I Cgg 22/14

Sygn. akt: I Cgg 22/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2017 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Tadeusz Trojanowski Protokolant: sekr. sądowy Anna Szpręgiel po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 roku w Gliwicach sprawy z powództwa E. G. i M. G. przeciwko (...) S.A. w K. o naprawienie szkody 1. nakazuje pozwanej, aby naprawiła szkody w budynku mieszkalnym posadowionym na nieruchomości powodów poprzez: ⚫ rozebranie uszkodzonych posadzek z glazury w piwnicy (w pralni i korytarzu) wraz z podłożem i ich odbudowa, ⚫ wymiana uszkodzonych płytek dekoracyjnych w posadzce w kuchni na parterze, ⚫ naprawa uszkodzonych miejsc w posadzce lastriko w korytarzach na parterze i piętrze, mechaniczne przeszlifowanie oraz wzmocnienie i uodpornienie dostępnym na rynku preparatem do wzmocnienia, ⚫ naprawa rys i pęknięć posadzki cementowej na poddaszu z zatarciem na gładko, ⚫ naprawa uszkodzonych tynków na sufitach w kuchni i dwóch pokojach, ⚫ naprawa bramy garażowej rolowanej (demontaż, przegląd techniczny, zamontowanie), ⚫ wykonanie robót towarzyszących, malarskich i porządkowych, ⚫ naprawa tynku elewacji poprzez rozkucie w miejscach pęknięć, nałożenie tynku podkładowego i siatki z włókna szklanego, uzupełnienie miejsc naprawianych tynkiem tego samego rodzaju, oczyszczenie mechaniczne i zmycie całej elewacji, ujednolicenie faktury przez natrysk cementowy - przy czym należy dokonać demontażu i montażu rynien i rur spustowych, zabezpieczenia rolet, zabezpieczenia cokołu, zabezpieczenia opaski z kostki libet; 2. nakazuje pozwanej, aby naprawiła szkody w ogrodzeniu nieruchomości powodów (z podmurówką, słupkami i murkami z cegły klinkierowej) poprzez: ⚫ demontaż i ponowny montaż przęseł, furtki i bramy, ⚫ odkrycie murków oporowych przy wjeździe i wejściu - roboty ziemne, ⚫ rozebranie murów oporowych przy wjeździe i przy wejściu, ⚫ rozebranie słupków przy furtce i przy bramie, ⚫ odbudowa murków i słupków z cegły klinkierowej, ⚫ zasypanie wykopów i plantowanie terenu po wykopach, ⚫ roboty towarzyszące – spoinowanie, wywóz gruzu; 3. zasądza od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwotę 15.300,49 (piętnaście tysięcy trzysta 49/100) złotych; 4. zasądza od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; 5. nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 6.961,12 (sześć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt jeden 12/100) złotych tytułem kosztów sądowych; 6. w pozostałym zakresie odstępuje od obciążania stron nieuiszczonymi kosztami sądowymi. SSO Tadeusz Trojanowski I Cgg 22/14 UZASADNIENIE Powodowie wnieśli o naprawę szkód w ich nieruchomości, wynikających z ruchu zakładu górniczego pozwanej, poprzez przywrócenie do stanu poprzedniego, a także o zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu pozwu podano, że powodowie wzywali pozwaną do naprawienia szkody jednak wezwanie okazało się nieskuteczne, strony nie zawarły ugody. W projekcie ugody pozwana uznała roszczenie co do zasady. Pozwana zaproponowała usunięcie szkód poprzez częściowe skucie starego tynku i nałożenie w miejsce starego nowego tynku. Powodowie podali, ze nowy tynk nie wiąże się ze starym i po pewnym czasie zacznie odpadać stanowiąc zagrożenie. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powodów kosztami (k.19) Pozwana podała, że czasie oględzin szkód powód nie zgłaszał zastrzeżeń do proponowanego sposobu naprawy. W celu ustalenia dokładnej wysokości szkody pozwana zleciła wycenę kosztu koniecznych napraw. Powodowie odmówili zawarcia proponowanej następnie ugody. Pozwana nie zgodziła się z proponowanym przez powodów sposobem naprawy szkód i zaproponowała malowanie tynków specjalistycznymi farbami do elewacji, na co powodowie nie wyrazili zgody. Sąd ustalił co następuje. Powodowie są właścicielami nieruchomości położonej w R. przy ul .(...) , zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodami górniczymi wskazanymi w sporządzonym protokole nie był kwestionowany. W protokole z dnia 25.03.2013 r. wskazano że szkody ujawniły się w2012 roku i wymieniono uszkodzenia elewacji i deformację bramy garażowej. Pismem z dnia 6.12.2013 r. pozwana ostatecznie odmówiła poszerzenia zakresu robót. Wskutek eksploatacji górniczej pozwanej w nieruchomości powodów wystąpiły następujące szkody pochodzenia górniczego: W budynku mieszkalnym :w piwnicy pęknięte płytki posadzkowe, pęknięte nadproże w garażu a brama garażowa rolowana wykazuje ślady tarcia w części środkowej; na parterze spękana posadzka z lastrico, w kuchni zarysowany strop i pęknięcia dwóch płytek, na piętrze zarysowanie i odpadnięcie tynku, spękania w posadzce, na poddaszu spękania w posadzce. Na elewacji wystąpiły zarysowania i spękania tynku w okolicach otworów okiennych, lokalne odspojenia płytek i zarysowania na okładzinie schodów wejściowych, jednakże odspojenia płytek kamiennych na murze przy schodach oraz zarysowania płytek na okładzinie nie są związane z wpływami górniczymi lecz z działaniem czynników atmosferycznych. Po stronie frontowej posesji znajdują się dwa rodzaje ogrodzenia. W ogrodzeniu z przęsłami drewnianymi uszkodzenia a związane są z naporem gruntu od strony ogrodu i niewłaściwą konstrukcją podmurówki. W drugim ogrodzeniu uszkodzenia górnicze to pęknięcia na murkach oporowych i na słupkach przy furtce i przy bramie. Stan garażu jest katastrofalny i wykonywanie w nim robót przekracza jego wartość techniczną. Naprawa szkody górniczej budynku mieszkalnym i w ogrodzeniu jest możliwa przez remont. Powyższe szkody należy usunąć w sposób opisany poniżej poprzez następujące czynności: ⚫ rozebranie uszkodzonych posadzek z glazury w piwnicy (w pralni i korytarzu) wraz z podłożem i ich odbudowa, ⚫ wymiana uszkodzonych płytek dekoracyjnych w posadzce w kuchni na parterze, ⚫ naprawa uszkodzonych miejsc w posadzce lastriko w korytarzach na parterze i piętrze, mechaniczne przeszlifowanie oraz wzmocnienie i uodpornienie dostępnym na rynku preparatem do wzmocnienia, ⚫ naprawa rys i pęknięć posadzki cementowej na poddaszu z zatarciem na gładko, ⚫ naprawa uszkodzonych tynków na sufitach w kuchni i dwóch pokojach, ⚫ naprawa bramy garażowej rolowanej (demontaż, przegląd techniczny, zamontowanie), ⚫ wykonanie robót towarzyszących, malarskich i porządkowych, ⚫ naprawa tynku elewacji poprzez rozkucie w miejscach pęknięć, nałożenie tynku podkładowego i siatki z włókna szklanego, uzupełnienie miejsc naprawianych tynkiem tego samego rodzaju, oczyszczenie mechaniczne i zmycie całej elewacji, ujednolicenie faktury przez natrysk cementowy - przy czym należy dokonać demontażu i montażu rynien i rur spustowych, zabezpieczenia rolet, zabezpieczenia cokołu, zabezpieczenia opaski z kostki libet; a w ogrodzeniu nieruchomości powodów (z podmurówką, słupkami i murkami z cegły klinkierowej) poprzez: ⚫ demontaż i ponowny montaż przęseł, furtki i bramy, ⚫ odkrycie murków oporowych przy wjeździe i wejściu - roboty ziemne, ⚫ rozebranie murów oporowych przy wjeździe i przy wejściu, ⚫ rozebranie słupków przy furtce i przy bramie, ⚫ odbudowa murków i słupków z cegły klinkierowej, ⚫ zasypanie wykopów i plantowanie terenu po wykopach, ⚫ roboty towarzyszące – spoinowanie, wywóz gruzu. Stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o opinie biegłego Z. L. i dokumenty złożone do akt. Pierwotnie Sąd zlecił wykonanie opinii biegłemu J. K. (k.143) ale wobec trudności w procesie opiniowania – biegły mimo karania grzywnami nie wykonywał zlecenia Sądu odnośnie uzupełnienia opinii- ostatecznie zlecono dalsze opiniowanie biegłemu L. . Po sporządzenie przez tego biegłego opinii k.269 powodowie nadal zgłaszali wątpliwości odnośnie sposobu naprawy tynku. Uprzednio biegły K. opracował dwa warianty naprawy tynku a biegły L. wybrał wariant sprzeczny naprawy częściowej sprzeczny oczekiwaniami powodów. Powodowie podnieśli także kwestie wartości tynku na elewacji oraz stopnia naturalnego zużycia tynku (k.341). Również pozwana wniosła uwagi do opinii biegłego L. : w zakresie zużycia naturalnego garażu, zestawienia materiałów i sprzętów oraz kosztów wywozu gruzu (k.345). Biegły L. w swej opinii uzupełniającej (k.357) odnośnie pisma powodów podał, że w kosztach naprawy elewacji uwzględnił także prace które pominął biegły K. oraz określił koszt naprawy elewacji na 20.487,95 zł. Biegły wyliczył także wartość techniczną tynku elewacji, podając sposób obliczeń i wynik końcowy z VAT :20366,86 zł. Z porównania kosztów naprawy tynku elewacji z jego wartością techniczna wynika , że nie ma istotnej różnicy tych kwot. Odnośnie pisma pozwanej biegły wskazał, że do katastrofalnego stanu garażu przyczyniły siew znacznym stopniu wpływy eksploatacji górniczej o czym świadczą obustronne pęknięcia ścian, wybrzuszenie posadzki i deformacja konstrukcji. Uwzględniając wniosek pozwanej, żeby stopień zużycia ustalić metoda szczegółową przy uwzględnieniu stopnia zużycia poszczególnych elementów, biegły sporządził operat szacunkowy w którym ustalił średnioważony stopień zużycia w wysokości 61,88%.Naniósl także poprawkę w zakresie kosztów wywozu gruzu uwzględniając wywóz kontenerem wg stawek miejscowych usługodawców. Biegły dokonał stosownych wyliczeń ustalając wartość odtworzeniową garażu pomniejszona o stopień naturalnego zużycia 6962,56 zł netto(bez VAT), koszt rozbiórki garażu 4526,37 zl netto, koszt wywozu gruzu z rozbiórki garażu 950,49 zł(k.359).Razem wysokość jednorazowego odszkodowania za garaż wraz z kosztami rozbiórki i kosztami wywozu gruzy wynosi 12 439, 42 zł netto co po doliczeniu 23% VAT daje 15.300zł. Powodowie uwag do tej opinii uzupełniającej nie wnieśli(k.413).Strona pozwana nie wypowiedziała się pisemnie odnośnie tejże opinii. Na ostatniej rozprawie strona powodowa wniosła o zasądzenie jednorazowego odszkodowania w zakresie garażu powołując się na wyliczenia biegłego. Pełnomocnik pozwanej na pozwanej nie kwestionował opinii biegłego i wyliczeń oraz żądania strony powodowej w zakresie garażu. Opinia biegłego L. jest zupełna, przekonywująca i wyczerpująca. Biegły po zapoznaniu się z uwagami powodów (k.341) i pozwanej (k.345) do swojej opinii wyjaśnił (k.356) sporne kwestie. Biegły stanowczo i przekonywująco opisał przedmiotowe uszkodzenia. Biegły posiada wiadomości specjalne w tym zakresie a strona nie wykazała nieścisłości w opinii, luk w rozumowaniu biegłego ani błędów logicznych. Dokumenty złożone do akt wątpliwości nie budziły. Sąd zważył co następuje: Powodowie jako właściciele nieruchomości mają legitymację do dochodzenia roszczeń w przedmiocie naprawy. Ustawa z 1994 preferuje restytucję naturalną a zatem treść opinii biegłego implikuje sposób naprawy szkody. Wobec treści uchwały SN z 22.11.2013 III CZP 75/13w niniejszej sprawie stosuje się stare prawo górnicze ; oczywistym jest że „zdarzenie wywołujące szkodę jak i samo powstanie szkody miało miejsce przed dniem 1 stycznia 2012 r.” ; szkody ujawniły się w 2012 roku a zatem zdarzenie wywołujące szkodę musiało zaistnieć wcześniej. Nadmienić można, że także w nowym prawie górniczym poszkodowany ma możliwość wyboru sposobu naprawy szkody wynikającą z kodeksu cywilnego . Zgodnie z art.94 p.g.z 1994r., mającego zastosowanie w sprawie, naprawienie szkody powinno nastąpić przez przywrócenie stanu poprzedniego a obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego ciąży na przedsiębiorcy; dopiero jeżeli nie jest możliwe przywrócenie stanu poprzedniego lub koszty tego przywrócenia rażąco przekraczałyby wielkość poniesionej szkody, naprawienie szkody następuje przez zapłatę odszkodowania - art.95 ust.1 p.g. Oczywistym jest że roboty należy wykonać zgodnie ze sztuką budowlaną. Biegły opisał proponowany sposób usunięcia szkód, który w ocenie Sądu jest konieczny i wystarczający. Przedmiotem sporu był sposób szkód pochodzenia górniczego. „ Przepisy Prawa geologicznego i górniczego są tak skonstruowane ,że uniemożliwiają właścicielowi nieruchomości sprzeciwienie się powstaniu kolejnej szkody. Zakład górniczy może w związku z legalnie prowadzoną działalnością zniszczyć poszczególne obiekty. Ustawodawca nałożył na prowadzących eksploatację jedynie obowiązek naprawienia szkody.”(IACa 1978/06 Lex nr 307305).W roszczeniach odszkodowawczych, także w sprawach górniczych, stany faktyczne są różnorodne. W realiach sprawy orzeczone czynności są sposobem naprawienia szkody. Wobec niekwestionowania co do zasady związku przyczynowego pomiędzy eksploatacją górniczą pozwanej a szkodami w nieruchomości powoda należało wyszczególnić pochodzenia górniczego i wskazać sposób naprawy .Dokonał tego biegły. Biegły dokonał stosownych wyliczeń i wykazał racjonalność swojego stanowiska przy wyjaśnianiu opinii. Wobec stwierdzonej nieopłacalności naprawy garażu zasądzone pieniężne odszkodowanie w kwocie wyliczonej przez biegłego na 15.300,49 zł; chociaż w realiach sprawy nie wykazano rozbiórki i wywozu gruzu, to obecny na rozprawie pełnomocnik pozwanej nie kwestionował żądania w tym zakresie, nie było zatem przesłanek aby te składniki odszkodowania pominąć. W zakresie naprawy orzeczono w oparciu o opinię biegłego. Orzeczenie nie zawiera części oddalającej albowiem orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu zaś sposób naprawy szkód był określony przez biegłego. Powodowie są zatem stroną wygrywającą proces a przegranym jest pozwana która pierwotnie wnosiła o oddalenie powództwa w całości. Na rzecz powodów zasądzono zatem koszty procesu mając na uwadze ostateczną wartość przedmiotu procesu wynikającą z opinii biegłego : 44.147,06 zł jako koszt naprawy szkód w budynku mieszkalnym 5.708,32 zł koszt naprawy szkód w ogrodzeniu i 15.300,49 zł jako odszkodowanie za garaż. Od sumy wyżej wskazanych kwot wyliczono także opłatę od pozwu: 3258 zł obciążającą pozwaną; pozwaną obciążano także kosztami opinii biegłego L. :2799,30 i 903, 82 zł. O tych kosztach sądowych orzeczono na zasadzie art.113 ust.1 uoks przy czym odstąpiono od obciążania stron kosztami opinii biegłego J. K. , gdyż strona nie powinna ponosić finansowych konsekwencji zaniedbań biegłego.