III Ca 968/16

Sygn. akt III Ca 968/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej we W. przeciwko A. Ł. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I C 537/15 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 600 zł (sześćset złotych) z tytułu zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym; 3. przyznaje kuratorowi adwokatowi M. P. kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym kwotę 138 zł (sto trzydzieści osiem złotych) podatku od towaru i usług, z tytułu wynagrodzenia za zastępowanie nieznanej z miejsca pobytu pozwanej w postępowaniu odwoławczym. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 968/16 UZASADNIENIE Powódka (...) Bank (...) S.A. we W. żądała zasądzenia na jej rzecz od pozwanej A. Ł. kwoty 1 910,78 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od kwoty 1 122,37 od dnia 25 10 2014r. oraz zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie twierdziła, że pozwana nie wywiązała się z zawartej z powódką umowy limitu kredytowego i umowy o wydanie i korzystanie z karty kredytowej, która to umowa została wypowiedziana w dniu 25 10 2014r. Dochodzona roszenie kwota obejmuje należność główną: 1 122,37zł, odsetki za okres od dnia 6 11 2008r. do dnia wystawienia wyciągu z ksiąg banku w wysokości 512,17zł, koszty, opłaty i prowizje w kwocie 276,24zł oraz dalsze odsetki umowne w wysokości maksymalnej od kwoty kapitału od dnia następnego po dniu wystawienia wyciągu z ksiąg banku. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie w dniu 18 12 2014r. wydał nakaz zapłaty, w którym polecił pozwanej zapłacić powódce dochodzone należności. Nakaz został uchylony wobec braku możliwości doręczenia odpisu orzeczenia. Ustanowiony przez Sąd kurator dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej A. Ł. wnosił o oddalenie powództwa oraz obciążenie kosztami powódki. Podniósł zarzut przedawnienia, wskazując, iż całość roszczenia głównego przedawniła się z końcem stycznia 2014r., także w zakresie odsetek. Zarzucił ponadto, iż pozwana pokryła wszelkie należności do 21 09 2011r., zatem dochodzenie odsetek za okres od 2008r. jest nieuprawnione. Sąd Rejonowy w Zabrzu w wyroku z dnia 23 03 2016r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1 770,70 zł z umownymi odsetkami od kwoty 1 122,37zł w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w skali roku od dnia 19 11 2014r. do dnia 31 12 2015r. oraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym nie przekraczającymi dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 1 01 2016r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie, orzekł o kosztach procesu oraz przyznał adwokatowi M. P. koszty tytułem świadczonej pozwanej pomocy prawnej z urzędu. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (tekst jednolity Dz.U. z 2002, nr 72, poz. 665 ze zmian.) oraz art. 14 ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych . Stwierdził, iż w zakresie przedawnienia do umów o kredyt stosuje się ogólne przepisy kodeksu cywilnego w tym zakresie ( art. 117 i następne k.c. ), natomiast roszczenia z umowy o kartę płatniczą przedawniają się zgodnie z art. 6 powołanej ustawy (która znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie) po upływie dwóch lat. Uznał, iż łączący strony stosunek prawny należy oceniać przez pryzmat przepisów regulujących umowę o kredyt, zatem roszczenie banku stało się wymagalne z chwilą upływu okresu wypowiedzenia umowy o przyznanie limitu kredytowego, a nie z chwilą wyznaczoną jako dzień zapłaty poszczególnych spłat minimalnych. Przywołując regulację art. 118 k.c. stwierdził, iż nie upłynął termin przedawnienia. Wypowiedzenie umowy nastąpiło w styczniu 2014 roku, a pozew został złożony w dniu 11 grudnia 2014 roku. Z uwagi na brak skonkretyzowanych zarzutów brak było podstaw do kwestionowania wysokości roszczenia. Wobec niewywiązania się z obowiązku wynikającego z art. 6 k.c. oddalił powództwo w zakresie w jakim roszczenie dotyczyło żądania zapłaty składek ubezpieczeniowych. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. stosunkowo je rozdzielając, a wynagrodzenie kuratora zostało ustalone na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Orzeczenie zaskarżyła kurator dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej A. Ł. , który wniósł o zmianę wyroku i oddalenie powództwa, ponadto zasądzenie na jej rzecz od powódki kosztów postępowania za obie instancje oraz kosztów sprawowania kurateli. Zarzucił, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia naruszono prawo procesowe i materialne, regulacje: - art. 233 § 1 i 2 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, dokonanej wybiórczo, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że łącząca strony umowa była umową kredytową regulowaną w art. 69 prawa bankowego , podczas gdy faktycznie powód nie oddał do dyspozycji pozwanej żadnej kwoty pieniężnej, a jedynie zezwoliła na zadłużanie się za pomocą karty kredytowej, a dodatkowo w umowie nie wskazany został cen A. jaki ma zostać przeznaczony kredyt, wobec czego zawartą umowę należy traktować jak umowę o elektroniczny środek płatniczy; - art. 14 ustawy z dnia 12 09 2002r. o elektronicznych instrumentach płatniczych poprzez jego błędne niezastosowanie w niniejszej sprawie pomimo, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż umowa łącząca strony miała charakter umowy o elektroniczny środek płatniczy; - art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy umowa zawarta pomiędzy stronami miała charakter umowy o elektroniczny instrument płatniczy, zatem do jej postanowień powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych , nie umowa o kredyt; - art. 118 k.c. oraz art. 120 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji uznanie, iż roszczenie powódki nie jest przedawnione; - art. 6 ustawy ustawy z dnia 12 09 2002r. o elektronicznych instrumentach płatniczych i błędne niezastosowanie tego przepisu, a w konsekwencji uznanie iż roszczenie powódki nie jest przedawnione; - art. 385 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo, iż szereg zapisów umownych zawartych w łączącej strony umowie stanowił klauzule abuzywne, które nie mogą wiązać konsumenta. W odpowiedzi na apelację powódka (...) Bank (...) S.A. we W. wnosiła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na jej rzecz do pozwanej zwrotu kosztów w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia (zawarte w części ustalającej uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia) mają podstawę w informacja zawartych we wskazanych źródłach dowodowych. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest logiczna oraz mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i Sąd odwoławczy ja podziela. Skarżąca w ramach podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia wskazanych w apelacji regulacji prawa procesowego w istocie kwestionuje dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego (kwalifikację prawną łączącej strony umowy). W tej zatem części apelacja tylko werbalnie odnosi się do podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku i tym samym zarzut ten nie ma wpływu na powyższą ocenę. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w swym zasadniczym zarysie jest prawidłowa i Sąd odwoławczy ja podziela (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496). W przedmiotowej umowie poprzednik prawny powoda przyznał pozwanej limit kredytowy w wysokości 2.000zł, dla którego otwarto odrębny rachunek bankowy i w celo korzystania z niego wydał pozwanej elektroniczna kartę płatniczą. Tym samym jak trafnie zakwalifikowała tę umowę Sąd pierwszej instancji umowa ta miała charakter umowy mieszanej - tj. umowy kredytu oraz umowy o kartę płatniczą - uregulowanych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dwóch reżimach prawnych (wbrew temu co podnosi apelacja dla zakwalifikowania tej umowy jako umowy o kredyt nie miało żadnego znaczenia nie wypłacenie pozwanej bezpośrednio po jej zawarciu konkretnej kwoty pieniężnej, gdyż o tym, iż mamy do czynienia z umową kredytu decyduje sam fakt przyznania przez bank jego kontrahentowi prawa do dysponowania należącymi do banku środkami pieniężnymi; czym innymi jest bowiem wykonanie tej umowy i skorzystanie przez kredytobiorcę z przyznanego mu prawa do korzystania z należących do banku środków pieniężnych). W konsekwencji tego skutki prawne jej zawarcia, w tym zagadnienie przedawnienia dochodzonych roszczeń pozornie podlegały ocenie w kontekście przytoczonych w apelacji dwóch różnych regulacji prawnych. Jak słusznie bowiem zauważa powódka w odpowiedzi na apelację, pozwana mogła korzystać z przyznanego jej prawa do korzystania ze posiadanych przez powódkę środków finansowych również bez użycia karty płatniczej, w konsekwencji czego postanowienia przedmiotowej umowy dotyczące możliwości korzystania przez pozwaną przy wykonywaniu umowy z karty płatniczej miały charakter subsydiarny (pomocniczy) przy realizowaniu jej podstawowych praw dotyczących prawa do korzystania ze środków pieniężnych należących do banku. Dlatego Sąd pierwszej instancji - dokonując oceny zasadności podniesionego przez pozwaną zarzutu przedawnienia dochodzonych roszczeń - trafnie dał prymat reżimowi prawnemu dotyczącego umowy kredytu, zastosował w sprawie regulację art. 118 k.c. (stanowi ona element tego reżimu) i przyjął, że dochodzone roszczenia przedawniają się z upływem trzech lat (powstały one w związku z prowadzoną przez poprzednika prawnego powódki i przez nią samą działalnością gospodarczą), a następnie prawidłowo ocenił, że termin ten nie upłynął do chwili wniesienia powództwa. Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku i apelacja pozwanej jest bezzasadna w rozumieniu regulacji art. 385 k.p.c. , co z mocy tej regulacji prowadziło do jej oddalenia. Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację pozwanej jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. Wynagrodzenie kuratora zostało ustalone na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. SSO Leszek Dąbek