I CA 488/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania przez Gminę M. zapłaty kary umownej od G. Ś. za zwłokę w wykonaniu dokumentacji projektowej dla zadania pn. „(...)”. Termin zakończenia umowy przewidziano na 31 maja 2010 r., a dokumentacja została przekazana ostatecznie 20 sierpnia 2010 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że opóźnienie nie było zawinione przez wykonawcę. Wskazał, że na opóźnienie wpłynęły m.in. konieczność wykonania prac dodatkowych (projekt Placu (...) ), które nie były objęte pierwotną umową, oraz opóźnienia w uzyskaniu niezbędnych decyzji administracyjnych (decyzja ULI) ze strony inwestora (Gminy). Sąd Rejonowy podkreślił również rzetelność i lojalność wykonawcy, który wykazał się dalekowzrocznością w przewidywaniu problemów technicznych i administracyjnych. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację Gminy, oddalił ją, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Stwierdził, że Sąd I Instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego ani materialnego. Podkreślono, że brak decyzji ULI był podstawową przyczyną opóźnienia, a działania pozwanego, w tym uzyskanie zgód właścicieli nieruchomości, przyczyniły się do skrócenia czasu postępowania administracyjnego. Sąd Okręgowy uznał, że opóźnienie w wykonaniu umowy nie było zawinione przez pozwanego, a wręcz przeciwnie, inwestor nie współdziałał należycie przy wykonaniu zobowiązania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kar umownych, odpowiedzialności kontraktowej, wpływu braku współdziałania inwestora i konieczności uzyskania decyzji administracyjnych na termin wykonania umowy w kontekście zamówień publicznych.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z projektem budowlanym i zamówieniem publicznym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zwłoka w wykonaniu umowy o opracowanie dokumentacji projektowej, wynikająca z przyczyn niezawinionych przez wykonawcę (np. opóźnienia w uzyskaniu decyzji administracyjnych, konieczność wykonania prac dodatkowych), uzasadnia naliczenie kary umownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwłoka wynikająca z przyczyn niezawinionych przez wykonawcę, w tym z braku współdziałania inwestora lub konieczności wykonania prac dodatkowych uzgodnionych w trakcie realizacji umowy, nie uzasadnia naliczenia kary umownej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonawca wykazał, iż opóźnienie nie było przez niego zawinione, a wynikało m.in. z braku decyzji lokalizacyjnej ze strony inwestora i konieczności wykonania prac dodatkowych. Inwestor nie współdziałał należycie przy wykonaniu zobowiązania.
Czy wykonanie prac dodatkowych, które nie były objęte pierwotną umową o zamówienie publiczne, uzasadnia żądanie dodatkowego wynagrodzenia?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozstrzygnięta w niniejszej sprawie, gdyż dotyczyła odrębnego postępowania o zapłatę, a nie o karę umowną.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące wynagrodzenia za prace dodatkowe są prawnie irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy o karę umowną, ponieważ zarzut potrącenia nie został uwzględniony z powodu braku wierzytelności z tytułu kary umownej.
Czy brak decyzji lokalizacyjnej inwestycji celu publicznego (ULI) przed zawarciem umowy na opracowanie dokumentacji projektowej, która obejmuje również część wymagającą takiej decyzji, stanowi okoliczność niezawinioną przez wykonawcę, prowadzącą do opóźnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak decyzji ULI po stronie inwestora przed zawarciem umowy jest podstawową przyczyną opóźnienia w wykonaniu dokumentacji projektowej, za którą wykonawca nie ponosi winy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że inwestor powinien zapewnić decyzję ULI przed zawarciem umowy, a jej brak spowodował konieczność przedłużenia terminu wykonania projektu, co nie obciąża wykonawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina M. (...) | instytucja | powód |
| G. Ś. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 483 § 1
Kodeks cywilny
Możliwość zastrzeżenia kary umownej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego.
k.c. art. 484 § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna należy się wierzycielowi bez względu na wysokość poniesionej szkody.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania; domniemanie winy dłużnika.
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
Określenie standardu należytej staranności, wymaganej od dłużnika, przy uwzględnieniu zawodowego charakteru działalności.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Warunki dopuszczalności potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 354 § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek wykonania zobowiązania zgodnie z jego treścią i celem społeczno-gospodarczym oraz zasadami współżycia społecznego.
Dz. U.2004.202.2072 art. 3 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r.
Zakres dokumentacji projektowej ustala zamawiający.
Dz. U.2004.202.2072 art. 4 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r.
Katalog dokumentów tworzących dokumentację projektową nie jest zamknięty.
p.b. art. 32 § 2
Ustawa Prawo budowlane
Termin na uzgodnienie projektu organizacji ruchu.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Zasada wykładni oświadczeń woli, nakazująca badać zgodny zamiar stron i cel umowy.
p.z.p. art. 139 § 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 144
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
k.c. art. 632 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w wykonaniu umowy nie było zawinione przez wykonawcę z uwagi na brak decyzji lokalizacyjnej ze strony inwestora. • Konieczność wykonania prac dodatkowych (projekt Placu (...)) uzasadniała przedłużenie terminu. • Inwestor nie współdziałał należycie przy wykonaniu zobowiązania. • Brak szkody po stronie wierzyciela (choć nie było to kluczowe dla rozstrzygnięcia o karze umownej).
Odrzucone argumenty
Wykonawca dopuścił się zwłoki w wykonaniu umowy, co uzasadnia naliczenie kary umownej. • Prace dodatkowe dotyczące Placu (...) były objęte umową lub nie uzasadniały przedłużenia terminu. • Wykonawca nie dochował należytej staranności.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności ekskulpacyjnej dłużnika nie stanowi fakt przyjęcia przez niego zobowiązania, które tak co do terminów, jak i rozmiaru nie odpowiadało jego możliwościom osobistym i możliwościom jego przedsiębiorstwa • działania G. Ś. nacechowane były rzetelnością i lojalnością wobec inwestora • pozwanemu nie można skutecznie postawić zarzutu, iż jako profesjonalista wiedząc o tego rodzaju braku, mógł przewidzieć problemy z tym związane i np. nie podpisywać umowy • brak decyzji ULI było podstawową przyczyną zaistniałego opóźnienia • inwestor ( strona powodowa ) niewłaściwie współpracował z pozwanym
Skład orzekający
Wiesław Zachara
przewodniczący
Edward Panek
sędzia
Mariusz Sadecki
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych, odpowiedzialności kontraktowej, wpływu braku współdziałania inwestora i konieczności uzyskania decyzji administracyjnych na termin wykonania umowy w kontekście zamówień publicznych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z projektem budowlanym i zamówieniem publicznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe określenie zakresu umowy, terminów oraz współdziałanie stron w procesie inwestycyjnym, zwłaszcza w zamówieniach publicznych. Pokazuje również, jak czynniki zewnętrzne (decyzje administracyjne) mogą wpływać na realizację kontraktu.
“Kto odpowiada za opóźnienie w projekcie? Sąd rozstrzyga spór o karę umowną między gminą a wykonawcą.”
Dane finansowe
WPS: 19 178,4 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 1200 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.