I Ca 91/17

Sąd Okręgowy we WłocławkuWłocławek2017-06-29
SAOSCywilneprawo spółdzielczeŚredniaokręgowy
prawo spółdzielczelikwidacjauchwałanieważnośćroszczeniemajątekudziałysąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając uchwałę spółdzielni przyznającą byłym członkom prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni za nieważną.

Powód R.K. zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego, który oddalił jego powództwo o zapłatę. Sprawa dotyczyła uchwały spółdzielni w likwidacji, która przyznawała byłym członkom prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni, mimo wypłacenia im udziałów. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, potwierdzając nieważność uchwały jako sprzecznej z prawem spółdzielczym i kodeksem cywilnym.

Sąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał apelację powoda R.K. od wyroku Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim, który oddalił jego powództwo o zapłatę. Sprawa dotyczyła uchwały Spółdzielczej A.P. w likwidacji, która przyznawała byłym członkom lub ich spadkobiercom prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni, mimo że otrzymali oni już zwrot wszystkich udziałów. Sąd Okręgowy uznał, że uchwała ta była sprzeczna z przepisem art. 125 § 5a Prawa spółdzielczego, a tym samym nieważna z mocy prawa. Sąd podkreślił, że nieważność uchwały, która narusza przepisy prawa, musi być uwzględniona przez sąd z urzędu. Ponadto, sąd odrzucił argumentację powoda opartą na zasadach słuszności i sprawiedliwości (art. 5 k.c.), wskazując, że przepis ten ma charakter obronny i nie może stanowić podstawy dochodzenia roszczeń. W konsekwencji, apelacja powoda została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka jest nieważna jako sprzeczna z przepisem art. 125 § 5a Prawa spółdzielczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała naruszała przepis prawa spółdzielczego, który określa zasady podziału majątku likwidowanej spółdzielni. Nieważność uchwały wynikająca z naruszenia prawa jest uwzględniana z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Spółdzielcza A. P. w likwidacji

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznapowód
Spółdzielcza A. P. w likwidacjispółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

prawo spółdzielcze art. 125 § § 5 a

Prawo spółdzielcze

Uchwała przyznająca byłym członkom prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni pomimo wypłacenia im wszystkich udziałów jest sprzeczna z tym przepisem i nieważna.

Pomocnicze

prawo spółdzielcze art. 125 § § 5

Prawo spółdzielcze

Podstawa normatywna uchwały, która musiała respektować inne przepisy, w tym art. 125 § 5a.

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący oceny ważności uchwał pod kątem zgodności z prawem.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Przepis o zasadach współżycia społecznego, który ma charakter obronny i nie stanowi podstawy dochodzenia roszczeń.

kpc art. 387 § § 2 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący ograniczenia uzasadnienia wyroku w przypadku braku potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego.

kpc art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia sądu odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała spółdzielni była sprzeczna z prawem spółdzielczym (art. 125 § 5a Prawo spółdzielcze). Nieważność uchwały z mocy prawa podlega uwzględnieniu z urzędu. Art. 5 k.c. nie może stanowić podstawy dochodzenia roszczeń.

Odrzucone argumenty

Zarzut faktyczny apelacji potraktowany jako zarzut naruszenia prawa materialnego. Roszczenie oparte na zasadach słuszności i sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

zarzut faktyczny o charakterze procesowym skarżący zakwestionował proces subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwe przepisy, który to proces należy do stosowania prawa materialnego Uchwała we wskazanym zakresie jako sprzeczna z prawem była nieważna. Nieważność uchwały wynikająca z samego prawa ( istniejąca z mocy prawa ) musi być przy tym uwzględniona przez Sąd z urzędu, niezależnie od tego, czy zgłoszony został odpowiedni zarzut podstawą do uwzględnienia powództwa nie mogła być okoliczność, iż równowartość udziałów w majątku została wypłacona innym osobom znajdującym się w analogicznej jak powód sytuacji. art. 5 kc , który – jak wiadomo – ma jedynie charakter obronny. Przepis ten, w świetle jednolitego stanowiska judykatury, nie może stanowić podstawy dochodzenia żądań

Skład orzekający

Mariusz Nazdrowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Lucyna Samolińska

sędzia

Andrzej Witka – Jeżewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących likwidacji spółdzielni i podziału majątku, a także stosowanie art. 5 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni w likwidacji i konkretnych przepisów Prawa spółdzielczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem spółdzielczym i likwidacją spółdzielni, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Nieważna uchwała spółdzielni: byli członkowie nie dostaną dodatkowych pieniędzy z majątku likwidacyjnego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 91/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy we Włocławku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariusz Nazdrowicz (spraw.) Sędziowie: SO Lucyna Samolińska SO Andrzej Witka – Jeżewski Protokolant: staż. Ewelina Jakubiak po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. we Włocławku na rozprawie sprawy z powództwa R. K. przeciwko Spółdzielczej A. P. w likwidacji w P. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I C 636/16 oddala apelację. SSO Lucyna Samolińska SSO Mariusz Nazdrowicz SSO Andrzej Witka – Jeżewski I Ca 91/17 UZASADNIENIE Aczkolwiek w apelacji został sformułowany „zarzut faktyczny” to jednak jego bliższa analiza wskazuje, że stawiając tego rodzaju zarzut o charakterze procesowym skarżący zakwestionował proces subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwe przepisy, który to proces należy do stosowania prawa materialnego. W konsekwencji zarzut ten należało potraktować jako uzupełnienie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego ( art. 125 § 5a i 125 § 5 ustawy z dnia 10 września 1982r. „ Prawo spółdzielcze ‘’ – tekst jedn. : Dz.U. 2016.21 ze zm. – dalej : „ prawo spółdzielcze ”). W tej sytuacji, skoro w istocie ustalenia Sądu I instancji nie zostały zakwestionowane, a Sąd odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego i ustaleń tych nie zmienił uzasadnienie wyroku ograniczać się będzie do elementów wskazanych w przepisie art. 387 § 2 1 kpc . Apelacja wobec braku uzasadnionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Rejonowy dokonał właściwej oceny uchwały nr 6/2016 pozwanej spółdzielni uznając ją za sprzeczną z przepisem art. 125 § 5 a prawa spółdzielczego w części, w jakiej przyznawała ona byłym członkom ( bądź ich spadkobiercom ) prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni pomimo wypłacenia im wszystkich udziałów przed przejściem albo postawieniem spółdzielni w stan likwidacji. Z oceną tą Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym apelację w pełni się zgadza i nie ma potrzeby powielania argumentów przytoczonych na jej poparcie. Dodać jedynie można, że kwestia ta była już wyjaśniana przez Sąd Okręgowy na tle identycznych sytuacji faktycznych w wyrokach z 31 marca 2016r. I Ca 32/16 i z 1 grudnia 2016r. I Ca 197/16 nie publ.Uchwała we wskazanym zakresie jako sprzeczna z prawem była nieważna. Oczywistą przy tym rzeczą jest to, że podstawą prawną uchwalenia przedmiotowej uchwały był przepis art. 125 § 5 prawa spółdzielczego . Podjęta w oparciu o tą podstawę normatywną uchwała musiała jednak – dla swej ważności - respektować min. uregulowania przewidziane w art. 125 § 5 a prawa spółdzielczego . Uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni i co do zasady nie wpływają na prawa i obowiązki byłych członków. Wyjątek od tej reguły wynika min. właśnie z przywołanego przepisu. Uwzględnienie w podziale pozostałego majątku byłych członków wykreowało po ich stronie roszczenie o zapłatę określonych kwot, będących równowartością wspomnianego majątku. Uchwała zrodziła więc określone skutki cywilnoprawne, a tego rodzaju uchwały podlegają pod kątem oceny ich ważności nie tylko przepisom prawa spółdzielczego ( w szczególności art. 42 ust. 2 ), ale i kodeksu cywilnego , w tym art. 58 kc ( np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 24 lutego 2015r. I A Ca 779/14 nie publ., Legalis Nr 1213418 ). Badanie ważności takiej uchwały jest możliwe nie tylko w drodze środków prawnych umożliwiających zaskarżanie uchwał walnego zgromadzenia, ale także w sprawie, w której jest ona przesłanką roszczenia. Nieważność uchwały wynikająca z samego prawa ( istniejąca z mocy prawa ) musi być przy tym uwzględniona przez Sąd z urzędu, niezależnie od tego, czy zgłoszony został odpowiedni zarzut ( uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 9 lutego 2005r. III CZP 81/04 OSNC 2005/12/204 ). Wskazać także należy, że podstawą do uwzględnienia powództwa nie mogła być okoliczność, iż równowartość udziałów w majątku została wypłacona innym osobom znajdującym się w analogicznej jak powód sytuacji. Oznaczałoby to bowiem konieczność uwzględnienia roszczenia wyłącznie w oparciu o zasady sprawiedliwości i słuszności, a więc na podstawie art. 5 kc , który – jak wiadomo – ma jedynie charakter obronny. Przepis ten, w świetle jednolitego stanowiska judykatury, nie może stanowić podstawy dochodzenia żądań ( z bogatego orzecznictwa przykładowo : wyrok Sądu Najwyższego z 27 stycznia 1999 r. II CKN 151/98 OSNC 1999/7-8/134, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 4 września 2014r. I A Ca 325/14 nie publ.; LEX nr 1526976 ). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawie art. 385 kpc orzekł jak na wstępie. SSO Lucyna Samolińska SSO Mariusz Nazdrowicz SSO Andrzej Witka - Jeżewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI