I Ca 563/17

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2018-02-21
SAOSRodzinnepodział majątku wspólnegoŚredniaokręgowy
podział majątkumałżeństworozwódspłatanieruchomośćruchomościapelacja

Podsumowanie

Sąd Okręgowy w Sieradzu częściowo uwzględnił apelację uczestnika postępowania, podwyższając kwotę spłaty należną W. G. od B. M. z tytułu podziału majątku dorobkowego.

Sprawa dotyczyła podziału majątku dorobkowego byłych małżonków B. M. i W. G. Sąd Rejonowy dokonał podziału, przyznając poszczególne składniki majątku i zasądzając spłatę od B. M. na rzecz W. G. Uczestnik postępowania wniósł apelację, kwestionując sposób podziału i wartość niektórych składników majątku, w tym samochodu. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, podwyższając kwotę spłaty, uznając, że błędnie odliczono całą wartość wierzytelności za sprzedany samochód, zamiast połowy.

Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał apelację uczestnika postępowania W. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli w sprawie o podział majątku dorobkowego byłych małżonków B. M. i W. G. Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku, w skład którego wchodziły m.in. spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, samochód, sprzęt RTV i AGD oraz środki z funduszy emerytalnych. Zasądził od B. M. na rzecz W. G. kwotę 29 259,60 zł tytułem spłaty. Uczestnik w apelacji zarzucił m.in. naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez dowolne ustalenia faktyczne, kwestionując zaliczenie sprzedaży samochodu do majątku wspólnego, sposób prowadzenia działalności gospodarczej, ponoszenie kosztów utrzymania lokalu oraz pominięcie spłaty pożyczki. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną jedynie w zakresie rozliczenia środków ze sprzedaży samochodu. Stwierdził, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo odliczył całą wartość wierzytelności za sprzedany samochód od należnej uczestnikowi spłaty, podczas gdy należała mu się jedynie połowa tej kwoty. W związku z tym, Sąd Okręgowy podwyższył zasądzoną kwotę spłaty do 35 009,60 zł. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona, a ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego uznano za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że zarzuty dotyczące nierównych udziałów w majątku wspólnym nie mogły być zgłaszane po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 kpc, uznając, że każdy z zainteresowanych ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji błędnie odliczył całą wartość wierzytelności za sprzedany samochód od należnej uczestnikowi spłaty. Należała mu się jedynie połowa tej kwoty.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sprzedaż samochodu przez jednego z małżonków po ustaniu wspólności majątkowej bez zgody drugiego jest traktowana jako zbycie udziału, co może prowadzić do obowiązku rozliczenia wartości. Jednakże, przy podziale majątku, wartość zbytego składnika powinna być rozliczana w połowie, jeśli nie było podstaw do ustalenia nierównych udziałów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

B. M. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
B. M.osoba_fizycznawnioskodawczyni
W. G.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (15)

Główne

k.r.o. art. 31

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Pomocnicze

k.p.c. art. 684

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 5 § ust. 5 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.r.o. art. 43 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 45

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.p.c. art. 624

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 383

Kodeks postępowania cywilnego

k.r.o. art. 27

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 43 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.p.c. art. 331

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne rozliczenie przez sąd pierwszej instancji wartości samochodu sprzedanego po ustaniu wspólności majątkowej.

Odrzucone argumenty

Zaliczenie sprzedaży samochodu do majątku wspólnego. Sposób prowadzenia działalności gospodarczej. Ponosił koszty utrzymania lokalu również uczestnik. Pominięcie spłaty pożyczki zaciągniętej przez uczestnika. Niemożność spłaty przez wnioskodawczynię. Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym.

Godne uwagi sformułowania

Sprzedaż dokonana bez zgody drugiego małżonka traktuje się jak niebyłą. Przedmioty majątkowe zbyte lub zużyte w sposób prawidłowy nie są uwzględniane przy dokonywaniu podziału, natomiast przedmioty majątkowe, które zostały zbyte lub zużyte bezpodstawnie albo roztrwonione, a także przedmioty, które nie weszły do wspólności z winy jednego małżonka, są uwzględniane przy dokonywaniu podziału w ten sposób, że ich wartość zaliczana zostaje na poczet udziału tego małżonka, którego zawinione zachowanie spowodowało uszczuplenie majątku wspólnego.

Skład orzekający

Joanna Składowska

przewodniczący

Elżbieta Zalewska – Statuch

sędzia

Beata Witkowska

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozliczenia składników majątku wspólnego zbytych po ustaniu wspólności, dopuszczalności zgłaszania żądań ustalenia nierównych udziałów w postępowaniu apelacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału majątku dorobkowego, gdzie jeden z małżonków zbył wspólny składnik majątku po ustaniu wspólności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów podziału majątku po rozwodzie, w tym rozliczenia składników zbytych po ustaniu wspólności. Jest to typowa, ale ważna kwestia dla wielu par po rozwodzie.

Jak rozliczyć sprzedany po rozwodzie samochód? Sąd Okręgowy koryguje podział majątku.

Dane finansowe

spłata: 35 009,6 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I Ca 563/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2018 roku. Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSO Joanna Składowska Sędziowie SO Elżbieta Zalewska – Statuch SR Beata Witkowska (del) Protokolant st. sekr. sąd Justyna Raj po rozpoznaniu w dniu 07 lutego 2018 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z wniosku B. M. z udziałem W. G. o podział majątku dorobkowego na skutek apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 24 października 2017 roku, sygn. akt I Ns 743/14 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 1 i 2 w ten sposób, że zasądzoną w punkcie 2 kwotę 29 259,60 zł podwyższyć do 35 009,60 (trzydzieści pięć tysięcy dziewięć 60/100) złotych natomiast punkt 1 uzupełnić w ten sposób, że w opisie składników, które Sąd przyznaje B. M. dodać podpunkt b ; 2. oddalić apelację w pozostałej części; 3. ustalić, że każdy z zainteresowanych ponosi koszty postępowania apelacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ca 563/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli, w sprawie z wniosku B. M. z udziałem W. G. o podział majątku dorobkowego, dokonał podziału majątku dorobkowego byłych małżonków w skład którego wchodzą: spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w Z. przy ulicy (...) o wartości 133 780 zł (punkt 1a postanowienia); środki pochodzące ze sprzedaży samochodu osobowego marki M. (...) rok produkcji 1997 nr rej (...) (punkt 1b postanowienia), telewizor marki S. z eurozłączem (punkt 1c postanowienia), szafa trzydrzwiowa (punkt 1d postanowienia), meble kuchenne wraz z wyposażeniem w postaci garnków, talerzy, sztućców, szklanek (punkt 1e postanowienia), pościel, ręczniki, kołdry, koce, poduszki (punkt 1f postanowienia), materac (punkt 1g postanowienia), odkurzacz (punkt 1h postanowienia), czajnik elektryczny (punkt 1i postanowienia), żelazko (punkt 1j postanowienia), meble ogrodowe i basenik (punkt 1k postanowienia), kolumny marki F. (...) (punkt 1l postanowienia), a także środki zgromadzone na rachunku B. M. otwartego funduszu emerytalnego A. (...) w okresie od 19 września 1998 roku do 20 lipca 2010 roku w wysokości 165.49399 jednostek rozrachunkowych (punkt 1m postanowienia) oraz środki zgromadzone na indywidualnym subkoncie B. M. w okresie od 19 września 1998 roku do 20 lipca 2010 roku w wysokości 6189,02 zł (punkt 1n postanowienia) w ten sposób, że składniki opisane w punktach: a, c, j, k, przyznał B. M. , zaś pozostałe składniki z wyłączeniem punktu m i n W. G. , środki wymienione w punkcie m i n przyznał zaś po połowie obojgu małżonkom, dokonując transferu na indywidualne subkonto w ZUS i rachunek otwartego funduszu emerytalnego W. G. . Ponadto Sąd Rejonowy zasądził od B. M. na rzecz W. G. kwotę 29 259,60 zł płatną w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia (punkt 2) oraz nakazał W. G. opuszczenie wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami, których prawa reprezentuje lokalu mieszkalnego numer (...) położonego |w Z. przy ulicy (...) i wydanie go wnioskodawczyni w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia, a w sytuacji otrzymania spłaty opisanej w punkcie 2 niezwłocznie po jej otrzymaniu lub rozliczeniu przez potrącenie zobowiązań wzajemnych (punkt 3). W pozostałym zakresie Sąd oddalił wniosek (punkt 4) i ustalił, iż wnioskodawczyni i uczestnik postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie w granicach kwot przez nich wydatkowanych (punkt 5). Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski: B. M. i W. G. (1) zawarli związek małżeński w dniu 19 września 1998 roku. W wyniku zawarcia małżeństwa pomiędzy stronami doszło do powstania ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej. Małżeństwo stron zostało rozwiązane przez rozwód na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 28 czerwca 2010 roku wydanego w sprawie sygn. akt. I 1C 191/10. Z dniem 20 lipca 2010 roku pomiędzy stronami ustał ustrój małżeńskiej wspólności ustawowej. Przez cały okres trwania małżeństwa wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą handlując sprzętem elektronicznym. W prowadzeniu działalności pomagał jej mąż. Firma nie przynosiła wielkich dochodów. Po urodzeniu dzieci wnioskodawczyni zajmowała się nimi, a uczestnik prowadził działalność na jej rachunek. Dochody małżonków G. były bardzo nieznaczne, borykali się z trudnościami finansowymi. Przez cały okres trwania ich małżeństwa byli wspierani finansowo przez rodziców wnioskodawczyni. Małżonkowie M. pożyczali im pieniądze lub kupowali konieczne sprzęty takie jak meble, urządzenia AGD. Oczekiwali, że gdy sytuacja finansowa córki i męża poprawi się uzyskają zwrot pożyczek. Decyzją zarządu spółdzielni z dnia 12 czerwca 2006 roku B. M. została członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. , zaś w dniu 07 maja 2006 roku została zawarta pomiędzy nią a przedstawicielami Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. umowa o ustanowienie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Z. przy ul. (...) . B. M. zobowiązana była zapłacić wkład mieszkaniowy w wysokości 29693,44 zł. Lokal był obciążony kredytem w wysokości 97746,52 zł. Na poczet wkładu mieszkaniowego wpłacono 2 razy po 15000 zł, za środków pożyczonych małżonkom przez rodziców wnioskodawczyni. Pozostały w kład 7023,83 zł został zapłacony przez wnioskodawczynię przy płatności czynszu. Spłaty kredytu zaciągniętego na budowę lokalu stron ostatecznie dokonał ojciec wnioskodawczyni W. M. w dniu 19 grudnia 2008 roku wpłacając kwotę 35684,44 zł. W czasie trwania związku małżeńskiego strony wykonały remont w łazience i kuchni. Okresowo w mieszkaniu wykonywano prace malarskie w celu odświeżenia stanu ścian i sufitów. Nakłady te nie podwyższyły wartości lokalu ustalonej na dzień ustania wspólności małżeńskiej. Aktualna wartość rynkowa spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu stanowiącego majątek wspólny stron, według stanu na dzień 20 lipca 2010 roku to 133780 zł. Po rozwodzie wnioskodawczyni ponosiła koszty utrzymania lokalu, spłaciła także wszystkie zaległości wynikające ze zobowiązań czynszowych i opłat eksploatacyjnych na rzecz spółdzielni. Łącznie wnioskodawczyni wydatkowała na ten cel 19528,35 zł. Ponadto wnioskodawczyni spłaciła sumę 11114,25 zł jako zobowiązanie uczestnika, za opłaty eksploatacyjne w okresie gdy jedynie on korzystał z mieszkania. Począwszy od stycznia 2012 roku W. G. (1) użytkuje lokal należący do stron i na mocy umowy zawartej z wnioskodawczynią zobowiązał się do opłacania wszystkich opłat eksploatacyjnych. Z lokalu tego korzysta także jego konkubina. Uczestnik postępowania pomimo deklaracji nie opłacał regularnie świadczeń za lokal w latach 2012 do 2017. W dniu 31 lipca 2017 roku posiadał zadłużenie w wysokości 5877,51 zł. Nie płaci także regularnie alimentów na rzecz małoletnich dzieci stron. W czasie trwania związku małżeńskiego strony nabyły samochód osobowy marki m. (...) rok produkcji 1997 o wartości 11500 zł. Pojazd ten B. M. oddała do komisu w celu sprzedaży w kwietniu 2011 roku. Nie otrzymała od komisanta środków pieniężnych za sprzedaż, gdyż uczestnik postępowania zawarł umowę kupna tego pojazdu w dniu 31 maja 2011 roku. Uczestnik postępowania dysponował tym samochodem aż do daty jego zbycia. W czasie trwania związku małżeńskiego stronu nabyły także ruchomości w postaci: telewizor marki S. z euro-złączem, szafę trzydrzwiowa, meble kuchenne, odkurzacz, czajnik elektryczny, żelazko, meble ogrodowe i basenik, kolumny marki F. (...) , naczynia kuchenne, garnki, kołdry, sztućce , poduszki, koce, pościel. Wnioskodawczyni na stałe mieszka w Norwegii. Pracuje zawodowo zarabia 17000 koron miesięcznie. Środki te wystarczają jej na bieżące utrzymanie. Uczestnik postępowania prowadzi działalność gospodarcza. W 2015 roku wykazał dochód z działalności w wysokości 28246,94 zł. Korzysta z finansowej pomocy okresowo udzielanej mu przez Caritas. Leczy się na nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienna serca, łuszczyce i pozostaje pod opieką okulistyczną. B. M. zgromadziła na subkoncie w ZUS do dnia 20 lipca 2010 roku składki w wysokości 6189,02 zł, a na rachunku OFE A. 165.49399 jednostek rozrachunkowych o wartości 7442,26 zł. W okresie trwania związku małżeńskiego W. G. (2) nie zgromadził żadnych środków ani w ZUS ani w OFE. Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków, wnioskodawczyni oraz dokumentów, których wiarygodności nie budziła wątpliwości i nie została zakwestionowana przez żadną ze stron, wskazując którym to przedłożonym dokumentom i twierdzeniom zainteresowanych oraz powołanych świadków dał wiarę, a którym odmówił, podając przyczynę swojej decyzji. W szczególności Sąd zwrócił uwagę, iż niespornym było, iż z majątku wnioskodawczyni zabrała telewizor, żelazko, meble ogrodowe z basenem, pościel, koce i poduszki, zaś uczestnik postępowania kolumny, które przechowywał w domu b. K. . Meble pozostały mieszkaniu stron wraz z wyposażeniem kuchni, które wnioskodawczyni spakowała w kartony i wyniosła do piwnicy. Większość składników w skazanych przez uczestnika postępowania w postaci odtwarzaczy DVD, wieży, komputera była własnością dzieci, półkę łazienkową pożyczyła stronom matka wnioskodawczyni. Otrzymały je w ramach prezentów od dziadków. Co do pozostałych składników, Sąd wskazał, iż to strony rozdysponowały nimi przed orzeczeniem rozwodu lub jak w przypadku komputera stacjonarnego uległ on naturalnemu zużyciu, zaś odnośnie samochodu, Sąd zauważył, że z cała pewnością był on własnością stron w dacie ustania wspólności i wnioskodawczyni podjęła próbę jego sprzedaży przez komis. Nie uzyskała środków ze sprzedaży, gdyż to uczestnik rzekomo odkupił samochód nie uiszczając ceny na rzecz byłej żony. Wobec tego, iż to on zbył ostatecznie samochód, to według Sądu, do rozliczenia pozostają środki odpowiadające jego wartości według stanu z daty ustania wspólności. Sąd, powołując się na art. 5 ust 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy i zmianie innych ustaw oraz art. 31 kro , stwierdził, że skoro pomiędzy stronami z dniem 10 lipca 2010 roku wyrokiem Sądu Okręgowego w S. został orzeczony rozwód i tym samym zniesiona wspólność ustawowa, to z tą datą ustała wspólność ustawowa istniejąca między nimi. Ponadto, Sąd omówił przepisy art. 42 - 46 kro , wskazując w szczególności na § 2 art. 43 kro i stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie ustalenia nierównych udziałów nie żądała żadna ze stron. Wskazano też, że trakcie postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu ustawowej wspólności małżeńskiej Sąd ustala - jako przesłanki podziału – skład tego majątku oraz jego wartość ( art. 684 k.p.c. ) oraz, że trakcie postępowania Sąd rozstrzyga o wzajemnych roszczeniach małżonków (głównie rozliczenia z art. 45 kro ), jak też żądanie rozstrzygnięcia o nierównych udziałach małżonków w majątku wspólnym. Podano przy tym, ze przepis ten dotyczy nakładów czy wydatków dokonanych w czasie do chwili ustania wspólności ustawowej i czynionych z majątku osobistego na majątek wspólny, a także po ustaniu wspólności. Rozliczenia takich nakładów żądał pełnomocnik uczestniczki postępowania - co do uiszczania opłat stałych obciążających członków spółdzielni za lokal mieszkalny. Sąd zwrócił uwagę, iż po ustaniu wspólności uczestniczka postępowania jako jedyna pokrywała wszelkie opłaty a nadto spłaciła wspólne zobowiązania stron i wydatkowała na ten cel kwotę 19 528,35 zł oraz 11 114,25 zł jako dług uczestnika z tytułu opłat czynszowych. Obowiązek uiszczenia stałych opłat bez względu na fakt korzystania z lokalu obciąża każdego członka spółdzielni. Pełnomocnik uczestnika postępowania nie kwestionował tej okoliczności. W tym wypadku Sąd nie uwzględnił jednak zarzutu spłaty przez uczestnika rzekomego zobowiązania jakie strony miały zaciągnąć u kolegi K. , gdyż brak jest wiarygodnych dowodów zarówno na istnienie tego zobowiązania jak i jego spłaty przez uczestnika postępowania. Sąd wskazał następnie, iż wartość lokatorskiego prawa do lokalu została oszacowana przez biegłego. W zakresie natomiast ustalenia sposobu podziału Sąd uznał, iż z uwagi na niemożność fizycznego podziału oraz deklaracje stron celowym będzie przyznanie mieszkania uczestniczce postępowania ze spłatą dla wnioskodawcy, uwzględniając przy tym, iż faktycznie jedynie wnioskodawczyni może spłacić uczestnika postępowania, podjąć jednocześnie, że wnioskodawczyni wprawdzie mieszka poza granicami kraju, w Norwegii, która jest jej centrum życiowym, nie deklaruje w najbliższej przyszłości gotowości powrotu do Polski, jednak to ona ma środki aby przekształcić prawo lokatorskie w prawo własności odrębnej do lokalu, zbyć mieszkanie i spłacić byłego męża. Uczestnik postępowania nie posiada zdolności kredytowej umożliwiającej mu zaciągnięcie kredytu na spłatę wnioskodawczyni. Uczestnik nie ma środków na bieżące płacenie alimentów czy zobowiązań czynszowych. Jednocześnie za środki ze spłaty może wynająć sobie lokal, w którym będzie zaspokajać własne potrzeby mieszkaniowe. Sąd ustalił, iż wartość całego majątku to kwota 130 561,80 zł (z czego 108 361,80 zł wartość wkładu w mieszkaniu pomniejszona o 20 % nakład wnioskodawczyni 25 418,20 zł, 20 700 zł ruchomości plus środki za samochód dla uczestnika i 1 500 zł wartość ruchomości dla wnioskodawczyni telewizor 100 zł, meble ogrodowe i basenik 200 zł, żelazko 100 zł, komódka 100 zł). Dlatego też Sąd stwierdził, że udział każdej ze stron to kwota 65 280,90 zł i od należnej sumy z tytułu spłaty na rzecz uczestnika odjął kwotę 20 700 zł tj. wartość majątku ruchomego pozostałego przy uczestniku, w tym środki za samochód, a także kwotę 9 764,17 zł (połowa z sumy 19528,35 zł ) z tytułu rozliczenia kwot świadczonych przez uczestniczkę jako czynsz a zgłoszoną do rozliczenia oraz kwotę 5 557,13 zł z sumy 11 114,25 zł obciążającą w całości uczestnika, a zapłaconą przez wnioskodawczynię jako spłata zobowiązań wobec spółdzielni za okres korzystania z lokalu jedynie przez uczestnika na podstawie umowy użyczenia. Sąd zatem podał, iż łącznie do zapłaty na rzecz W. G. pozostała kwota 29 259,60 zł zasądzona w orzeczeniu. Orzekając o sposobie spłaty, Sąd wziął pod uwagę deklaracje uczestniczki postępowania oraz jej sytuację życiową i majątkowa, a także fakt, iż postępowanie toczyło się przez 3 lata. Wnioskodawczyni od początku deklarowała gotowość przejęcia mieszkania i spłatę uczestnika. Na podstawie art. 624 k.p.c. orzeczono o wydaniu lokalu przez uczestnika postępowania wnioskodawczyni. Sąd z urzędu ustalił, iż w skład majątku weszły środki zgromadzone na rachunkach funduszy emerytalnych i subkontach w ZUS i przyznał środki po połowie obojgu małżonkom w oparciu o art. 31 § 2 pkt 3 i 4 kro , a o koszach orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Apelację od powyższego postanowienia złożył uczestnik postępowania, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez poczynienie dowolnych ustaleń nieopartych na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego: - uznanie, że środki pochodzące z ostatecznej sprzedaży samochodu osobowego marki M. (...) , o którym mowa w pkt 1 b postanowienia wchodzą w skład majątku dorobkowego stron; - uznanie, że uczestnik jedynie pomagał wnioskodawczyni w prowadzeniu działalności gospodarczej - w sytuacji, gdy Uczestnik prowadził tą działalność samodzielnie wnioskodawczyni zaś jedynie ją firmowała; - uznanie, że firma nie przynosiła wielkich dochodów - i oparcie tego przekonania jedynie na zeznaniach rodziców wnioskodawczyni; - uznanie, że po rozwodzie jedynie wnioskodawczym ponosiła koszty utrzymania lokalu mieszkalnego stron w sytuacji, gdy ponosił je również uczestnik; - poprzez niewyjaśnienie, w jaki sposób uczestnik mógł zrobić zadłużenie w ZUS za które wnioskodawczyni była odpowiedzialna i które - jak to się żaliła na rozprawie - miała spłacać - skoro wnioskodawczyni twierdzi, że to ona prowadziła działalność gospodarczą - więc powinna pilnować spłat - zaś sam uczestnik w ZUS nie został zarejestrowany i składki nie były od niego opłacane a zatem z tego tytułu nie mogło powstać zadłużenie; - poprzez pominięcie spłaty, jakiej uczestnik dokonał na rzecz I. K. z tytułu zawarcia umowy pożyczki na kwotę 25000 zł dnia 15 czerwca 2008 roku; - uznanie, że wnioskodawczyni będzie w stanie spłacić uczestnika z tytułu mieszkania w sytuacji, gdy Sąd I instancji ustala, że środki, jakie wnioskodawczyni zarabia w Norwegii wystarczają na jej bieżące utrzymanie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o: - ustalenie, że uczestnik przyczynił się w 80% do powstania majątku wspólnego stron i istnieją ważne powody do żądania nierównego ustalenia udziałów; - uwzględnienie przy ocenie stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego stron nakładu osobistej pracy i osobistych starań uczestnika przy prowadzeniu działalności gospodarczej, którą firmowała wnioskodawczyni; - przyznanie uczestnikowi postępowania prawa do składników majątkowych opisanych w pkt. 1a-b postanowienia, zaś składniki wymienione w pkt. 1c-1 wnioskodawczyni oraz rozdzielenie składników opisanych w pkt 1 m-n w proporcji 20/80% na korzyść uczestnika. Skarżący wniósł również o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji załączonej do apelacji wymienionych w punktach 8 – 11 apelacji oraz dowodu z przesłuchania świadków wymienionych w pkt 12 – 20 apelacji, w celu wykazania, że to uczestnik w istocie prowadził działalność gospodarczą, która firmowała wnioskodawczyni - i w tym celu kontaktował się z w/w kontrahentami, dostarczał towar. Uczestnik wniósł też, aby Sąd Okręgowy w Sieradzu - I Wydział Cywilny dostarczył akta sprawy rozwodowej I 1C 191/10 - gdzie znajduje się dokumentacja z której wynika, że to uczestnik prowadził działalność gospodarczą, którą firmowała wnioskodawczyni oraz aby Starostwo Powiatowe w Z. , Wydział Komunikacji, dostarczyło informację, czy i od kiedy wnioskodawczyni posiada prawo jazdy w celu wykazania, że zrobiła je dopiero w roku 2012 a zatem nie mogła przed rokiem 2012 jeździć do kontrahentów i rozwozić towaru oraz z uwagi na jego ciężar wnosić go do magazynów - a także w celu wyjaśnienia na czym polegało prowadzenie przez wnioskodawczynię firmy - skoro z uwagi na brak prawa jazdy nie mogła dostarczać towaru do kontrahentów i zajmować się tymi sprawami - zaś z uwagi na podnoszone przez nią kwestie związane z zadłużeniem w ZUS wynika, że opłaty i dokumentacja nie były przez nią dopilnowane i co się zatem działo z pieniędzmi uzyskanymi z tytułu prowadzenia tej działalności. W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od uczestnika na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w drugiej instancji, według norm przepisanych. Na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 roku uczestnik oświadczył, że jest zainteresowany rozstrzygnięciem przyznającym jemu prawo do lokalu i spłaceniem wnioskodawczyni z połowy wartości tego prawa pomniejszonej o wartość ruchomości, które przejęła wnioskodawczyni w wysokości 7 000 zł. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie zarzutu związanego ze sposobem rozliczenia środków pochodzących z ostatecznej sprzedaży samochodu osobowego marki M. (...) , natomiast w pozostałej części podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Kontrola instancyjna nie wykazała nieprawidłowości, które uzasadniałyby wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w kierunku postulowanym przez stronę skarżącą. Ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy są prawidłowe, a okoliczności ustalone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zostały przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia apelacji. Pełnomocnik uczestnika zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 233 § 1 kpc . Jednakże nie odniósł go do żadnej z części materiału dowodowego i nie przeprowadził jakiejkolwiek jego analizy z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Tymczasem pamiętać należy, że zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233 § 1 kpc , sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie „wszechstronnego rozważenia zebranego materiału”. Jak podkreśla się w orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności – por. wyrok SN z dnia 17 listopada 1966 r., II CR 423/66, OSNPG 1967, nr 5–6, poz. 21; uzasadnienie wyroku SN z dnia 24 marca 1999 r., I PKN 632/98, OSNAPiUS 2000, nr 10, poz. 382; uzasadnienie postanowienia SN z dnia 11 lipca 2002 r., IV CKN 1218/00, LEX nr 80266; uzasadnienie postanowienia SN z dnia 18 lipca 2002 r., IV CKN 1256/00, LEX nr 80267). Jak ujmuje się w literaturze, moc dowodowa oznacza siłę przekonania uzyskaną przez sąd wskutek przeprowadzenia określonych środków dowodowych na potwierdzenie prawdziwości lub nieprawdziwości twierdzeń na temat okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wiarygodność decyduje natomiast o tym, czy określony środek dowodowy, ze względu na jego indywidualne cechy i obiektywne okoliczności, zasługuje na wiarę. Przyjmuje się, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (zob. uzasadnienie wyroku SN z dnia 20 marca 1980 r., II URN 175/79, OSNC 1980, nr 10, poz. 200; uzasadnienie wyroku SN z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, nr 17, poz. 655; uzasadnienie postanowienia SN z dnia 15 lutego 2000 r., III CKN 1049/99, LEX nr 51627; uzasadnienie wyroku SN z dnia 16 maja 2000 r., IV CKN 1097/00, LEX nr 52624; uzasadnienie wyroku SN z dnia 29 września 2000 r., V CKN 94/00, LEX nr 52589; uzasadnienie wyroku SN z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 1383/00, LEX nr 52544; wyrok SN z dnia 19 czerwca 2001 r., II UKN 423/00, OSNP 2003, nr 5, poz. 137; uzasadnienie wyroku SN z dnia 14 marca 2002 r., IV CKN 859/00, LEX nr 53923; uzasadnienie postanowienia SN z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1050/00, LEX nr 55499; uzasadnienie wyroku SN z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, LEX nr 56906; uzasadnienie wyroku SN z dnia 27 września 2002 r., IV CKN 1316/00, LEX nr 80273; T. Demendecki Komentarz aktualizowany do art.233 kpc publ. LEX). Strona apelująca co do zasady powinna zatem wskazać, jakie konkretnie zasady logicznego rozumowania naruszył sąd dokonując oceny tego dowodu, a także wskazać, dlaczego w świetle doświadczenia życiowego, wnioski, jakie wywiódł sąd pierwszej instancji dokonując tej oceny są niewłaściwe. Pełnomocnik uczestnika takiej analizy nie przeprowadził. W ogóle nie odniósł się do ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego i oceny dowodów. Natomiast odnoszenie się do tego, iż Sąd wadliwie uznał, że środki ze sprzedaży samochodu wchodzą w skład majątku dorobkowego w sytuacji w której pojazd ten nie powinien zostać zaliczony do majątku wspólnego, gdyż został zakupiony przez uczestnika w komisie do którego wstawiła go wnioskodawczyni wskazać trzeba, że w istocie dotyczy on sfery prawa materialnego a badanie prawidłowości zastosowanych norm prawa materialnego nie jest dokonywane w trybie przepisów procesowych, jak błędnie twierdzi skarżący. Przypomnieć należy, że podziałem objęte są składniki majątku wspólnego należące do niego w dacie ustania wspólności, a istniejące w chwili dokonywania działu. Przedmioty majątkowe zbyte lub zużyte w sposób prawidłowy nie są uwzględniane przy dokonywaniu podziału, natomiast przedmioty majątkowe, które zostały zbyte lub zużyte bezpodstawnie albo roztrwonione, a także przedmioty, które nie weszły do wspólności z winy jednego małżonka, są uwzględniane przy dokonywaniu podziału w ten sposób, że ich wartość zaliczana zostaje na poczet udziału tego małżonka, którego zawinione zachowanie spowodowało uszczuplenie majątku wspólnego. W miejsce roszczenia o podział danego składnika majątkowego pojawia się roszczenie odszkodowawcze o rozliczenie jego wartości. w sytuacji, gdy jeden z byłych małżonków zbył po ustaniu wspólności ustawowej, bez zgody drugiego byłego małżonka, przedmiot należący do majątku wspólnego, dochodzi w istocie do zbycia udziału w przedmiocie należącym do majątku wspólnego, co jest bezskuteczne wobec współmałżonka, jeżeli narusza uprawnienia przysługujące mu w wyniku podziału majątku wspólnego. Niekwestionowanym w sprawie jest, że wspólność majątkowa pomiędzy stronami ustała 20 lipca 2010 roku, samochód został oddany do komisu przez wnioskodawczynię w kwietniu 2011 roku, w treści umowy wskazano, że ma zostać sprzedany za 11 500 zł i za tę kwotę został sprzedany w dniu 31 maja 2011 roku. Samochód był zatem składnikiem majątku wspólnego jako należący do niego w dacie ustania wspólności, ale nie istniał już w chwili dokonywania działu. Wnioskodawczyni swoim działaniem spowodowała uszczuplenie majątku na kwotę 11 500 zł. Wysokość ceny sprzedaży nie była sporna. Okoliczność, że samochód nabył uczestnik nie ma znaczenia prawnego skoro nabył go po ustaniu wspólności. Równie dobrze samochód mógł zostać kupiony w komisie przez jakąkolwiek osobę trzecią. Natomiast sprzedaż dokonaną bez zgody drugiego małżonka traktuje się jak niebyłą. Nie kwestionowanym w apelacji było także ustalenie, iż na wartość majątku składa się: kwota 108 361,80 zł jako wartość prawa do lokalu po obniżeniu jej o dokonane przez wnioskodawczynię nakłady; 10 700 zł jako wartość ruchomości zatrzymanych przez strony, tj. wnioskodawczyni na kwotę 1 500 zł, w tym 200 zł za szafę, 200 zł za meble i basen, 100 zł żelazko, 1000 zł telewizor oraz 9 200 zł uczestnik, w tym meble za 1600 zł, 1000 zł za materac, pościel, kołdry, koce, ręczniki, poduszki za 1 500 zł, kolumny za 5 000 zł, czajnik za 0 zł, odkurzacz za 100 zł a także kwota 11 500 zł jako wartość wierzytelności za samochód. W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji zainteresowani nie kwestionowali, iż ich udziały w majątku wspólnym są równe, więc każdemu z nich powinien przypaść majątek po 65 280,90 zł. Od wysokości należnej uczestnikowi spłaty sąd pierwszej instancji odjął 9 200 zł jako wartość ruchomości, które zabrał, kwotę 15 321,30 zł jako sumę wierzytelności, które wnioskodawczyni miała przeciwko niemu z tytułu przypadającej na niego części zapłaconych przez nią należności z tytułu spłaty czynszu i zadłużeń oraz 11 500 zł wierzytelności za sprzedany samochód co czyniło spłatę na poziomie 29 259,60 zł. W ocenie Sądu Okręgowego sąd pierwszej instancji nieprawidłowo jedynie odliczył z należnej uczestnikowi spłaty całą wartość wierzytelności ze sprzedaży samochodu w sytuacji w której należała mu się jej połowa. Przyjętą zatem wysokość należnej uczestnikowi spłaty należało podwyższyć o 5 750 zł do 35 009,60 zł o czym na podstawie art. 386 § 1 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia, uzupełniając zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że w opisie składników, które Sąd przyznał B. M. dodał podpunkt b, odnoszący się do przyznania jej środków ze sprzedaży samochodu. Odnosząc się do zarzutu wadliwego pominięcia przez Sąd pierwszej instancji jako nieudowodnionego zarzutu dokonania przez uczestnika spłaty pożyczki zaciągniętej w 15 czerwca 2008 roku, która miała zostać przez niego dokonana po ustaniu małżeństwa należy się zgodzić z oceną tego żądania dokonana przez ten sąd, gdyż apelacja nie zawiera wspierającej go argumentacji jurydycznej. Zarzut przekroczenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego nie może zostać uznany za skuteczny, kiedy polega na zaprezentowaniu własnych, korzystniejszych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego, dokonanych na podstawie własnej oceny materiału dowodowego (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2002 r., sygn. II CKN 572/99). Pozostałe zarzuty apelacji podniesione zostały w oderwaniu od całokształtu okoliczności sprawy oraz oceny dowodowej dokonanej przez Sąd I instancji. To czy i kto w jakim zakresie organizował działalność gospodarczą nie ma znaczenia w sprawie, skoro z dochodów z tej działalności zaspokajane były potrzeby rodziny, a obowiązek małżonków zaspokajania potrzeb rodziny wynikał z art.27 krio . Nie zostało udowodnione, że z tego tytułu w dacie ustania wspólności istniały jakiej oszczędności, które mogłyby stanowić przedmiot podziału. Jeśli natomiast zgłoszone zarzuty i dotyczące ich wnioski dowodowe miały służyć wykazaniu nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnych to zgłoszenia żądania ustalenia, że uczestnik przyczynił się do jego powstania w 80 % a wnioskodawczyni w 20 % nie może zostać skutecznie dokonane po raz pierwszy na etapie postępowania apelacyjnego, Przewidziane w art. 43 § 2 k.r.o. żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym jest roszczeniem, które może być dochodzone w sprawie o podział tego majątku (por. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 1972 r. III CZP 100/71, OSNCP 1972, z. 7-8, poz. 129). Wobec powyższego należy zgłosić je najpóźniej do czasu zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji, gdyż - wysunięte dopiero w apelacji - stanowi rozszerzenie wniosku, co jest w postępowaniu apelacyjnym niedopuszczalne z uwagi na regułę wynikającą z art. 383 w związku z art. 13 § 2 k.p.c (postanowienie SN z 6 kwietnia 1998 roku, I CKN1113/07 Prok, i Pr, 1999, nr 5, poz. 35 i z dnia 27 maja 1998 roku, I CKN 730/97, OSNC 1009, nr 12, poz. 221) Jeśli żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym uczestników nie było przed Sądem Rejonowym składane, to złożone dopiero w apelacji nie mogło być dopuszczone do rozpoznania. W tym stanie rzeczy upadają wszystkie pozostałe, wiążące się z nim zarzuty, a zgłoszone na tę okoliczność dowody podlegały pominięciu z mocy art. 331 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc . Odnosząc się do żądania zmiany rozstrzygnięcia poprzez przyznanie prawa do lokalu uczestnikowi ze stosowną spłatą na rzecz wnioskodawczyni wskazać należy, że przyjęta przez skarżącego realność dokonania takiej spłaty oparta została w apelacji na spóźnionym żądaniu ustalenia nierównych udziałów skoro uczestnik pozostawał w przekonaniu, że taka spłata oscyluje w granicach kwoty 7 000 zł. Brak jest natomiast dalej idącej argumentacji związanej z realnością jej dokonania na rzecz wnioskodawczyni na poziomie ~ 87 000 zł (połowa wartości spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu wraz z połową wartości ruchomości, pomniejszonej o 1 500 zł wartości ruchomości, które zabrała i powiększona o kwotę 15 321,30 zł jako sumy wierzytelności, które wnioskodawczyni miała przeciwko niemu z tytułu przypadającej na niego części zapłaconych przez nią należności z tytułu spłaty czynszu i zadłużeń) Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni prawidłowo została ocenioną na korzystniejszą skoro to z jej majątku dotychczas regulowane były zadłużenia i ją obciąża niższa spłata. Za oczywistość należy przyjąć w tej sytuacji, iż uczestnik ma zdecydowanie niższe możliwości spłaty wnioskodawczyni, a to wobec wysokości i źródeł jego dochodów. W tych realiach sporne prawo do lokalu winno przypaść wnioskodawczyni. Dalej idąca apelacja podlegała więc oddaleniu w oparciu o art. 385 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc . O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 w zw. z 391 § 1 w zw. z 13 § 2 kpc . W ocenie Sądu Okręgowego, koszty wynagrodzenia pełnomocników stron winny pozostać przy stronach. W postępowaniu nieprocesowym o podział majątku wspólnego, obie strony w takim samym stopniu są zainteresowane rozstrzygnięciem; skoro zatem obie decydują się na pomoc pełnomocników, winny we własnym zakresie ponieść koszty z tym związane.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę