I Ca 80/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację Powiatu domagającego się zwrotu kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej, uznając brak podstaw do przypisania odpowiedzialności finansowej wskazanemu powiatowi.
Powiat (...) domagał się zwrotu kosztów utrzymania małoletniej W. K. w rodzinie zastępczej, twierdząc, że właściwym do poniesienia tych kosztów jest Powiat (...). Sąd Rejonowy oddalił powództwo, opierając się na fakcie zameldowania dziecka w powiecie (...). Sąd Okręgowy, analizując apelację, uznał, że jednodniowe zameldowanie dziecka w celu nadania numeru PESEL nie stanowi podstawy do uznania tego powiatu za właściwy do ponoszenia kosztów. Niemniej jednak, sąd odwoławczy również oddalił apelację, stwierdzając, że nie można przypisać odpowiedzialności finansowej powodowi, a sprawa dotycząca pieczy zastępczej była już rozstrzygana przez inne sądy.
Sprawa dotyczyła roszczenia Powiatu (...) o zwrot kosztów poniesionych na utrzymanie małoletniej W. K. w rodzinie zastępczej, w łącznej kwocie 32 281,20 zł. Powód wskazywał jako właściwy do poniesienia tych kosztów Powiat (...). Sąd Rejonowy w Wieluniu oddalił powództwo, opierając się na fakcie, że małoletnia była zameldowana w powiecie (...), co zgodnie z ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej miało przesądzać o właściwości tego powiatu. Sąd Rejonowy uznał, że nawet jednodniowe zameldowanie w celu nadania numeru PESEL jest wystarczające do ustalenia miejsca zamieszkania dziecka. Powód wniósł apelację, zarzucając sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym i błędną interpretację przepisów dotyczących miejsca zameldowania. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację, przyznał rację powodowi co do tego, że jednodniowe zameldowanie w celu nadania PESEL nie może być traktowane jako miejsce stałego zamieszkania dziecka, zgodnie z definicją z art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz orzecznictwem sądów administracyjnych. Sąd Okręgowy podkreślił, że miejsce stałego pobytu to miejsce realizacji podstawowych funkcji życiowych. Jednakże, mimo uznania częściowej zasadności zarzutów apelacji, Sąd Okręgowy oddalił apelację. Stwierdził, że nie można przypisać odpowiedzialności finansowej powodowi, a kwestia pieczy zastępczej była już przedmiotem rozstrzygnięć innych sądów, w tym Sądu Rejonowego w Częstochowie. W konsekwencji, apelacja jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jednodniowe zameldowanie w celu nadania numeru PESEL nie jest wystarczające do ustalenia miejsca zamieszkania dziecka i właściwości powiatu do ponoszenia kosztów utrzymania w rodzinie zastępczej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz orzecznictwem sądów administracyjnych, miejsce stałego pobytu wymaga faktycznego zamieszkania z zamiarem stałego przebywania i realizacji podstawowych funkcji życiowych, czego nie spełnia jednodniowe zameldowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Powiat (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powiat (...) | organ_państwowy | powód |
| Powiat (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 191 § 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Właściwym do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej jest powiat miejsca jego ostatniego zameldowania na pobyt stały.
u.e.l.i.d.o. art. 6
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Pomocnicze
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania wymaga ustalenia nie tylko faktycznego miejsca przebywania, ale i zamiaru stałego pobytu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach zastępstwa procesowego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.
k.p.c. art. 569 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania orzeczenia z urzędu w trybie zabezpieczenia w zakresie umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej.
u.p.s. art. 86a
Ustawa o pomocy społecznej
Dotyczy pieczy zastępczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednodniowe zameldowanie w celu nadania PESEL nie jest równoznaczne z miejscem stałego zamieszkania. Miejsce stałego pobytu to miejsce realizacji podstawowych funkcji życiowych.
Odrzucone argumenty
Fakt zameldowania dziecka w powiecie (...) jest obiektywną okolicznością pozwalającą na ustalenie właściwego powiatu do ponoszenia kosztów.
Godne uwagi sformułowania
pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy itd.
Skład orzekający
Barbara Bojakowska
przewodniczący
Iwona Podwójniak
sędzia
Przemysław Majkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia miejsca zamieszkania dziecka na potrzeby ustalenia właściwości powiatu do ponoszenia kosztów pieczy zastępczej, zwłaszcza w kontekście krótkotrwałego zameldowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustalaniem właściwości powiatu w sprawach pieczy zastępczej. Orzeczenie Sądu Okręgowego częściowo koryguje błędne uzasadnienie Sądu Rejonowego, ale ostatecznie oddala apelację, nie przesądzając ostatecznie o odpowiedzialności finansowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie miejsca zamieszkania dziecka w kontekście odpowiedzialności finansowej samorządów za pieczę zastępczą. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, stanowi przykład praktycznego zastosowania przepisów prawa rodzinnego i administracyjnego.
“Jednodniowe zameldowanie dziecka – czy to wystarczy, by wskazać powiat odpowiedzialny za jego utrzymanie?”
Dane finansowe
WPS: 32 281,2 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 2400 PLN
Sektor
rodzinne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ca 80/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska Sędziowie SSO Iwona Podwójniak SSO Przemysław Majkowski Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa Powiatu (...) przeciwko Powiatowi (...) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I C 358/12 oddala apelację. Sygn. akt I Ca 80/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 roku Sąd Rejonowy w Wieluniu w sprawie o sygn. akt: I C 358/12 z powództwa Powiatu (...) przeciwko Powiatowi (...) o zapłatę kwoty 32 281,20 zł z ustawowymi odsetkami oddalił powództwo. Ponadto zasądził od powoda Powiatu (...) na rzecz pozwanego Powiatu (...) kwotę 2.400,00 zł (słownie: dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych. Małoletnia W. K. urodziła się w dniu (...) w L. , powiecie (...) , województwie (...) . W dniu 9 marca 2005 roku W. K. została zameldowa przez Gminę O. , powiat (...) , województwo (...) , w trybie administracyjnym celem nadania nr pesel i w tym samym dniu wymeldowana. W. K. , ani jej matka J. K. nie były zameldowane na terenie Gminy L. . Matka małoletniej przebywała w (...) w P. , Gmina L. , powiecie (...) , województwie (...) od dnia 8 grudnia 2004 roku do 30 czerwca 2005 roku. W tym czasie otrzymywała z Gminy L. zasiłek stały, ktory następnie refundowała Gmina O. . Matka małoletniej W. – J. K. przebywała w kilkunastu domach samotnej matki w całej Polsce. Ostatnim miejscem jej zameldowania była miejscowość K. , Gmina O. , powiat (...) , w województwie (...) , skąd została wymeldowana z urzedu w dniu 13 kwietnia 2004 roku. W dniu 1 lipca 2005 roku J. K. wraz z konkubentem i małoletnią W. K. trafiła do (...) Samotnej w N. , powiecie (...) , gdzie przebywała do sierpnia 2005 roku. W wykonaniu postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 3 sierpnia 2005 roku małoletnia W. K. została odebrana matce i umieszczona w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W dniu 22 sierpnia 2005 roku małoletnia W. K. została umieszczona w (...) Małego Dziecka w C. , a następnie postanowieniem Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 20 listopada 2009 roku w rodzinie zastępczej. W. K. nie była zameldowana na ternie C. . (...) Centra Pomocy (...) w L. , w C. , w P. i w W. odmówiły pokrycia kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. Koszty opieki i wychowania małoletniej W. K. za okres od 1 lutego 2010 roku do 31 maja 2012 roku w łącznej kwocie 32.281,20 zł wypłacił rodzinie zastępczej zamieszkałej na terenie powiatu (...) - Powiat (...) . W ocenie Sądu Rejonowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na ustalenie miejsca zamieszkania dziecka bowiem zgodnie z definicją określoną w art. 25 k.c. wymaga ono ustalenia nie tylko faktycznego miejsca przebywania miatki dziecka, ale i zamiaru stałego pobytu. Ponieważ J. K. matka W. wielokrotnie zmieniała miejsca pobytu, nie jest możliwe ustalenie, w którym miejscu chciała przebywać na stałe. Sąd Rejonowy stwiedził, że skoro nie jest mozliwe ustalenie miejsca ostatniego zamieszkania dziecka, właściwym w niniejszej sprawie powienien być powiat miejsca jego ostatniego zameldowania na pobyt stały, powołując się przy tym na treść art. 191 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. Nr 149, poz. 887 ze zm.). Zdaniem Sądu Rejonowego okoliczność, iż dziecko zostało zameldowane w powiecie (...) , jako obiektywna, bez względu na przyczynę i czas trwania tego zameldowania, pozwala na jego umiejscowienie i ustalenie powiatu właściwego do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka a jako dodatkową okolicznością przemawiającą za taka interpretacją wskazał fakt, iż Gmina O. sfinansowała koszty zasiłku przyznanego i wypłaconego J. K. w czasie jej pobytu w (...) w P. , Gmina L. , powiat (...) . O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Rejonowy orzekł w oparciu o art. 98 k.p.c. Powyższy wyrok apelacją zaskarżył powód Powiat (...) , zarzucając mu sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że miejscem ostatniego zameldowania dziecka tj. małoletniej W. K. przed umieszczeniem w pieczy zastępczej byłą miejscowość O. w powiecie (...) w woj. (...)- (...) . W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie powództwa, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, wg norm przepisanych, ewentualnie w razie nieuwzględnienia tego wniosku, wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda Powiatu (...) co do zasady nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego nie można jednak odmówić zasadności podniesionemu przez stronę apelującą argumentowi, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego w tym zakresie, że uznał za wykazane ostatnie miejsce zameldowania dziecka na pobyt stały. Nie można bowiem zgodzić się z poglądem Sądu Rejonowego, iż fakt zameldowania małoletniej W. K. na jeden dzień tj. 9 marca 2005 roku w miejscowości O. celem nadania nr PESEL, świadczy o tym, że jest to miejsce stałego zameldowania dziecka. Jak trafnie bowiem podnosi apelujący, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993,z późn. zm.) pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast jak wynika m.in. z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 8 grudnia 2010 roku, sygn. akt: III SA/Kr 269/10, trafnie przywołanego w uzasadnieniu apelacji za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy itd. Tymczasem niewątpliwym jest, iż małoletnia nie przybywała w wymienionej wyżej miejscowości ani jednego dnia, a w poświadczeniu zameldowania nie określono nawet adresu jej jednodniowego pobytu, wskazany został bowiem „Adres. Nieznany 1”. W tym stanie rzeczy należy zgodzić się z apelującym, iż nie można przesądzić o obowiązku poniesienia przez powiat wydatków za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w gminie O. . Nie oznacza to jednak, iż w związku z powyższym do opłaty za ww. czynnosci zobowiązany jest powiat (...) . Podstawą wystąpienia z żądaniem przez apelującego jest rozliczenie wydatków poniesionych na dziecko zamieszkakałe w rodzinie zastępczej. Orzeczenie w tym zakresie wydał Sąd Okręgowy w Częstochowie przy okazji orzekania o rozwodzie J. K. - matki W. . W związku z tym nie może zasługiwać na aprobatę stanowisko apelującego, że koszty pieczy zastępczej powinien ponosić powiat (...) . Ponadto należy zauważyć iż, Sąd Rejonowy w Wieluniu wydawał orzeczenie z urzędu tylko w trybie zabezpieczenia na podstawie art. 569 par. 2 k.p.c. w zakresie umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Miało ono charakter tymczasowy i miało obowiązywać jedynie do czasu wyjaśnienia sytuacji prawnej i faktycznej małoletniej W. K. a także jej matki J. K. . Oznacza to, iż nie było to orzeczenie merytorycznie rozstrzygające o pieczy zastępczej o której mowa w art. 86a ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku . Z dokumentów zawartych w aktach sprawy III Nsm 136/05 wynika, iż postępowanie w sprawie władzy rodzicielskiej dotyczącej małoletniej W. orzekał Sąd Rejonowy w Częstochowie w sprawie V Nsm 190/08, a także VI Nsm 43/08 i być może ten Sąd wydawał w sprawie orzeczenie merytoryczne dotyczące pieczy zastępczej. Podsumowując należy stwierdzić iż orzeczenie Sądu Rejonowego mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu i dlatego apelacja pozwanej jako bezzasadna na podstawie art. 385 k.p.c. podlegała oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI