I Cgg 32/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka I. J. domagała się od (...) Spółki Akcyjnej w P. zasądzenia kwoty 240 470,64 zł tytułem odszkodowania za szkody na nieruchomości spowodowane ruchem zakładu górniczego, a także zwrotu kosztów naprawy komina w kwocie 3 226,72 zł. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku swojej legitymacji procesowej oraz przedawnienia roszczeń. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie opinii biegłych, ustalił, że znaczne wychylenie budynku od pionu, będące główną szkodą, powstało w wyniku eksploatacji górniczej prowadzonej przez poprzednika prawnego pozwanej do 1998 roku, a wpływy tej eksploatacji trwały do 2001 roku. W związku z tym, roszczenia dotyczące tej szkody uznał za przedawnione, powołując się na przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 1994 roku oraz przepisy Kodeksu cywilnego o przedawnieniu czynów niedozwolonych, z uwzględnieniem orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych. Sąd uznał, że powódka dowiedziała się o szkodzie najpóźniej w 2001 roku, a pozew złożono w 2018 roku, co przekraczało 5-letni termin przedawnienia według ustawy z 1994 r. lub 3-letni termin z art. 442¹ § 1 k.c. (nie dłuższy niż 10 lat od zdarzenia). Natomiast roszczenie o zwrot kosztów naprawy komina w kwocie 3 226,72 zł zostało uwzględnione, ponieważ szkody te były związane ze wstrząsem górniczym z 2018 roku, za który pozwana ponosiła odpowiedzialność. Sąd odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc, uznając, że powódka pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu o zasadności swoich roszczeń, co mogło być wzmocnione przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa przez sąd niższej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń odszkodowawczych za szkody górnicze, w szczególności w kontekście szkód postępujących i przepisów międzyczasowych.
Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania wyroku; specyfika szkód górniczych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej ruchem zakładu górniczego, powstałej przed wejściem w życie ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 2011 r., podlega przedawnieniu na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego, czy też przepisom ustawy z 1994 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia powstałe przed wejściem w życie ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze należy oceniać na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z 1994 r. oraz przepisów Kodeksu cywilnego o przedawnieniu czynów niedozwolonych, z uwzględnieniem orzecznictwa Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale SN III CZP 75/13 i wyroku V CSK 93/13, zgodnie z którymi do szkód powstałych przed 1.01.2012 r. stosuje się przepisy ustawy z 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze. Brak przepisów intertemporalnych w ustawie z 2011 r. oznacza stosowanie zasad prawa międzyczasowego.
Kiedy rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody polegającej na stopniowo postępującym wychyleniu budynku od pionu spowodowanym ruchem zakładu górniczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia rozpoczyna bieg od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie zaś dopiero wtedy, gdy ustanie ruch górotworu i ostatecznie ustali się rozmiar szkody. Chodzi o dowiedzenie się o samej szkodzie, nie o jej rozmiarach i trwałości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok SA w Katowicach V ACa 741/12, wskazując, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, gdy poszkodowany może zdać sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia, nawet jeśli szkoda postępuje. Uspokojenie górotworu nie wyznacza chwili rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia.
Czy wstrząs górniczy z 2018 roku mógł spowodować uszkodzenie komina i czy pozwana ponosi odpowiedzialność za poniesione przez powódkę koszty jego naprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wstrząs górniczy z 2018 roku spowodował uszkodzenie komina, a pozwana ponosi odpowiedzialność za poniesione przez powódkę koszty jego naprawy, które zostały uznane za konieczne i udokumentowane.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził adekwatny związek przyczynowy między wstrząsem a uszkodzeniami komina, które zostały stwierdzone przez pozwanego. Koszty naprawy zostały uznane za konieczne i należycie udokumentowane, co uzasadniało uwzględnienie tego roszczenia.
Czy w okolicznościach sprawy zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 kpc i odstąpienia od obciążenia powódki kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w niniejszej sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 kpc i odstąpienie od obciążenia powódki kosztami postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka pozostawała w subiektywnym, acz usprawiedliwionym przekonaniu o zasadności dochodzonych roszczeń, co mogło być wzmocnione przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa przez sąd niższej instancji. Fakt przedawnienia wynikał z opinii górniczo-geologicznej, a powódka mogła słusznie oczekiwać innego rozstrzygnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w P. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
u.p.g.g. art. 149
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Roszczenia o naprawę szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat od dnia dowiedzenia się o szkodzie (dotyczy ustawy z 2011 r.).
u.p.g.g. art. 144
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, ale może żądać naprawienia szkody.
u.p.g.g. art. 145
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Do naprawienia szkód górniczych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Pomocnicze
k.c. art. 36
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zarządu majątkiem wspólnym przez małżonka.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
u.k.s.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przepis dotyczący orzekania o kosztach sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zwrot kosztów naprawy komina jest nieprzedawnione, ponieważ jest związane ze wstrząsem górniczym z 2018 roku. • Zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 kpc i odstąpienia od obciążenia powódki kosztami postępowania.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odszkodowanie za szkody spowodowane ruchem zakładu górniczego (wychylenie budynku) jest przedawnione, ponieważ szkoda powstała przed 2001 rokiem, a powódka dowiedziała się o niej najpóźniej w tym terminie. • Pozwana nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe w wyniku eksploatacji górniczej prowadzonej przez inne podmioty w latach 90-tych.
Godne uwagi sformułowania
Szkoda tego rodzaju jest szkodą stopniowo postępującą i początkowo niezauważalną. • W żadnej mierze jednak uspokojenie górotworu nie wyznacza chwili rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia omawianego roszczenia. • Powódka do dnia zamknięcia rozprawy była w subiektywnym acz usprawiedliwionym przekonaniu, iż przysługują jej dochodzone roszczenia.
Skład orzekający
Tadeusz Trojanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń odszkodowawczych za szkody górnicze, w szczególności w kontekście szkód postępujących i przepisów międzyczasowych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania wyroku; specyfika szkód górniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu szkód górniczych i ich przedawnienia, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości na terenach górniczych. Wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z odpowiedzialnością i terminami.
“Szkody górnicze: Czy Twoje roszczenie jest przedawnione? Kluczowe orzeczenie Sądu Okręgowego.”
Dane finansowe
WPS: 243 697,36 PLN
zwrot kosztów naprawy komina: 3226,72 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.