I Ca 472/19

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2019-11-13
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweWysokaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościprawo rzeczowewpis własnościprzysądzenie własnościdecyzja administracyjnaustawa o gospodarce nieruchomościamipostanowienie o przysądzeniu własnościsąd wieczystoksięgowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację Gminy L. dotyczącą wpisu prawa własności do księgi wieczystej, uznając, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności na rzecz M. A. ma charakter konstytutywny i wyłącza późniejsze wpisy oparte na innych tytułach prawnych.

Gmina L. wniosła o wpis prawa własności do księgi wieczystej na podstawie decyzji administracyjnej z 2014 r., twierdząc, że nabyła nieruchomość z mocy prawa. Wniosek został oddalony, ponieważ wcześniej, w 2017 r., prawomocnym postanowieniem sądu własność tej nieruchomości została przysądzona na rzecz M. A. Gmina złożyła apelację, argumentując, że nabyła własność przed postanowieniem o przysądzeniu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając konstytutywny charakter postanowienia o przysądzeniu własności.

Sprawa dotyczyła wniosku Gminy L. o wpis prawa własności do księgi wieczystej nr (...) dla nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości F., gmina L. Gmina powoływała się na decyzję Wójta Gminy L. z dnia 23 czerwca 2014 r. nr (...) o nabyciu własności działki nr (...) o obszarze 0,0112 ha z mocy prawa z dniem 10 lipca 2014 r., zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wniosek ten został jednak oddalony przez referendarza sądowego, a następnie skarga na tę czynność oddalona przez Sąd Rejonowy w Łasku. Powodem oddalenia było prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 18 września 2017 r. w sprawie I Co 216/17, na mocy którego własność tej samej działki została przysądzona na rzecz M. A. na podstawie postanowienia o przysądzeniu własności. Sąd Rejonowy uznał, że sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania ważności konkurencyjnych tytułów prawnych, a prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności ma pierwszeństwo. Gmina L. złożyła apelację, domagając się uchylenia postanowień i wpisu jej prawa własności. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił apelację, opierając się na zasadzie prawnej z orzeczenia Sądu Najwyższego (III CZP 80/09) oraz na art. 999 § 1 k.p.c. Podkreślono, że postanowienie o przysądzeniu własności ma charakter konstytutywny, przenosi własność z chwilą uprawomocnienia się i jest tytułem do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. W związku z tym, nabycie własności przez M. A. nastąpiło niezależnie od tego, kto był dotychczasowym właścicielem, a prawa Gminy L. stwierdzone decyzją administracyjną wygasły w obliczu konstytutywnego charakteru postanowienia o przysądzeniu własności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania ważności konkurencyjnych tytułów prawnych, a prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności ma charakter konstytutywny i wyłącza możliwość wpisu na podstawie późniejszego tytułu administracyjnego.

Uzasadnienie

Postanowienie o przysądzeniu własności ma charakter konstytutywny i przenosi własność z chwilą uprawomocnienia się, stanowiąc tytuł do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. Wobec tego, nabycie własności przez uczestnika postępowania nastąpiło niezależnie od tego, kto był dotychczasowym właścicielem, a prawa Gminy L. stwierdzone decyzją administracyjną wygasły.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

M. A.

Strony

NazwaTypRola
Gmina L.instytucjawnioskodawca
M. A.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

u.g.n. art. 98 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.c. art. 999 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 626^8

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626^2 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.w.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności ma charakter konstytutywny i przenosi własność z chwilą uprawomocnienia się. Sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania ważności konkurencyjnych tytułów prawnych. Kolejność wpływu wniosków o wpis do księgi wieczystej jest wiążąca dla sądu.

Odrzucone argumenty

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie decyzji administracyjnej przed wydaniem postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz innej osoby powinno być uwzględnione. Sąd wieczystoksięgowy powinien badać, który z konkurencyjnych tytułów prawnych do nieruchomości jest ważny.

Godne uwagi sformułowania

sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania, który z konkurencyjnych tytułów prawnych do nieruchomości jest ważny Postanowienie to przenosi na nabywcę własność nieruchomości, ma więc charakter konstytutywny. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 999 § 1 k.p.c. , prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów.

Skład orzekający

Elżbieta Zalewska - Statuch

przewodniczący

Joanna Składowska

sędzia

Barbara Bojakowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie konstytutywnego charakteru postanowienia o przysądzeniu własności i ograniczeń sądu wieczystoksięgowego w badaniu konkurencyjnych tytułów prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy jedno z praw wynika z postanowienia o przysądzeniu własności, a drugie z decyzji administracyjnej o nabyciu z mocy prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii w prawie rzeczowym – pierwszeństwa wpisu w księdze wieczystej i charakteru postanowienia o przysądzeniu własności. Jest to istotne dla prawników zajmujących się obrotem nieruchomościami.

Konstytutywne przysądzenie własności kontra decyzja administracyjna – kto wygra w księdze wieczystej?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I Ca 472/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2019 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu - Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Elżbieta Zalewska - Statuch Sędziowie: Joanna Składowska Barbara Bojakowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 roku w Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy L. z udziałem M. A. o dokonanie w księdze wieczystej nr (...) wpisu prawa własności na skutek apelacji Gminy L. od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 23 lipca 2019 r., Dz. Kw. (...) postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt I Ca 472/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 lipca 2019 r., Sąd Rejonowy w Łasku oddalił wniosek w przedmiocie skargi na orzeczenie referendarza sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łasku V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 31 maja 2019 r. wydanego w sprawie Dz. kw. (...) oddalającego wniosek o dokonanie wpisu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski: Księga wieczysta nr (...) prowadzona jest dla nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości F. , gmina L. , pow. (...) składającej się z działek o nr (...) o pow. 0,0112 ha oraz 140/3 o pow. 0,2764 ha. W dziale II tej księgi jako właściciel nieruchomości ujawniony jest M. A. , syn H. i M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku o przysądzeniu własności wydanego 18 września 2017 r. w sprawie o sygn. akt I Co 216/17. Gmina L. , wnosząc o dokonanie wpisu podała, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami , nabyła na podstawie decyzji Wójta Gminy L. nr (...) z dnia 23 czerwca 2014 r. własność działki nr (...) o obszarze 0,0112 ha położonej w obrębie F. gmina L. . Nabycie działki nastąpiło z mocy prawa z dniem 10 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy, oddalając skargę na czynność referendarza, wskazał w ślad za jego orzeczeniem, iż w sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 626 8 , 626 2 § 3 k.p.c. oraz art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 6 lipca 1982 r. (Dz. U. z 16 lipca 1982 r., nr 19, poz. 147 ze zm.). Skoro w dniu 18 września 2017 r. doszło do przysądzenia na rzecz M. A. własności działki nr (...) o pow. 0,0112 ha objętej wnioskiem o odłączenie, a postanowienie to jest prawomocne, to nie jest możliwe uwzględnienie wniosku Gminy L. , gdyż sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania, który z konkurencyjnych tytułów prawnych do nieruchomości jest ważny. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Gmina L. , która złożyła apelację, wnosząc o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz poprzedzającego go postanowienia referendarza sądowego z 31 maja 2019 r., Dz. kw. (...) , i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy oraz o odłączenie z księgi wieczystej nr (...) działki nr (...) o pow. 0,0112 ha położonej w obrębie F. , gmina L. , przyłączenie do księgi wieczystej nr SR 1 L/ (...) i ujawnienie Gminy L. jako właściciela w/w nieruchomości. W uzasadnieniu środka zaskarżenia apelująca wskazała, że wobec faktu przejścia na rzecz Gminy z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej nr 140/1, położonej w obrębie miejscowości F. z dniem 10 lipca 2014 r., na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami , nabyła ona własność przed wydaniem postanowienia przez Sąd Rejonowy w Łasku w dniu 18 września 2017 r., sygn. I Co 216/17 o przysądzeniu własności tej nieruchomości na rzecz uczestnika M. A. . Wobec tego apelująca nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego w Łasku, iż sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania, który z tytułów do władania nieruchomością jest ważny i może stanowić podstawę wpisu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą prawną określoną w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r. (III CZP 80/09, opubl. Biul.SN 2009/12/8), gdy wobec jednej nieruchomości złożono w różnym czasie dwa konkurencyjne wnioski o wpis, sąd rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku i kolejnością jego wpływu. Wbrew poglądowi apelującej, to właśnie okoliczność, że nabyła ona własność przed wydaniem postanowienia przez Sąd Rejonowy w Łasku z 18 września 2017 r., w sprawie sygn. I Co 216/17 o przysądzeniu własności nieruchomości na rzecz uczestnika M. A. , którego prawo własności ujawniono wcześniej zgodnie z kolejnością wpływu wniosków, stoi na przeszkodzie możliwości uzyskania wpisu na podstawie dołączonej do wniosku decyzji administracyjnej z 23 czerwca 2014 r. Nie ma tu bowiem mowy o koniecznym następstwie prawnym, a wręcz przeciwnie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 999 § 1 k.p.c. , prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Postanowienie to przenosi na nabywcę własność nieruchomości, ma więc charakter konstytutywny. Skuteczność nabycia nie może podlegać ocenie według kryteriów przewidzianych w art. 6-9 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . W szczególności nie występuje potrzeba badania, czy osoba nabywająca własność nieruchomości dopełniła aktów staranności polegających na zapoznaniu się z treścią księgi wieczystej, a także czy działała w złej (dobrej) wierze. W miejsce przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece wchodzą przepisy Kodeksu postępowania cywilnego normujące egzekucję z nieruchomości. Określają one skutki nabycia własności w wyniku uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, także, gdy chodzi o wygaśnięcie (lub dalsze trwanie) praw ciążących na nieruchomości. Charakter konstytutywny postanowienia o przysądzeniu własności sprawia, że własność nieruchomości przechodzi na nabywcę bez względu na to, kto był dotąd rzeczywistym właścicielem. Oznacza to również, że w postępowaniu o wpis prawa własności nabywca nie musi wykazać następstwa prawnego po osobie wpisanej w dziale drugim księgi wieczystej, a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie ma zastosowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1997r., II CKN 730/97, OSP 1998/7-8/139, Wokanda 1998/1/7). W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że M. A. uzyskał własność niezależnie od tego, kto był właścicielem w dacie przysądzenia własności, a prawa Gminy L. stwierdzone decyzją administracyjną wygasły. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. apelację oddalił jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI