I Ca 91/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając uchwałę spółdzielni przyznającą byłym członkom prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni za nieważną.
Powód R.K. zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego, który oddalił jego powództwo o zapłatę. Sprawa dotyczyła uchwały spółdzielni w likwidacji, która przyznawała byłym członkom prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni, mimo wypłacenia im udziałów. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, potwierdzając nieważność uchwały jako sprzecznej z prawem spółdzielczym i kodeksem cywilnym.
Sąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał apelację powoda R.K. od wyroku Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim, który oddalił jego powództwo o zapłatę. Sprawa dotyczyła uchwały Spółdzielczej A.P. w likwidacji, która przyznawała byłym członkom lub ich spadkobiercom prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni, mimo że otrzymali oni już zwrot wszystkich udziałów. Sąd Okręgowy uznał, że uchwała ta była sprzeczna z przepisem art. 125 § 5a Prawa spółdzielczego, a tym samym nieważna z mocy prawa. Sąd podkreślił, że nieważność uchwały, która narusza przepisy prawa, musi być uwzględniona przez sąd z urzędu. Ponadto, sąd odrzucił argumentację powoda opartą na zasadach słuszności i sprawiedliwości (art. 5 k.c.), wskazując, że przepis ten ma charakter obronny i nie może stanowić podstawy dochodzenia roszczeń. W konsekwencji, apelacja powoda została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka jest nieważna jako sprzeczna z przepisem art. 125 § 5a Prawa spółdzielczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała naruszała przepis prawa spółdzielczego, który określa zasady podziału majątku likwidowanej spółdzielni. Nieważność uchwały wynikająca z naruszenia prawa jest uwzględniana z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Spółdzielcza A. P. w likwidacji
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielcza A. P. w likwidacji | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
prawo spółdzielcze art. 125 § § 5 a
Prawo spółdzielcze
Uchwała przyznająca byłym członkom prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni pomimo wypłacenia im wszystkich udziałów jest sprzeczna z tym przepisem i nieważna.
Pomocnicze
prawo spółdzielcze art. 125 § § 5
Prawo spółdzielcze
Podstawa normatywna uchwały, która musiała respektować inne przepisy, w tym art. 125 § 5a.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący oceny ważności uchwał pod kątem zgodności z prawem.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Przepis o zasadach współżycia społecznego, który ma charakter obronny i nie stanowi podstawy dochodzenia roszczeń.
kpc art. 387 § § 2 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący ograniczenia uzasadnienia wyroku w przypadku braku potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego.
kpc art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia sądu odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała spółdzielni była sprzeczna z prawem spółdzielczym (art. 125 § 5a Prawo spółdzielcze). Nieważność uchwały z mocy prawa podlega uwzględnieniu z urzędu. Art. 5 k.c. nie może stanowić podstawy dochodzenia roszczeń.
Odrzucone argumenty
Zarzut faktyczny apelacji potraktowany jako zarzut naruszenia prawa materialnego. Roszczenie oparte na zasadach słuszności i sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
zarzut faktyczny o charakterze procesowym skarżący zakwestionował proces subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwe przepisy, który to proces należy do stosowania prawa materialnego Uchwała we wskazanym zakresie jako sprzeczna z prawem była nieważna. Nieważność uchwały wynikająca z samego prawa ( istniejąca z mocy prawa ) musi być przy tym uwzględniona przez Sąd z urzędu, niezależnie od tego, czy zgłoszony został odpowiedni zarzut podstawą do uwzględnienia powództwa nie mogła być okoliczność, iż równowartość udziałów w majątku została wypłacona innym osobom znajdującym się w analogicznej jak powód sytuacji. art. 5 kc , który – jak wiadomo – ma jedynie charakter obronny. Przepis ten, w świetle jednolitego stanowiska judykatury, nie może stanowić podstawy dochodzenia żądań
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Lucyna Samolińska
sędzia
Andrzej Witka – Jeżewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących likwidacji spółdzielni i podziału majątku, a także stosowanie art. 5 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni w likwidacji i konkretnych przepisów Prawa spółdzielczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem spółdzielczym i likwidacją spółdzielni, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Nieważna uchwała spółdzielni: byli członkowie nie dostaną dodatkowych pieniędzy z majątku likwidacyjnego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ca 91/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy we Włocławku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariusz Nazdrowicz (spraw.) Sędziowie: SO Lucyna Samolińska SO Andrzej Witka – Jeżewski Protokolant: staż. Ewelina Jakubiak po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. we Włocławku na rozprawie sprawy z powództwa R. K. przeciwko Spółdzielczej A. P. w likwidacji w P. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I C 636/16 oddala apelację. SSO Lucyna Samolińska SSO Mariusz Nazdrowicz SSO Andrzej Witka – Jeżewski I Ca 91/17 UZASADNIENIE Aczkolwiek w apelacji został sformułowany „zarzut faktyczny” to jednak jego bliższa analiza wskazuje, że stawiając tego rodzaju zarzut o charakterze procesowym skarżący zakwestionował proces subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwe przepisy, który to proces należy do stosowania prawa materialnego. W konsekwencji zarzut ten należało potraktować jako uzupełnienie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego ( art. 125 § 5a i 125 § 5 ustawy z dnia 10 września 1982r. „ Prawo spółdzielcze ‘’ – tekst jedn. : Dz.U. 2016.21 ze zm. – dalej : „ prawo spółdzielcze ”). W tej sytuacji, skoro w istocie ustalenia Sądu I instancji nie zostały zakwestionowane, a Sąd odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego i ustaleń tych nie zmienił uzasadnienie wyroku ograniczać się będzie do elementów wskazanych w przepisie art. 387 § 2 1 kpc . Apelacja wobec braku uzasadnionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Rejonowy dokonał właściwej oceny uchwały nr 6/2016 pozwanej spółdzielni uznając ją za sprzeczną z przepisem art. 125 § 5 a prawa spółdzielczego w części, w jakiej przyznawała ona byłym członkom ( bądź ich spadkobiercom ) prawo do partycypowania w majątku likwidowanej spółdzielni pomimo wypłacenia im wszystkich udziałów przed przejściem albo postawieniem spółdzielni w stan likwidacji. Z oceną tą Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym apelację w pełni się zgadza i nie ma potrzeby powielania argumentów przytoczonych na jej poparcie. Dodać jedynie można, że kwestia ta była już wyjaśniana przez Sąd Okręgowy na tle identycznych sytuacji faktycznych w wyrokach z 31 marca 2016r. I Ca 32/16 i z 1 grudnia 2016r. I Ca 197/16 nie publ.Uchwała we wskazanym zakresie jako sprzeczna z prawem była nieważna. Oczywistą przy tym rzeczą jest to, że podstawą prawną uchwalenia przedmiotowej uchwały był przepis art. 125 § 5 prawa spółdzielczego . Podjęta w oparciu o tą podstawę normatywną uchwała musiała jednak – dla swej ważności - respektować min. uregulowania przewidziane w art. 125 § 5 a prawa spółdzielczego . Uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni i co do zasady nie wpływają na prawa i obowiązki byłych członków. Wyjątek od tej reguły wynika min. właśnie z przywołanego przepisu. Uwzględnienie w podziale pozostałego majątku byłych członków wykreowało po ich stronie roszczenie o zapłatę określonych kwot, będących równowartością wspomnianego majątku. Uchwała zrodziła więc określone skutki cywilnoprawne, a tego rodzaju uchwały podlegają pod kątem oceny ich ważności nie tylko przepisom prawa spółdzielczego ( w szczególności art. 42 ust. 2 ), ale i kodeksu cywilnego , w tym art. 58 kc ( np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 24 lutego 2015r. I A Ca 779/14 nie publ., Legalis Nr 1213418 ). Badanie ważności takiej uchwały jest możliwe nie tylko w drodze środków prawnych umożliwiających zaskarżanie uchwał walnego zgromadzenia, ale także w sprawie, w której jest ona przesłanką roszczenia. Nieważność uchwały wynikająca z samego prawa ( istniejąca z mocy prawa ) musi być przy tym uwzględniona przez Sąd z urzędu, niezależnie od tego, czy zgłoszony został odpowiedni zarzut ( uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 9 lutego 2005r. III CZP 81/04 OSNC 2005/12/204 ). Wskazać także należy, że podstawą do uwzględnienia powództwa nie mogła być okoliczność, iż równowartość udziałów w majątku została wypłacona innym osobom znajdującym się w analogicznej jak powód sytuacji. Oznaczałoby to bowiem konieczność uwzględnienia roszczenia wyłącznie w oparciu o zasady sprawiedliwości i słuszności, a więc na podstawie art. 5 kc , który – jak wiadomo – ma jedynie charakter obronny. Przepis ten, w świetle jednolitego stanowiska judykatury, nie może stanowić podstawy dochodzenia żądań ( z bogatego orzecznictwa przykładowo : wyrok Sądu Najwyższego z 27 stycznia 1999 r. II CKN 151/98 OSNC 1999/7-8/134, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 4 września 2014r. I A Ca 325/14 nie publ.; LEX nr 1526976 ). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawie art. 385 kpc orzekł jak na wstępie. SSO Lucyna Samolińska SSO Mariusz Nazdrowicz SSO Andrzej Witka - Jeżewski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI