I Ca 472/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację Gminy L. dotyczącą wpisu prawa własności do księgi wieczystej, uznając, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności na rzecz M. A. ma charakter konstytutywny i wyłącza późniejsze wpisy oparte na innych tytułach prawnych.
Gmina L. wniosła o wpis prawa własności do księgi wieczystej na podstawie decyzji administracyjnej z 2014 r., twierdząc, że nabyła nieruchomość z mocy prawa. Wniosek został oddalony, ponieważ wcześniej, w 2017 r., prawomocnym postanowieniem sądu własność tej nieruchomości została przysądzona na rzecz M. A. Gmina złożyła apelację, argumentując, że nabyła własność przed postanowieniem o przysądzeniu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając konstytutywny charakter postanowienia o przysądzeniu własności.
Sprawa dotyczyła wniosku Gminy L. o wpis prawa własności do księgi wieczystej nr (...) dla nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości F., gmina L. Gmina powoływała się na decyzję Wójta Gminy L. z dnia 23 czerwca 2014 r. nr (...) o nabyciu własności działki nr (...) o obszarze 0,0112 ha z mocy prawa z dniem 10 lipca 2014 r., zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wniosek ten został jednak oddalony przez referendarza sądowego, a następnie skarga na tę czynność oddalona przez Sąd Rejonowy w Łasku. Powodem oddalenia było prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 18 września 2017 r. w sprawie I Co 216/17, na mocy którego własność tej samej działki została przysądzona na rzecz M. A. na podstawie postanowienia o przysądzeniu własności. Sąd Rejonowy uznał, że sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania ważności konkurencyjnych tytułów prawnych, a prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności ma pierwszeństwo. Gmina L. złożyła apelację, domagając się uchylenia postanowień i wpisu jej prawa własności. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił apelację, opierając się na zasadzie prawnej z orzeczenia Sądu Najwyższego (III CZP 80/09) oraz na art. 999 § 1 k.p.c. Podkreślono, że postanowienie o przysądzeniu własności ma charakter konstytutywny, przenosi własność z chwilą uprawomocnienia się i jest tytułem do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. W związku z tym, nabycie własności przez M. A. nastąpiło niezależnie od tego, kto był dotychczasowym właścicielem, a prawa Gminy L. stwierdzone decyzją administracyjną wygasły w obliczu konstytutywnego charakteru postanowienia o przysądzeniu własności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania ważności konkurencyjnych tytułów prawnych, a prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności ma charakter konstytutywny i wyłącza możliwość wpisu na podstawie późniejszego tytułu administracyjnego.
Uzasadnienie
Postanowienie o przysądzeniu własności ma charakter konstytutywny i przenosi własność z chwilą uprawomocnienia się, stanowiąc tytuł do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. Wobec tego, nabycie własności przez uczestnika postępowania nastąpiło niezależnie od tego, kto był dotychczasowym właścicielem, a prawa Gminy L. stwierdzone decyzją administracyjną wygasły.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
M. A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina L. | instytucja | wnioskodawca |
| M. A. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.c. art. 999 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 626^8
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626^2 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności ma charakter konstytutywny i przenosi własność z chwilą uprawomocnienia się. Sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania ważności konkurencyjnych tytułów prawnych. Kolejność wpływu wniosków o wpis do księgi wieczystej jest wiążąca dla sądu.
Odrzucone argumenty
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie decyzji administracyjnej przed wydaniem postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz innej osoby powinno być uwzględnione. Sąd wieczystoksięgowy powinien badać, który z konkurencyjnych tytułów prawnych do nieruchomości jest ważny.
Godne uwagi sformułowania
sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania, który z konkurencyjnych tytułów prawnych do nieruchomości jest ważny Postanowienie to przenosi na nabywcę własność nieruchomości, ma więc charakter konstytutywny. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 999 § 1 k.p.c. , prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów.
Skład orzekający
Elżbieta Zalewska - Statuch
przewodniczący
Joanna Składowska
sędzia
Barbara Bojakowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie konstytutywnego charakteru postanowienia o przysądzeniu własności i ograniczeń sądu wieczystoksięgowego w badaniu konkurencyjnych tytułów prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy jedno z praw wynika z postanowienia o przysądzeniu własności, a drugie z decyzji administracyjnej o nabyciu z mocy prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii w prawie rzeczowym – pierwszeństwa wpisu w księdze wieczystej i charakteru postanowienia o przysądzeniu własności. Jest to istotne dla prawników zajmujących się obrotem nieruchomościami.
“Konstytutywne przysądzenie własności kontra decyzja administracyjna – kto wygra w księdze wieczystej?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I Ca 472/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2019 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu - Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Elżbieta Zalewska - Statuch Sędziowie: Joanna Składowska Barbara Bojakowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 roku w Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy L. z udziałem M. A. o dokonanie w księdze wieczystej nr (...) wpisu prawa własności na skutek apelacji Gminy L. od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 23 lipca 2019 r., Dz. Kw. (...) postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt I Ca 472/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 lipca 2019 r., Sąd Rejonowy w Łasku oddalił wniosek w przedmiocie skargi na orzeczenie referendarza sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łasku V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 31 maja 2019 r. wydanego w sprawie Dz. kw. (...) oddalającego wniosek o dokonanie wpisu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski: Księga wieczysta nr (...) prowadzona jest dla nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości F. , gmina L. , pow. (...) składającej się z działek o nr (...) o pow. 0,0112 ha oraz 140/3 o pow. 0,2764 ha. W dziale II tej księgi jako właściciel nieruchomości ujawniony jest M. A. , syn H. i M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku o przysądzeniu własności wydanego 18 września 2017 r. w sprawie o sygn. akt I Co 216/17. Gmina L. , wnosząc o dokonanie wpisu podała, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami , nabyła na podstawie decyzji Wójta Gminy L. nr (...) z dnia 23 czerwca 2014 r. własność działki nr (...) o obszarze 0,0112 ha położonej w obrębie F. gmina L. . Nabycie działki nastąpiło z mocy prawa z dniem 10 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy, oddalając skargę na czynność referendarza, wskazał w ślad za jego orzeczeniem, iż w sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 626 8 , 626 2 § 3 k.p.c. oraz art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 6 lipca 1982 r. (Dz. U. z 16 lipca 1982 r., nr 19, poz. 147 ze zm.). Skoro w dniu 18 września 2017 r. doszło do przysądzenia na rzecz M. A. własności działki nr (...) o pow. 0,0112 ha objętej wnioskiem o odłączenie, a postanowienie to jest prawomocne, to nie jest możliwe uwzględnienie wniosku Gminy L. , gdyż sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania, który z konkurencyjnych tytułów prawnych do nieruchomości jest ważny. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Gmina L. , która złożyła apelację, wnosząc o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz poprzedzającego go postanowienia referendarza sądowego z 31 maja 2019 r., Dz. kw. (...) , i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy oraz o odłączenie z księgi wieczystej nr (...) działki nr (...) o pow. 0,0112 ha położonej w obrębie F. , gmina L. , przyłączenie do księgi wieczystej nr SR 1 L/ (...) i ujawnienie Gminy L. jako właściciela w/w nieruchomości. W uzasadnieniu środka zaskarżenia apelująca wskazała, że wobec faktu przejścia na rzecz Gminy z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej nr 140/1, położonej w obrębie miejscowości F. z dniem 10 lipca 2014 r., na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami , nabyła ona własność przed wydaniem postanowienia przez Sąd Rejonowy w Łasku w dniu 18 września 2017 r., sygn. I Co 216/17 o przysądzeniu własności tej nieruchomości na rzecz uczestnika M. A. . Wobec tego apelująca nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego w Łasku, iż sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania, który z tytułów do władania nieruchomością jest ważny i może stanowić podstawę wpisu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą prawną określoną w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r. (III CZP 80/09, opubl. Biul.SN 2009/12/8), gdy wobec jednej nieruchomości złożono w różnym czasie dwa konkurencyjne wnioski o wpis, sąd rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku i kolejnością jego wpływu. Wbrew poglądowi apelującej, to właśnie okoliczność, że nabyła ona własność przed wydaniem postanowienia przez Sąd Rejonowy w Łasku z 18 września 2017 r., w sprawie sygn. I Co 216/17 o przysądzeniu własności nieruchomości na rzecz uczestnika M. A. , którego prawo własności ujawniono wcześniej zgodnie z kolejnością wpływu wniosków, stoi na przeszkodzie możliwości uzyskania wpisu na podstawie dołączonej do wniosku decyzji administracyjnej z 23 czerwca 2014 r. Nie ma tu bowiem mowy o koniecznym następstwie prawnym, a wręcz przeciwnie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 999 § 1 k.p.c. , prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Postanowienie to przenosi na nabywcę własność nieruchomości, ma więc charakter konstytutywny. Skuteczność nabycia nie może podlegać ocenie według kryteriów przewidzianych w art. 6-9 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . W szczególności nie występuje potrzeba badania, czy osoba nabywająca własność nieruchomości dopełniła aktów staranności polegających na zapoznaniu się z treścią księgi wieczystej, a także czy działała w złej (dobrej) wierze. W miejsce przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece wchodzą przepisy Kodeksu postępowania cywilnego normujące egzekucję z nieruchomości. Określają one skutki nabycia własności w wyniku uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, także, gdy chodzi o wygaśnięcie (lub dalsze trwanie) praw ciążących na nieruchomości. Charakter konstytutywny postanowienia o przysądzeniu własności sprawia, że własność nieruchomości przechodzi na nabywcę bez względu na to, kto był dotąd rzeczywistym właścicielem. Oznacza to również, że w postępowaniu o wpis prawa własności nabywca nie musi wykazać następstwa prawnego po osobie wpisanej w dziale drugim księgi wieczystej, a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie ma zastosowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1997r., II CKN 730/97, OSP 1998/7-8/139, Wokanda 1998/1/7). W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że M. A. uzyskał własność niezależnie od tego, kto był właścicielem w dacie przysądzenia własności, a prawa Gminy L. stwierdzone decyzją administracyjną wygasły. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. apelację oddalił jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI