I CA 59/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o własność nieruchomości rolnej. Powód D. P. (1) nabył działkę od A. Z., który był wpisany jako właściciel w księdze wieczystej. Powód, mimo że wiedział o użytkowaniu działki przez pozwanych P. K. i J. K. (których rodzice nabyli ją przez zasiedzenie), zakupił nieruchomość, opierając się na wpisie w księdze wieczystej i zapewnieniach sprzedawcy. Sąd Rejonowy w Zamościu uznał, że powód nabył własność skutecznie na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, ponieważ w chwili zakupu nie miał wiedzy o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym, a późniejsze prawomocne postanowienie o zasiedzeniu przez rodziców pozwanych zapadło dopiero po sprzedaży. Sąd pierwszej instancji orzekł eksmisję pozwanych, ale oddalił powództwo o zapłatę za bezumowne korzystanie z powodu braku dowodów co do wysokości roszczenia. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych oraz błędy w ocenie dowodów. Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił apelację, uznając, że powód działał w dobrej wierze, a wpis w księdze wieczystej chronił jego nabycie, zgodnie z art. 5 i 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd podkreślił, że nabywca nie ma obowiązku przeprowadzania szczegółowego postępowania co do rzeczywistego stanu prawnego, a jedynie wykazania zwykłej staranności. Ustalenia sądu pierwszej instancji zostały uznane za prawidłowe i oparte na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prymatu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych nad późniejszym stwierdzeniem zasiedzenia, gdy nabywca działał w dobrej wierze i nie miał możliwości dowiedzenia się o rzeczywistym stanie prawnym.
Dotyczy sytuacji, gdy nabywca działał w dobrej wierze i nie miał możliwości dowiedzieć się o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Kluczowe jest ustalenie braku złej wiary nabywcy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nabywca nieruchomości, który działał w dobrej wierze i nabył nieruchomość od osoby wpisanej jako właściciel w księdze wieczystej, nabywa własność pomimo późniejszego stwierdzenia nabycia tej nieruchomości przez zasiedzenie przez osoby trzecie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nabywca działał w dobrej wierze i nabył nieruchomość na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, co chroni jego prawo własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód D. P. (1) nabył nieruchomość od A. Z. na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, ponieważ w chwili zakupu nie miał wiedzy o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a późniejsze prawomocne postanowienie o zasiedzeniu przez rodziców pozwanych zapadło dopiero po sprzedaży. Brak było dowodów na złą wiarę powoda.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy prawa materialnego dotyczące rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych oraz oceny dobrej wiary nabywcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji dokonał wnikliwej oceny dowodów i logicznie uzasadnił swoje stanowisko. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. nie były zasadne, a ocena prawna sądu pierwszej instancji znajduje pełną aprobatę.
Czy powodowi przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, jeśli jego powództwo o wydanie nieruchomości zostało uwzględnione, ale nie udowodnił wysokości roszczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, powodowi nie przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, ponieważ nie udowodnił wysokości dochodzonej kwoty.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę kwoty 1 000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu, ponieważ powód nie udowodnił wysokości dochodzonej kwoty, a jego wyjaśnienia nie były wystarczające. Powód nie zgłosił wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| P. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
u.k.w.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).
u.k.w.h. art. 6 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych albo dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze.
u.k.w.h. art. 6 § 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W złej wierze jest ten, kto wie, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, albo ten, kto z łatwością mógł się o tym dowiedzieć.
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna żądania wydania nieruchomości.
Pomocnicze
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Reguluje roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi w dobrej wierze po zbyciu rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Reguluje roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi w dobrej wierze po zbyciu rzeczy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wzajemnego zniesienia kosztów procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami procesu.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie własności nieruchomości przez powoda na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, gdyż działał on w dobrej wierze. • Brak dowodów na złą wiarę powoda w chwili zakupu nieruchomości. • Prawidłowa ocena dowodów i zastosowanie przepisów prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 6 ust. 1 i 2 u.k.w.h.). • Sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią materiału dowodowego przez błędne przyjęcie dobrej wiary powoda. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych • w złej wierze jest ten, kto wie, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, albo ten, kto z łatwością mógł się o tym dowiedzieć • dowiedzenie oznacza powzięcie wiadomości, a nie nabranie wątpliwości czy podejrzeń • osoba, która nabyła nieruchomość w drodze zasiedzenia, a nie ujawni swoich praw, musi się liczyć z sytuacjami, w których kolejni nabywcy nieruchomości uzyskają jej własność z powołaniem na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Skład orzekający
Dariusz Krzysiak
przewodniczący
Teresa Szykuła
sędzia
Elżbieta Koszel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych nad późniejszym stwierdzeniem zasiedzenia, gdy nabywca działał w dobrej wierze i nie miał możliwości dowiedzenia się o rzeczywistym stanie prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nabywca działał w dobrej wierze i nie miał możliwości dowiedzieć się o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Kluczowe jest ustalenie braku złej wiary nabywcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem nabytym na podstawie wpisu w księdze wieczystej a prawem nabytym przez zasiedzenie, co jest częstym problemem w obrocie nieruchomościami i ma duże znaczenie praktyczne dla prawników i właścicieli.
“Księgi wieczyste kontra zasiedzenie: Kto wygrał spór o ziemię?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.