I Ca 5/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. G. wniósł o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego wobec byłej żony B. G., argumentując pogorszeniem swojej sytuacji materialnej. Pozwana wnosiła o oddalenie pozwu, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną po rozwodzie z winy powoda. Sąd Rejonowy w Ełku wyrokiem z 27 października 2020 r. obniżył alimenty z kwoty 350 zł do 150 zł miesięcznie, uznając, że nastąpiła zmiana stosunków uzasadniająca modyfikację obowiązku, ale nie jego całkowite wygaśnięcie. Sąd uzasadnił, że obie strony otrzymują renty, a pozwana dodatkowo korzysta z pomocy rodziny, co sprawia, że ich sytuacja materialna jest podobna. Sąd Rejonowy obronił również swoje orzeczenie w zakresie obniżenia alimentów, mimo że powód domagał się ich całkowitego wygaśnięcia, powołując się na zasadę orzekania ponad żądanie w sprawach o alimenty oraz nieporadność powoda. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd Okręgowy w Suwałkach, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd Okręgowy uznał, że ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i zgodna z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Podkreślono, że obowiązek alimentacyjny małżonka nie gwarantuje równej stopy życiowej, a jedynie zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb, a w przypadku niezaspokojenia podstawowych potrzeb, roszczenia mogą kierować się wobec innych zobowiązanych (np. dzieci). Sąd Okręgowy zaakceptował również stanowisko Sądu Rejonowego co do dopuszczalności orzeczenia o obniżeniu alimentów w sytuacji, gdy żądano ich wygaśnięcia, wskazując na nieporadność powoda i jego stan zdrowia psychicznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności orzekania o obniżeniu alimentów w sprawie o ich wygaśnięcie, ocena zmiany stosunków po rozwodzie, zasada równej stopy życiowej w kontekście alimentów między byłymi małżonkami.
Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej stron; orzeczenie Sądu Okręgowego nie jest wiążące dla innych spraw.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana stosunków po rozwodzie uzasadnia ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, czy jedynie jego obniżenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zmiana stosunków uzasadnia obniżenie obowiązku alimentacyjnego, a niekoniecznie jego całkowite wygaśnięcie, zwłaszcza gdy obie strony znajdują się w trudnej sytuacji materialnej.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że sytuacja materialna obu stron uległa zmianie po rozwodzie, ale nie na tyle, aby całkowicie wygasić obowiązek alimentacyjny. Obie strony otrzymują renty, a pozwana dodatkowo korzysta z pomocy rodziny, co sprawia, że ich sytuacja jest porównywalna, a obowiązek alimentacyjny powinien zostać obniżony.
Czy sąd może orzec o obniżeniu alimentów, gdy powód żądał jedynie ustalenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może orzec o obniżeniu alimentów, nawet jeśli powód żądał ich całkowitego wygaśnięcia, jeśli podstawa faktyczna powództwa uzasadnia takie rozstrzygnięcie, a powód działa bez profesjonalnego pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zaakceptował stanowisko Sądu Rejonowego, że orzeczenie o obniżeniu alimentów mieści się w granicach hipotetycznej woli powoda i jest zgodne z jego interesem prawnym, zwłaszcza w sytuacji, gdy powód działał samodzielnie i miał problemy zdrowotne.
Jak ocenić sytuację materialną byłych małżonków przy ustalaniu obowiązku alimentacyjnego po rozwodzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy porównać obecną sytuację materialną obu stron, uwzględniając ich dochody, wydatki, stan zdrowia oraz ewentualną pomoc osób trzecich, dążąc do podobnej stopy życiowej, ale niekoniecznie równej.
Uzasadnienie
Sąd porównał dochody z rent obu stron, uwzględnił pomoc rodziny dla pozwanej oraz samotne zamieszkiwanie powoda, co doprowadziło do wniosku o potrzebie obniżenia alimentów, ale nie ich wygaśnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| B. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.r.o. art. 138
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zmiana może polegać na stwierdzeniu ustania obowiązku alimentacyjnego lub jego obniżeniu.
k.r.o. art. 60 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny między byłymi małżonkami, zwłaszcza gdy rozwód nastąpił z winy jednego z nich, może być orzeczony w odpowiednim zakresie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany granicami żądania, jednak w sprawach o alimenty dopuszczalne jest orzekanie ponad żądanie lub w mniejszym zakresie, jeśli podstawa faktyczna na to pozwala.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o zniesienie współuczestnictwa procesowego sąd orzeka o kosztach w sposób odpowiadający wynikowi sprawy, uwzględniając zasady słuszności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana stosunków uzasadniająca obniżenie alimentów, a nie ich wygaśnięcie. • Podobieństwo sytuacji materialnej obu stron po rozwodzie. • Dopuszczalność orzeczenia o obniżeniu alimentów w sprawie o ich wygaśnięcie. • Prawidłowa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Żądanie całkowitego wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. • Zarzuty naruszenia art. 321 kpc i art. 233 kpc przez sąd pierwszej instancji. • Niewystarczająca kwota obniżonych alimentów. • Nieprawidłowe ustalenie daty początkowej obowiązywania obniżonego obowiązku.
Godne uwagi sformułowania
Zmiana wyroku lub umowy, którą ma na względzie art. 138 krio, może między innymi polegać na stwierdzeniu ustania obowiązku alimentacyjnego, wobec odpadnięcia którejś z przesłanek uzasadniających ten obowiązek, czy to po stronie uprawnionej, czy to po stronie zobowiązanej. • Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. • Alimenty zasądzone na podstawie art. 60 krio nie uzasadniają przyjęcia tzw. równej stopy życiowej. • W przypadku powoda działającego bez profesjonalnego wsparcia trudno oczekiwać prawidłowego formułowania wniosków procesowych.
Skład orzekający
Cezary Olszewski
przewodniczący
Agnieszka Kluczyńska
sędzia
Aneta Ineza Sztukowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności orzekania o obniżeniu alimentów w sprawie o ich wygaśnięcie, ocena zmiany stosunków po rozwodzie, zasada równej stopy życiowej w kontekście alimentów między byłymi małżonkami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej stron; orzeczenie Sądu Okręgowego nie jest wiążące dla innych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu alimentów po rozwodzie i pokazuje praktyczne aspekty stosowania przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego.
“Czy można żądać wygaśnięcia alimentów, a sąd obniży je tylko nieznacznie? Wyjaśniamy!”
Dane finansowe
alimenty: 150 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.