnymi wychylenia, takie jak brak poziomu podłóg, samoczynne zamykaniu lub otwieranie drzwi, niestabilność mebli, pęknięcia i zarysowania tynków na ścianach i sufitach, fasetach, nadprożach, widoczne w większości pomieszczeń, które były malowane w roku 2013, pęknięcia na elewacji. W budynkach gospodarczych stwierdzono następujące uszkodzenia: wychylenie bryły budynku, które wynosi 27%, liczne pęknięcia wielokierunkowe na ścianach, silnie spękania posadzki betonowej w garażu, warsztacie i komórkach, spękany wjazd do bram, deformacja bram i drzwi deskowych w komórkach, zawodnienie piwnicy. Ogrodzenie nieruchomości wykonane jest z czterech różnych konstrukcji. W ogrodzeniu bocznym murowanym (strona wschodnia) stwierdzono liczne pęknięcia na cokole o odchylenie od pionu słupków i przęseł. W ogrodzeniu frontowym (strona północna) stwierdzono spękanie cokołu, deformację przęseł, deformację bramy i furtki. W ogrodzeniu przęsłowym, stalowym (strona zachodnia) stwierdzono deformację słupków i przęseł. Natomiast w ogrodzeniu siatkowym (strona południowa i wschodnia) stwierdzono deformację słupków, obwisy lub nadmierne naprężenia siatki. Z opinii biegłej z zakresu geologii i szacowania nieruchomości wynika, że najwłaściwszym sposobem naprawy szkody jaką jest wychylenie budynków o wielkości przekraczającej 20 % jest wykonanie rektyfikacji. Zabieg taki przywraca stan poprzedni elementom konstrukcyjnym budynku. Układ konstrukcyjny trzy-bryłowy i zabudowa styczna sprawia, że nie ma technicznych możliwości wykonania rektyfikacji w budynku mieszkalnym znajdującym się na nieruchomości powodów. Odnośnie budynków gospodarczych biegła wskazała, iż przywrócenie stanu poprzedniego powinno obejmować likwidację szkody w postaci wychylenia, które wynosi 27% . Koszt ewentualnej rektyfikacji byłby znacznie wyższy niż aktualna wartość techniczna tych budynków, co uzasadnia wypłatę odszkodowania stanowiącego wartość odtworzeniową pomniejszoną o stopień naturalnego zużycia. Uszkodzenia pochodzenia górniczego występują również w ogrodzeniu. Zdaniem biegłej naprawę szkód w tym obiekcie można wykonać przez wykonanie prac remontowych przywracających stan poprzedni lub przez wypłatę odszkodowania w wysokości ich aktualnej wartości odtworzeniowej pomniejszonej o stopień zużycia naturalnego. Koszt robót naprawczych ogrodzenia jest nieco wyższy niż aktualna wartość techniczna całego ogrodzenia. Wartość techniczna budynku mieszkalnego wynosi 222.127,42zł (wartość odtworzeniowa, tj.458.172,28zł, pomniejszona o naturalne zużycie 55,11%). Wartość techniczna budynku gospodarczego wynosi 54.460,39zł. (wartość odtworzeniowa, tj.112.491,71zł, pomniejszona o naturalne zużycie 60,64%) . Wartość techniczna komórek gospodarczych wynosi 4.365,22 zł (wartość odtworzeniowa, tj. 23.659,74zł, pomniejszona o naturalne zużycie 85%). Wartość techniczna ogrodzenia łącznie wynosi 25.071,51 zł. Koszt robót naprawczych tego ogrodzenia wynosi 26.476,06 zł. / dowód: : odpis ksiąg wieczystych KW Nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej k.4-5, wniosek o naprawienie szkody k.6, projekt ugody k.7-10, pismo k.11, opinia sądowa biegłej z zakresu geologii i szacowania nieruchomości M. L. k. 68-199 / Opisany wyżej stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dokumentów oraz niekwestionowanej przez żadną ze stron opinii biegłej z zakresu geologii i szacowania nieruchomości M. L. . W ocenie sądu opinia została sporządzona w sposób rzetelny, jasny i wyczerpujący i jako taka stanowiła podstawę przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z uchwałą podjętą przez Sąd Najwyższy w dniu 22 listopada 2013r. w sprawie III CZP 75/13 do spraw o naprawienie szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego, w których zdarzenie wywołujące szkodę, jak i jej powstanie miały miejsce przed dniem 1 stycznia 2012r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze . W myśl art. 94 powołanej ustawy naprawienie szkody powinno nastąpić poprzez przywrócenie do stanu poprzedniego. Dopiero jeżeli nie jest możliwe przywrócenie do stanu poprzedniego lub koszty tego przywrócenia rażąco przekraczałyby wielkość poniesionej szkody, naprawienie szkody następuje poprzez zapłatę odszkodowania ( art. 95 Prawa geologicznego i górniczego z dnia 4 lutego 1994r. ). Pozwana nie kwestionowała swojej odpowiedzialności za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego na nieruchomości powodów. Rodzaj i zakres tych szkód szczegółowo określiła biegła w wydanej na potrzeby niniejszej sprawy opinii. Biegła określiła także czy istnieje możliwość przywrócenia stanu poprzedniego oraz wysokość należnego odszkodowania, w przypadku gdy przywrócenie stanu poprzedniego nie jest możliwe lub koszty z tego wynikające rażąco przekraczają wielkość poniesionej szkody. Jak ustalono w niniejszej sprawie w przypadku budynku mieszkalnego nie ma technicznych możliwości przywrócenia stanu poprzedniego. W ocenie Sądu uzasadnione jest – wobec braku możliwości rektyfikacji budynku - zasądzenie odszkodowania, stanowiącego równowartość wartości technicznej budynku mieszkalnego. Odnośnie szkód górniczych występujących w budynkach gospodarczych ustalono, iż koszt ewentualnej rektyfikacji byłby znacznie wyższy niż aktualna wartość techniczna tych budynków, co, w ocenie Sądu, uzasadnia wypłatę odszkodowania, którego wysokość została precyzyjnie wyliczona przez biegłą w opinii. Natomiast w przypadku szkód górniczych występujących w ogrodzeniu ustalono, że naprawę szkód w tym obiekcie można wykonać przez wykonanie prac remontowych przywracających stan poprzedni lub wypłatę odszkodowania, jednak koszt robót naprawczych będzie nieco wyższy niż aktualna wartość techniczna całego ogrodzenia. Powołując się na opinię biegłego i wnioski w niej zawarte stwierdzić więc należy, iż przywrócenie obiektów tych do stanu poprzedniego będzie nieopłacalne z ekonomicznego punktu widzenia i celowe będzie wypłacenie także w tym przypadku odszkodowania. Biegła precyzyjnie wyliczyła wysokość należnych powodom odszkodowań odnośnie poszczególnych obiektów. Łączna suma odszkodowań należnych powodom za szkody w budynku mieszkalnym, budynkach gospodarczych i w ogrodzeniu wyniosła 306.024,60zł. Powodowie są właścicielami przedmiotowej nieruchomości z częściach równych i takim zakresie zasądzono odszkodowanie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, w oparciu o powołane wyżej przepisy, zasądził od pozwanej na rzecz każdego z powodów kwotę 153.012,30zł oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Na zasadzie art. 98 k.p.c. i 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd zasądził od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 15.301,23zł. tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych. Jednocześnie na mocy art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążania powodów kosztami procesu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI